Du lịch Quảng Trị bứt phá và chuyển mình: Chuyển hóa tiềm năng thành giá trị kinh tế thực chất
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025–2030 xác định rõ mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến hấp dẫn của Việt Nam.
Những tháng đầu năm 2026, du lịch Quảng Trị tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực khi lượng khách tăng so với cùng kỳ năm trước. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển bền vững, không chỉ dừng ở việc gia tăng lượng khách mà còn nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu. Đây được xem là bài toán trọng tâm đặt ra đối với ngành du lịch địa phương trong giai đoạn tới, nhằm chuyển hóa hiệu quả tiềm năng thành giá trị kinh tế thực chất.
*Tháo gỡ điểm nghẽn
Mặc dù sở hữu nhiều lợi thế nổi trội về tài nguyên du lịch, từ hệ thống di tích lịch sử cách mạng, bãi biển, rừng núi đến không gian sinh thái đặc sắc gắn với Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, song thực tế cho thấy du lịch Quảng Trị vẫn đang đối mặt với không ít hạn chế.
Trước hết, cơ cấu sản phẩm chưa thực sự cân đối và thiếu chiều sâu. Các sản phẩm du lịch lịch sử - tâm linh hiện vẫn chủ yếu tập trung vào tham quan các di tích như Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, Thành cổ Quảng Trị hay Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn. Đây là những điểm đến có giá trị đặc biệt về giáo dục truyền thống, song phần lớn du khách chỉ dừng chân trong thời gian ngắn, ít sử dụng các dịch vụ lưu trú, ẩm thực và trải nghiệm đi kèm.
Hệ quả là mức chi tiêu của du khách còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều tour tuyến hiện nay chỉ đưa khách đến Quảng Trị trong ngày rồi tiếp tục hành trình sang các địa phương lân cận, khiến địa phương chưa khai thác hiệu quả giá trị kinh tế từ dòng khách.
Hạ tầng giao thông và khả năng kết nối vẫn là “nút thắt” ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của điểm đến. Việc di chuyển đến Quảng Trị chủ yếu phải thông qua các trung tâm du lịch lớn trong khu vực khiến hành trình chưa thực sự thuận tiện, nhất là đối với khách quốc tế.
Chất lượng dịch vụ du lịch cũng chưa đồng đều, đặc biệt tại các khu vực phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn. Dù đã xuất hiện nhiều mô hình tiềm năng, song phần lớn còn nhỏ lẻ, thiếu tính chuyên nghiệp, chưa hình thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh. Trong khi đó, xu hướng du lịch hiện đại đang chuyển mạnh sang trải nghiệm cá nhân hóa, du lịch xanh và bền vững, đòi hỏi các điểm đến phải liên tục nâng cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Ở lĩnh vực du lịch biển và du lịch trải nghiệm, sản phẩm vẫn còn đơn điệu, chủ yếu dừng ở tắm biển và nghỉ dưỡng. Các dịch vụ giải trí, thể thao biển hay hoạt động trải nghiệm chuyên sâu chưa phát triển tương xứng, khiến thời gian lưu trú của du khách chưa được kéo dài. Tương tự, du lịch mạo hiểm dù có tiềm năng lớn nhưng việc khai thác còn hạn chế, một số sản phẩm phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, mang tính mùa vụ cao.
Ông Hoàng Minh Thắng, Giám đốc Trung tâm Du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng cho rằng, công tác liên kết vùng và xúc tiến thị trường quốc tế tuy đã được triển khai nhưng chưa tạo được đột phá rõ nét. Các thị trường tiềm năng như Hàn Quốc, châu Âu mới chỉ ở giai đoạn tiếp cận, chưa hình thành dòng khách ổn định. Nguyên nhân chủ yếu là do sản phẩm du lịch chưa được “đóng gói” đủ hấp dẫn để đáp ứng nhu cầu của phân khúc khách cao cấp; hoạt động quảng bá còn dàn trải, thiếu chiến lược dài hạn và chưa tận dụng hiệu quả nền tảng số cũng như mạng lưới đối tác quốc tế. Để tạo bước đột phá, cần tăng cường liên kết vùng, xây dựng tour tuyến kết nối chặt chẽ giữa di sản thiên nhiên và di sản văn hóa, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực du lịch.
* Để du lịch trở thành trụ cột kinh tế
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025–2030 xác định rõ mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời là một trong bốn trụ cột phát triển của địa phương, cùng với năng lượng, logistics và nông nghiệp xanh. Quảng Trị hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến hấp dẫn của Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm của khu vực châu Á với hình ảnh riêng, giàu bản sắc.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương cho rằng, phát triển du lịch cần dựa trên sự kết hợp giữa chiều sâu văn hóa – lịch sử, con người và vùng đất, đồng thời phát huy sự khác biệt về tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan. Việc xây dựng, định vị thương hiệu du lịch Quảng Trị với thông điệp rõ ràng, dễ nhận diện là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao sức cạnh tranh. Một trong những giải pháp trọng tâm là xác định phát triển du lịch là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, không chỉ riêng ngành chuyên môn; mỗi người dân là một đại sứ du lịch. Điều này nhằm tạo sự đồng bộ trong chỉ đạo, điều hành và huy động nguồn lực phát triển của cả xã hội”, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh.
Ông Lê Minh Tuấn, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị nêu rõ, ngành du lịch đang tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm chuyển hóa tiềm năng thành giá trị thực chất và bền vững. Trước hết là đẩy mạnh, huy động nguồn lực đầu tư, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật theo hướng đồng bộ, hiện đại, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu; ưu tiên các công trình tiêu chuẩn xanh, phương tiện giao thông xanh, ứng dụng công nghệ nhằm giảm áp lực lên di sản và hạn chế phát thải.
Cùng với hạ tầng, tỉnh chú trọng hoạch định không gian phát triển phù hợp với đặc trưng từng vùng, từng loại tài nguyên để xây dựng hệ sinh thái sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao, gắn với trải nghiệm đời sống cộng đồng. Việc này sẽ góp phần tạo ra các sản phẩm chất lượng, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu; sử dụng hiệu quả nguồn lực địa phương theo mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần nâng cao sinh kế cho người dân và bảo vệ môi trường. Các mô hình du lịch cộng đồng, sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch xanh, Net Zero hay sản phẩm gắn với câu chuyện lịch sử, hòa bình sẽ tiếp tục được phát triển theo hướng chuyên nghiệp, có chiều sâu.
Theo ông Lê Minh Tuấn, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là khâu then chốt, từ ý thức, kỹ năng giao tiếp đến nghiệp vụ và năng lực quản lý, nhằm chuyên nghiệp hóa dịch vụ, lấy trải nghiệm và sự hài lòng của du khách làm trung tâm. Đồng thời, ngành du lịch sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, dữ liệu lớn để quản lý hiệu quả tài nguyên, định hướng phát triển phù hợp với nhu cầu thị trường, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp, người dân và du khách trong phát triển bền vững.
Những giải pháp mang tính tổng thể này cho thấy, Quảng Trị đang từng bước chuyển từ khai thác tiềm năng sang hành động cụ thể, hướng tới xây dựng ngành du lịch có chất lượng, bản sắc riêng và sức cạnh tranh lâu dài./. (Hết)
