Từ thực tiễn những chuyến công tác khảo sát vùng biển, đảo ven bờ, nhận thức về bảo vệ chủ quyền quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kinh tế biển bền vững tại các địa phương đã có sự chuyển biến rõ nét.
Việc trực tiếp đồng hành cùng lực lượng chức năng trên biển, nhất là lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, không chỉ giúp cán bộ địa phương nắm chắc thực địa, mà còn mở ra phương thức tuyên truyền pháp luật trực quan, sinh động, mang lại hiệu quả thực chất trong công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.
Tuyên truyền pháp luật từ thực địa sóng gió
Không còn dừng lại ở những hội nghị trong hội trường hay những trang tài liệu giấy, công tác tuyên truyền pháp luật biển, đảo đang được đưa trực tiếp đến từng con tàu, từng ngư dân ngay trên các vùng biển ven bờ. Phương thức tiếp cận trực quan này xuất phát từ những trải nghiệm thực tế của chính những cán bộ các địa phương qua những chuyến khảo sát thực địa trên biển.
Đánh giá về tính hiệu quả của mô hình này, ông Phạm Ngọc Cảnh, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An cho biết, đối với địa phương, công tác tuyên truyền biển, đảo được triển khai theo hướng không tách rời nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền với bảo đảm sinh kế, an toàn và chấp hành pháp luật của ngư dân. Nghệ An tập trung tuyên truyền, vận động ngư dân vươn khơi, bám biển gắn với chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, nhất là các quy định về chống khai thác IUU. Công tác tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức như tập huấn, hội nghị, tờ rơi, truyền hình, truyền thanh cơ sở, báo chí, trang thông tin điện tử; đồng thời lồng ghép với tuyên truyền về an toàn thực phẩm, đăng kiểm, phòng cháy, chữa cháy tàu cá và những nội dung thiết thực khác.
Một điểm đáng chú ý là tuyên truyền pháp luật được đưa trực tiếp đến ngư dân thông qua hoạt động tuần tra, kiểm soát trên biển. Qua khảo sát thực tế, đoàn công tác Nghệ An nhận thấy phương thức tuyên truyền trực tiếp ngay trên tàu và tại các khu vực ngư dân hoạt động có tính trực quan, gần gũi, phù hợp với đặc thù nghề nghiệp. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở phổ biến quy định mà còn gắn với hướng dẫn, giải thích, vận động để ngư dân hiểu, nhớ và tự giác chấp hành.
“Việc tiếp xúc, hướng dẫn trực tiếp cho ngư dân ngay tại khu vực đánh bắt giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và tự giác chấp hành các quy định, đặc biệt là các quy định về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định”, ông Phạm Ngọc Cảnh cho biết.
Để công tác này đi vào chiều sâu, địa phương đã kết hợp tuyên truyền pháp luật với việc hướng dẫn an toàn thực phẩm, đăng kiểm, phòng cháy chữa cháy tàu cá; đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên đề về Biển Đông cho gần 500 cán bộ làm công tác tuyên giáo, dân vận từ tỉnh đến cơ sở trong năm 2026.
Từ thực tiễn đó, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Nghệ An đề xuất, để công tác khảo sát, tuyên truyền biển, đảo đạt hiệu quả thực chất và chiều sâu, cần tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động tổ chức các đoàn địa phương khảo sát, nắm tình hình biển, đảo; tăng cường cung cấp thông tin chính thống, cập nhật về tình hình biển, đảo, hoạt động của lực lượng Cảnh sát biển và những vấn đề địa phương cần quan tâm trong công tác tuyên truyền.
Song song với đó, tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả cơ chế phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát biển với các địa phương theo phương châm: “Đi để hiểu thực tiễn; hiểu để tuyên truyền đúng; tuyên truyền đúng để tạo đồng thuận; đồng thuận để cùng chung sức bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc”, ông Phạm Ngọc Cảnh nhấn mạnh.
"Giải bài toán thông tin và "sức mạnh tổng hợp" trên biển
Bên cạnh công tác vận động ngư dân bám biển hợp pháp, việc quản lý thông tin và đấu tranh với tin giả, thông tin xấu độc về biển, đảo cũng được đặt ra như một nhiệm vụ cấp thiết. Các địa phương đề xuất cần tiếp tục tăng cường nguồn thông tin chính thống, cập nhật kịp thời để người dân tra cứu, đối chiếu khi xuất hiện tin đồn sai lệch; đồng thời nâng cao kỹ năng nhận diện tin giả cho cán bộ và nhân dân.
Bên cạnh đó, phối hợp hiệu quả việc lan tỏa thông tin “trong” và “ngoài”, bảo đảm hài hòa giữa nhiệm vụ “xây” và “chống” trong tuyên truyền về phát triển kinh tế biển bền vững gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo; huy động sự phối hợp của các cấp, các ngành trong lan tỏa thông tin đến từng nhóm đối tượng.
Những chuyển biến tích cực trong tư duy và cách làm tại các địa phương là kết quả sinh động từ chương trình phối hợp khảo sát, nắm tình hình do Cảnh sát biển Việt Nam khởi xướng và triển khai.
Thông tin tại Hội nghị sơ kết 2 năm (2025 - 2026) thực hiện nhiệm vụ tổ chức đoàn công tác địa phương đi khảo sát, nắm tình hình các vùng biển, đảo ven bờ do Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức mới đây, ngày 29/9, đã cho thấy, trong 2 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Ban Thường vụ Đảng ủy, Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam, toàn Lực lượng đã tổ chức thành công 12 đoàn công tác quy mô lớn, với sự tham gia của các gam tàu hiện đại, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt. Những kết quả đã đạt được rất tích cực, toàn diện, hoàn thành các mục tiêu đề ra; qua đó, tạo cơ sở thực tiễn quan trọng giúp các địa phương trực tiếp nắm bắt tình hình trên biển, đảo ven bờ, đề ra những chủ trương, quyết sách sát thực tiễn, phù hợp nhằm phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên các vùng biển, đảo.
Thông qua các đoàn công tác, lãnh đạo các địa phương đã ghi nhận, đánh giá cao hoạt động tổ chức đoàn công tác đi khảo sát, nắm tình hình các vùng biển, đảo ven bờ; coi đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị sâu sắc, thiết thực trong quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo; phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đặc biệt, hoạt động của các đoàn công tác địa phương đi khảo sát, nắm tình hình các vùng biển, đảo ven bờ cũng góp phần tăng cường sự gắn kết giữa Cảnh sát biển Việt Nam với cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương ven biển; qua đó, lan tỏa sâu rộng hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Cảnh sát biển” trong tình hình mới.
Tại hội nghị, Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các chuyến khảo sát thực địa, và đề nghị Ban Thường vụ các tỉnh, thành ủy có biển cần tiếp tục quan tâm hơn nữa, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ban, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị đầu mối trực thuộc phối hợp triển khai thực hiện tổ chức đoàn công tác địa phương.
Cùng với đó, các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng vũ trang trên địa bàn cần tiếp tục tăng cường phối hợp với Cảnh sát biển Việt Nam; nâng cao chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện; huy động nguồn nhân lực, cơ sở vật chất từ các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia, đồng hành cùng chương trình.
Trung tướng Bùi Quốc Oai cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương phối hợp làm tốt hơn nữa công tác thông tin, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; qua đó, góp phần lan tỏa hiệu quả hoạt động, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển, đảo và phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trong tình hình mới./.
