Chuyển đối số trong ngành Y tế tại Gia Lai giúp xóa nhòa khoảng cách địa lý, đưa các dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ đang bùng nổ mạnh mẽ, chuyển đổi số đã trở thành động lực then chốt để thay đổi diện mạo và nâng cao chất lượng dịch vụ của ngành Y tế. Đối với một tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn như Gia Lai, số hóa không chỉ đơn thuần là việc thay thế giấy tờ bằng các phần mềm máy tính, mà đây là giải pháp mang tính nhân văn sâu sắc nhằm xóa nhòa khoảng cách địa lý, đưa các dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa.
* Đầu tư toàn diện từ cơ sở
Chuyển đổi số y tế tại Gia Lai, với trọng tâm là xây dựng hệ thống bệnh án điện tử không giấy tờ từ năm 2027 và quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho hơn 2,1 triệu người dân, đang trở thành bệ phóng vững chắc nâng cấp toàn diện chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng từ tuyến tỉnh đến tận vùng sâu, vùng xa. Cuộc cách mạng số này đang âm thầm diễn ra trên khắp các bản làng đại ngàn, mang lại những thay đổi thiết thực và bền vững cho sức khỏe của mỗi người dân.
Để xây dựng một nền y tế thông minh, tỉnh Gia Lai đã xác định việc kiên cố hóa hạ tầng công nghệ và viễn thông là bước đi đầu tiên mang tính quyết định. Hiện nay, mạng lưới viễn thông trên địa bàn tỉnh đã được mở rộng đáng kể với 4.883 vị trí trạm thu phát sóng thông tin di động, trong đó có 1.328 trạm 5G hiện đại. Sóng 5G của các nhà mạng viễn thông lớn đã bao phủ tới 97% khu vực có dân cư sinh sống, đồng thời 100% thôn, làng đều đã có sóng di động và băng rộng di động thông suốt. Điểm sáng công nghệ ấn tượng nhất chính là việc đưa Internet vệ tinh vào sử dụng tại thôn O2, xã Vĩnh Sơn vào ngày 25/9/2026, chính thức xóa bỏ hoàn toàn vùng trắng viễn thông tại địa bàn hiểm trở này. Hệ thống Wi-Fi công cộng miễn phí cũng đã được lắp đặt tại 362 trên tổng số 410 nhà văn hóa thôn đặc biệt khó khăn, giúp người dân dễ dàng tiếp cận với các thông tin y tế hữu ích.
Trên nền tảng viễn thông vững chắc đó, nguồn lực tài chính khổng lồ đã được huy động để trực tiếp nâng cấp hạ tầng y tế. Toàn tỉnh hiện đang triển khai 32 dự án và nhiệm vụ đầu tư y tế với tổng kế hoạch vốn lên đến hơn 739,6 tỷ đồng. Trong đó, dự án đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin phục vụ bệnh án điện tử sở hữu mức vốn đầu tư hơn 136,2 tỷ đồng, tạo điều kiện kỹ thuật tối đa cho các bệnh viện chuyển đổi số.
Đối với tuyến y tế cơ sở ở các vùng biên giới khó khăn, tỉnh đang khẩn trương chuẩn bị chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng 25 trạm y tế với kinh phí dự kiến khoảng 300 tỷ đồng tại các xã như Hra, Kon Chiêng, Ia O, Ia Chia. Sự xuất hiện của dự án Bệnh viện quốc tế Quy Nhơn tại phường Quy Nhơn Nam với tổng vốn đầu tư 665 tỷ đồng, quy mô 200 giường bệnh cũng là một minh chứng cho thấy sự bứt phá của hạ tầng y tế địa phương thông qua nguồn vốn xã hội hóa. Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc Sở Y tế đã hoàn thành triển khai bệnh án điện tử ở mức cơ bản, sẵn sàng cho lộ trình loại bỏ hoàn toàn bệnh án giấy.
Song song với việc hiện đại hóa thiết bị, Gia Lai đặc biệt coi trọng việc bồi dưỡng và củng cố nguồn nhân lực y tế, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Đến nay, cả 135 trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh đều đã có bác sĩ làm việc, trong đó có tới 131 trạm có bác sĩ cơ hữu làm việc thường xuyên. Nhằm tạo động lực cho mạng lưới y tế cộng đồng, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 93/2026/NQ-HĐND, áp dụng mức hỗ trợ hằng tháng từ 1,3 đến 1,78 triệu đồng cho nhân viên y tế thôn và cô đỡ thôn từ ngày 10/10/2026. Đặc biệt, tỉnh đã bố trí cô đỡ tại 354 thôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Lực lượng này hoạt động ngay tại cộng đồng, thực hiện nhiệm vụ theo dõi thai sản, hỗ trợ chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh chuyên nghiệp. Đội ngũ nhân lực y tế cơ sở còn nhận được sự trợ giúp đắc lực từ 2.559 thành viên thuộc các Tổ công nghệ số cộng đồng tại 135 xã, phường. Lực lượng này luôn tích cực bám sát địa bàn để hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng các tiện ích số và nâng cao kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe trực tuyến.
* Thành công trong chăm sóc sức khỏe người dân
Những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc đồng bộ hạ tầng và nâng cao chất lượng nhân lực đã mang lại những thành quả vô cùng tự hào cho ngành Y tế Gia Lai. Thành công lớn nhất chính là việc xây dựng hệ thống dữ liệu sức khỏe toàn dân đạt độ chính xác cao và có độ phủ rộng khắp. Tính đến tháng 9/2026, chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử của tỉnh đã ghi nhận 907.574 sổ được tích hợp thành công trên ứng dụng VNeID, đạt 35% số công dân có tài khoản định danh mức độ 2. Hiện tại, hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử của tỉnh đang quản lý thông tin y tế chi tiết của 2.113.956 người, bao phủ 66,1% tổng dân số toàn tỉnh. Việc làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành đạt những con số lý tưởng khi dữ liệu lĩnh vực y tế dự phòng, HIV/AIDS và an toàn thực phẩm đạt tỷ lệ chính xác tuyệt đối 100%.
Kho dữ liệu số khổng lồ này đã thay đổi hoàn toàn phương thức chăm sóc sức khỏe, chuyển từ chữa bệnh thụ động sang quản lý sức khỏe chủ động và liên tục theo vòng đời. Thông qua hệ thống điện tử, ngành Y tế Gia Lai đang theo dõi sát sao, điều trị hiệu quả cho 62.186 người mắc bệnh tăng huyết áp, 22.787 người mắc đái tháo đường và 6.308 bệnh nhân ung thư.
Trong công tác quản lý bảo hiểm, Bảo hiểm xã hội tỉnh đã xác thực thông tin căn cước công dân và số định danh cá nhân cho 2.944.820 nhân khẩu, đạt 99,93%. Toàn bộ 418 cơ sở y tế trên địa bàn đã thực hiện tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip với hơn 3,6 triệu lượt tra cứu thành công, đạt 99,6%.
Các thủ tục hành chính liên thông cũng vận hành rất mượt mà khi hệ thống đã giải quyết 45.985 hồ sơ cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi thông qua môi trường điện tử, giúp giảm thiểu tối đa thời gian và công sức đi lại cho người dân.
Tỉnh Gia Lai đã vạch ra những định hướng chiến lược rõ ràng để đưa y tế số lên một tầm cao mới trong tương lai. Mục tiêu lớn và mang tính bước ngoặt nhất được đặt ra là từ ngày 1/1/2027, toàn bộ các cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc Sở Y tế sẽ chính thức ngừng sử dụng hoàn toàn hồ sơ bệnh án giấy.
Để đạt được cột mốc này, tỉnh đang tập trung nhân lực tháo gỡ triệt để các vướng mắc về thủ tục đấu thầu, mua sắm trang thiết bị và tăng cường tính liên thông dữ liệu từ phần mềm của các cơ sở y tế lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Trong những tháng cuối năm 2026, ngành Y tế quyết tâm hoàn thành các chiến dịch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi, học sinh đầu năm học và người lao động để kịp thời đồng bộ lên ứng dụng VNeID.
Về tầm nhìn dài hạn đến năm 2030, Gia Lai định hướng xây dựng một hệ sinh thái y tế thông minh bền vững dựa trên dữ liệu số "đúng, đủ, sạch, sống". Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh, điều trị từ xa và nâng cao năng lực y tế dự phòng ngay từ tuyến cơ sở. Ngành Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với các khu công nghệ số tập trung như Công viên sáng tạo TMA hay FPT Software để thu hút nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, phục vụ riêng cho bài toán quản trị y tế chuyên sâu. Trọng tâm công tác y tế sẽ được chuyển dịch mạnh mẽ từ điều trị sang chủ động phòng bệnh, tầm soát sớm các nguy cơ bệnh tật dựa trên các phân tích dữ liệu lớn. Sự kết hợp chặt chẽ giữa quyết tâm chính trị, hạ tầng hiện đại và định hướng tương lai đúng đắn chắc chắn sẽ giúp Gia Lai bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân một cách toàn diện nhất./.
