Dấu ấn chuyển đổi sinh kế xanh trong vùng lõi phèn của Đồng bằng sông Cửu Long
Dự án “Chuyển đổi sinh kế xanh do phụ nữ dẫn dắt tại vùng trũng phèn Mekong”, triển khai tại xã Ninh Quới, tỉnh Cà Mau giúp thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu
Chiều 12/6, tại phường An Xuyên, Viện Mekong (Trường Đại học Cần Thơ) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo khởi động dự án “Chuyển đổi sinh kế xanh do phụ nữ dẫn dắt tại vùng trũng phèn Mekong”, triển khai tại xã Ninh Quới, tỉnh Cà Mau.
Dự án do Tổ chức Stichting Oxfam Novib tại Việt Nam (tổ chức phi chính phủ của Hà Lan) tài trợ, thực hiện trong 15 tháng, từ tháng 1/2026 đến tháng 4/2027. Mục tiêu của dự án là thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và tham gia xây dựng chính sách tại địa phương.
Phó Giáo sư Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí, Viện trưởng Viện Mekong nhận định, xã Ninh Quới là địa bàn vùng trũng phèn đặc thù của Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Thu nhập từ cây lúa còn thấp trong khi tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đa dạng hóa sinh kế, tạo thêm việc làm và nâng cao khả năng thích ứng cho cộng đồng. Đối với Viện Mekong, điều quan trọng là cùng địa phương xây dựng những mô hình sinh kế cộng đồng có khả năng duy trì, lan tỏa và tiếp tục phát triển sau khi dự án kết thúc. Viện kỳ vọng dự án sẽ góp phần khơi dậy các giá trị sẵn có của địa phương, phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và tạo ra những giải pháp sinh kế phù hợp với điều kiện vùng trũng phèn trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.
Từ thực tiễn đó, dự án tập trung phát triển các mô hình sinh kế xanh dựa trên nguồn tài nguyên bản địa và phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Các hoạt động chính của dự án gồm: Tập huấn sản xuất phân hữu cơ, vi sinh ứng dụng hạ phèn - mặn trong canh tác lúa; sản xuất lúa giảm phát thải; trồng nấm, trồng rau và nâng cao năng lực chống chịu với biến đổi khí hậu. Bên cạnh hoạt động sản xuất, dự án còn hỗ trợ đào tạo kỹ năng kinh doanh số, kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm, tiếp cận nguồn vốn và nâng cao năng lực quản lý tài chính cho các tổ hợp tác, tổ liên kết và hợp tác xã có phụ nữ tham gia điều hành.
Bà Nguyễn Thị Hiểu, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ninh Quới cho biết, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp và các sản phẩm từ nguồn tài nguyên bản địa. Tuy nhiên, người dân vẫn đang đối mặt với những khó khăn do tác động của biến đổi khí hậu, điều kiện đất phèn đặc thù, hạn chế về kỹ thuật sản xuất, nguồn vốn và thị trường tiêu thụ. Theo bà Nguyễn Thị Hiểu, phụ nữ địa phương giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình nhưng còn gặp nhiều hạn chế trong tiếp cận kỹ thuật, nguồn lực sản xuất và cơ hội thị trường. Vì vậy, việc triển khai dự án có ý nghĩa thiết thực nhằm hỗ trợ phụ nữ nâng cao năng lực, phát triển các mô hình sinh kế xanh thích ứng với biến đổi khí hậu, cải thiện thu nhập và nâng cao vị thế của phụ nữ trong cộng đồng. Hội kỳ vọng dự án sẽ giúp phụ nữ địa phương tự tin hơn trong phát triển kinh tế, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, chuyên gia phát triển giới, chính quyền địa phương cùng tinh thần chủ động của người phụ nữ vùng trũng phèn Ninh Quới trong dự án được kỳ vọng sẽ tạo nên một hình mẫu thành công về chuyển đổi sinh kế xanh bền vững, có thể nhân rộng ra nhiều địa phương khác trong vùng lõi phèn của Đồng bằng sông Cửu Long./.
