Triển lãm “CHATS” của họa sĩ Phan Hiền Nhân mang đến cho công chúng một góc nhìn riêng về mèo trong hội họa đương đại.
Hơn 50 tác phẩm xoay quanh hình tượng mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tới công chúng tại triển lãm “CHATS”, diễn ra từ ngày 6-15/10/2026, tại tầng 2, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội. Với một chủ đề xuyên suốt và cách thể hiện giàu tính tạo hình, triển lãm mang đến một góc nhìn riêng về mèo trong hội họa đương đại.
Trong đời sống hội họa, mèo từng xuất hiện trong nhiều triển lãm, từ những cuộc trưng bày của một tác giả đến các triển lãm quy tụ nhiều nghệ sĩ. Nhưng CHATS tạo nên một cấu trúc đặc biệt: một triển lãm của một họa sĩ, xoay quanh một chủ đề duy nhất - mèo; những tác phẩm được giới thiệu đều thuộc bộ sưu tập của một người - bác sĩ Đỗ Vũ Anh, một người yêu tranh của Phan Hiền Nhân.
Không gian triển lãm đưa công chúng bước vào một thế giới - nơi mèo không chỉ là đối tượng được vẽ, mà trở thành một ngôn ngữ hội họa để nghệ sĩ nói về trạng thái, cảm xúc và con người.
Ở Việt Nam, mèo hiện diện trong 12 con giáp, trong ca dao, tục ngữ, tranh dân gian, điêu khắc và đời sống thường nhật. Từ hình tượng mèo trong tranh Đông Hồ đến những hình chạm khắc ở đình làng, mỗi thời đại lại gửi vào nó một cách nhìn về con người và thế giới. Họa sĩ Phan Hiền Nhân tiếp tục câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của hội họa đương đại, nhưng anh không minh họa cho một biểu tượng có sẵn, mà anh đối thoại với mèo.
Hơn 50 tác phẩm trong triển lãm CHATS, chủ yếu được sáng tác bằng acrylic trên canvas trong giai đoạn 2022 – 2026. Họa sĩ Phan Hiền Nhân không hướng tới việc tái hiện con mèo theo lối tả thực, mà anh vẽ mèo với sự giản lược về hình thể, đường nét được biến đổi; dáng mèo trở thành hình khối, đường cong, nhịp điệu và tương quan trên mặt tranh.
Hình ảnh mèo hiện lên trong tranh Phan Hiền Nhân từ những quan sát rất đời thường của họa sĩ: một dáng nằm, cái ngẩng đầu, ánh mắt, tư thế chờ đợi, khoảnh khắc cảnh giác hay phút thảnh thơi... Nhưng khi xuất hiện trên tranh, những chi tiết ấy được chuyển hóa, để mèo vượt khỏi hình hài của một con vật cụ thể và trở thành một ngôn ngữ tạo hình.
Ở đó, mèo vừa gần gũi vừa có khoảng cách, mềm mại nhưng độc lập, thân thuộc nhưng vẫn giữ nét bí ẩn. Chính những đặc điểm tưởng như đối lập này tạo nên khả năng biểu đạt phong phú của hình tượng mèo. Một con mèo cuộn mình có thể gợi cảm giác bình yên; một ánh nhìn có thể là sự tò mò; một cái quay đầu có thể gợi sự cảnh giác hoặc một chút bỡn cợt. Một thân hình nằm dài có thể là sự buông bỏ, trong khi một chuyển động bất chợt lại gợi bản năng.
Qua đó, mèo trong tranh Phan Hiền Nhân dần trở thành một “tấm gương” phản chiếu những trạng thái nội tâm của con người. Những cảm xúc ấy vốn rất quen thuộc trong đời sống: có lúc con người muốn thu mình, có khi tò mò trước thế giới, đôi lúc muốn quay lưng hoặc đơn giản chỉ muốn dừng lại và nhìn thời gian trôi qua.
Tranh của Phan Hiền Nhân sử dụng những màu nguyên, những mảng màu mạnh, trong và có sức vang. Ở đó, những con mèo không nhất thiết mang màu của đời thực, chúng có thể xanh, đỏ, vàng, lam, tím… những màu sắc trực diện, đôi khi hồn nhiên đến mức gợi nhớ thế giới trẻ thơ, được đặt cạnh những hình thể đã được chắt lọc và biến đổi. Cùng một con mèo, người này có thể nhìn thấy sự cô độc, người khác thấy tự do; có người bắt gặp một chút hài hước, có người lại nhận ra chính mình…
Hoạ sĩ Phan Hiền Nhân sinh năm 1981 tại Ninh Bình, tốt nghiệp Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, Đại học Xây dựng Hà Nội. Từ năm 2014, Phan Hiền Nhân chọn hội họa làm con đường chính và dành toàn bộ thời gian cho việc vẽ. Trong thế giới hội họa của Phan Hiền Nhân, mèo không phải đề tài duy nhất. Anh quan tâm đến nhiều nguồn tri thức và nhiều lớp văn hóa, từ triết lý phương Đông đến tư tưởng, nghệ thuật phương Tây. Những gì anh đọc, nghe, nghĩ và trải nghiệm đều có thể trở thành chất liệu cho sáng tác…
Hơn 50 tác phẩm trưng bày trong triển lãm “CHATS” đưa công chúng đến với một thế giới hội họa trong đó hình tượng mèo được nhìn từ nhiều góc độ, không chỉ như một đối tượng quen thuộc mà còn như một phương tiện để khám phá cảm xúc, trạng thái và những suy tư về đời sống…/.
