Diễn đàn "Đối thoại với doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ” do Hiệp hội Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Việt Nam tổ chức diễn ra vào sáng 10/9 tại Hà Nội.
Tham dự diễn đàn có đại diện Hiệp hội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Việt Nam, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (C07, Bộ Công an), Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Công an các địa phương cùng các hiệp hội, doanh nghiệp trong nước, nước ngoài và tổ chức quốc tế.
Tại diễn đàn, ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương, Hiệp hội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Việt Nam cho biết, Luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã tạo ra nhiều thay đổi trong phương thức quản lý, trong đó có cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp và tăng trách nhiệm của các chủ thể. Luật đã cắt giảm 75% thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, đồng thời bãi bỏ quy định kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Những thay đổi này hướng tới giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở.
Tuy nhiên, quá trình triển khai các quy định mới từ đầu năm 2026 cho thấy vẫn còn những vấn đề cần tháo gỡ. Các vướng mắc tập trung ở ba nhóm chính: Sự giao thoa giữa pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ với pháp luật xây dựng; Việc áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mới hoặc những quy định cần tiếp tục cập nhật; Thủ tục cấp phép lưu thông, quản lý chất lượng đối với phương tiện, thiết bị, vật liệu phòng cháy, chữa cháy.
Cũng tại diễn đàn, nhiều doanh nghiệp tập trung phản ánh những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện các quy định mới về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, nhất là thủ tục đối với vật liệu, thiết bị phòng cháy, chữa cháy; cơ chế hậu kiểm sau khi cắt giảm thủ tục nghiệm thu và việc công nhận kết quả thử nghiệm, chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế.
Liên quan việc sử dụng kết quả thử nghiệm vật liệu đã được thực hiện từ những năm trước, Tiến sỹ Cao Duy Khôi, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng - IBST (Bộ Xây dựng) cho rằng, về mặt kỹ thuật, nếu mẫu vật liệu, sản phẩm không thay đổi so với mẫu đã được thử nghiệm, kết quả thử nghiệm trước đó về nguyên tắc vẫn có thể được sử dụng. Đối với thủ tục lưu thông sản phẩm, doanh nghiệp cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới để thực hiện đúng yêu cầu hiện hành.
Về việc áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài đối với sản phẩm phòng cháy, chữa cháy, Tiến sỹ Cao Duy Khôi cho rằng không phải mọi tiêu chuẩn nước ngoài đều có thể áp dụng nguyên trạng, bởi hệ thống phân loại và các chỉ tiêu kỹ thuật có thể khác nhau. Việc lựa chọn tiêu chuẩn cần tính đến sự tương thích với hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đang áp dụng tại Việt Nam, đồng thời bảo đảm sản phẩm đáp ứng các yêu cầu an toàn.
Từ các kiến nghị của doanh nghiệp trước đó và trong suốt quá trình diễn ra đối thoại có 5 nhóm vấn đề trao đổi gồm: Quản lý thiết bị, phương tiện và vật liệu phòng cháy chữa cháy; Phòng cháy chữa cháy, thoát nạn, cứu nạn cứu hộ trong quản lý dự án đầu tư xây dựng; Phân định trách nhiệm khi chuyển sang hậu kiểm; Áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; Định hướng phát triển doanh nghiệp phòng cháy chữa cháy, ứng dụng công nghệ số, ứng phó với các nguy cơ mới từ pin lithium, hệ thống lưu trữ năng lượng, xe điện và công trình.
Trong năm nhóm này, doanh nghiệp quan tâm nhiều nhất tới ba vấn đề là cấp giấy phép lưu thông đối với vật liệu, cấu kiện ngăn cháy và phương tiện phòng cháy, chữa cháy; cơ chế hậu kiểm sau khi bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; và việc thừa nhận kết quả thử nghiệm, chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế.
Tại Diễn đàn, Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhấn mạnh, đối với doanh nghiệp, an toàn phòng cháy, chữa cháy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là điều kiện để duy trì sản xuất, kinh doanh, bảo vệ con người, tài sản và uy tín thương hiệu. Vì vậy, đầu tư cho an toàn phòng cháy, chữa cháy chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đang đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng, thi hành pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, yêu cầu củng cố niềm tin, tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, doanh nhân. Trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Chỉ thị số 02-CT/TW của Ban Bí thư nhấn mạnh yêu cầu chủ động phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và ứng dụng khoa học, công nghệ.
Hiện Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy. Trong những tháng đầu năm 2026 tiếp tục cắt giảm ba thủ tục liên quan đến nghiệm thu và phục hồi hoạt động. Cùng với đó ban hành quy định về chuẩn hóa hồ sơ, thẩm quyền, thời hạn và phương thức giải quyết các thủ tục hành chính mới.
Điểm cốt lõi không chỉ là giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian, mà là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm soát chủ yếu bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro và trách nhiệm của các chủ thể. Cơ quan quản lý tập trung hoàn thiện thể chế, hướng dẫn, hậu kiểm có trọng tâm; chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, thi công phải chủ động tuân thủ và chịu trách nhiệm trong suốt quá trình hoạt động. Thủ tục hành chính phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; được công khai, thực hiện mạnh trên môi trường điện tử và khai thác dữ liệu để không yêu cầu cung cấp lại thông tin cơ quan nhà nước đã có.
“Cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với nới lỏng yêu cầu an toàn; giảm tiền kiểm không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý. Trách nhiệm của từng chủ thể và khả năng tự kiểm soát rủi ro phải cao hơn; hậu kiểm phải đúng trọng tâm, dựa trên dữ liệu. Mục tiêu là giảm chi phí tuân thủ không cần thiết nhưng vẫn bảo đảm an toàn thực chất”, Thiếu tướng Dương Đức Hải khẳng định./.
