Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” do Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức đang từng bước trở thành hoạt động tuyên truyền, giáo dục có sức lan tỏa trong các trường trung học cơ sở trên cả nước.
Cuộc thi giúp học sinh hiểu thêm về biển, đảo, lịch sử, truyền thống dân tộc và những người đang làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Qua đó, tình yêu quê hương được bồi đắp từ nhận thức, niềm tự hào đến ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Từ sân chơi kiến thức đến nhiệm vụ giáo dục lâu dài
Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là sáng kiến Cảnh sát biển Việt Nam, được triển khai lần đầu năm 2013. Từ những cuộc thi ban đầu còn giới hạn về quy mô, phạm vi và đối tượng, hoạt động này từng bước được mở rộng, trở thành mô hình tuyên truyền, giáo dục trực quan, sinh động, đồng thời là chương trình phối hợp giữa Cảnh sát biển Việt Nam với chính quyền các địa phương ven biển.
Trong hơn 10 năm, từ năm 2013 đến năm 2024, Cảnh sát biển Việt Nam đã chủ trì, phối hợp tổ chức 111 cuộc thi tại 313 trường trung học cơ sở thuộc 34 tỉnh, thành phố; hơn 24.000 học sinh trực tiếp dự thi và hơn 130.000 lượt giáo viên, học sinh tham gia cổ vũ. Kết quả thực tiễn này là cơ sở để Cảnh sát biển Việt Nam nghiên cứu, tham mưu mở rộng quy mô, đưa Cuộc thi trở thành hoạt động có mục tiêu và lộ trình dài hạn. Năm 2024, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định số 3934/QĐ-BQP phê duyệt Đề án tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024-2030 và những năm tiếp theo, giao Cảnh sát biển Việt Nam làm cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong Quân đội, các ban, bộ, ngành Trung ương, tổ chức chính trị - xã hội và cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện.
Việc triển khai Đề án 3934 đánh dấu bước phát triển mới của Cuộc thi, từ một mô hình tuyên truyền, giáo dục được kiểm nghiệm trong thực tiễn thành hoạt động có phạm vi toàn quốc, được tổ chức đồng bộ và có sự phối hợp của nhiều lực lượng. Mục tiêu không chỉ là giúp học sinh ghi nhớ thêm kiến thức về biển, đảo, mà còn từng bước hình thành tình cảm, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Năm học 2025-2026, Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức 78 cuộc thi các cấp, thu hút 472.109 học sinh của 1.730 trường trung học cơ sở tham gia; trong đó, 468.164 học sinh thi trực tuyến. Tổng cộng 4.937 giải thưởng các loại đã được trao.
Tại Hội nghị sơ kết hai năm thực hiện Đề án 3934, Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam, đánh giá Đề án được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, từng bước đi vào nền nếp, đạt hiệu quả thiết thực. Nội dung, hình thức Cuộc thi ngày càng được đổi mới, phù hợp, hấp dẫn, thu hút sự quan tâm, hưởng ứng và đồng hành của các địa phương, nhà trường, học sinh.
Theo Trung tướng Bùi Quốc Oai, Cuộc thi có ý nghĩa chính trị, xã hội và giáo dục sâu sắc, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, biển, đảo Tổ quốc, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của đất nước.
Khơi dậy tình yêu biển, đảo bằng những trải nghiệm gần gũi
Điểm nổi bật của Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là cách chuyển tải những kiến thức về lịch sử, địa lý, pháp luật và chủ quyền biển, đảo thành nội dung thi phù hợp với lứa tuổi học sinh. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở, các em được trực tiếp tham gia trả lời câu hỏi, tranh tài qua những vòng thi và thể hiện tình cảm với quê hương, đất nước bằng các hoạt động sáng tạo.
Tại Hải Phòng, Cuộc thi năm học 2025-2026 đã thu hút sự hưởng ứng của đông đảo học sinh. Chỉ sau 20 ngày phát động, có 33.010 thí sinh thuộc 60 trường trung học cơ sở đăng ký, với 46.473 lượt thi. Học sinh trải qua ba vòng thi cấp xã, phường; cấp tỉnh, thành phố và cấp khu vực, với các phần thi “Ra khơi”, “Vượt sóng”, “Cập bến”, “Đặt mốc chủ quyền” theo phiên bản gameshow “Rung chuông vàng”, kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Không chỉ dừng ở các phần thi kiến thức, những hoạt động như vẽ tranh, sáng tác video, viết cảm nghĩ về chủ đề “biển đảo Tổ quốc và người chiến sĩ Cảnh sát biển” cũng thu hút đông đảo học sinh. Tại Hải Phòng, Ban Tổ chức lựa chọn 2.443 tác phẩm, bài dự thi có chất lượng để xét trao 662 giải thưởng. Em Nguyễn Thị Bảo Phương, học sinh lớp 8A2, Trường Trung học cơ sở Nghĩa Lộ, đặc khu Cát Hải, chia sẻ, Cuộc thi giúp học sinh có cơ hội học hỏi, tìm hiểu và thể hiện tình cảm với biển, đảo; qua đó hiểu rằng lòng yêu nước bắt đầu từ những việc nhỏ, từ lòng tự hào, sự tìm hiểu và việc lan tỏa tình yêu quê hương.
Tình cảm ấy cũng được thể hiện qua chia sẻ của em Phan Ngọc Hân, học sinh lớp 9/7, Trường Trung học cơ sở Tân An, tại lễ phát động Cuộc thi năm học 2026-2027 ở tỉnh Lâm Đồng ngày 6/10. Hân cho biết em vui và háo hức khi được tham gia, bởi đây là dịp để bản thân và các bạn tìm hiểu, củng cố kiến thức về lịch sử, địa lý, truyền thống quê hương, đất nước; hiểu rõ hơn vị trí, vai trò và tầm quan trọng của biển, đảo đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Từ những kiến thức được tiếp nhận, Hân càng trân trọng công lao của các thế hệ cha ông và những cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Em cũng bày tỏ mong muốn mỗi học sinh tiếp tục phấn đấu học tập, tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao ý thức trách nhiệm đối với biển, đảo Tổ quốc.
Lễ phát động tại Lâm Đồng do Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tổ chức, dành cho học sinh trung học cơ sở tại các xã, phường, đặc khu ven biển. Chương trình được kết nối trực tuyến đến điểm cầu của Sở Giáo dục và Đào tạo cùng 30 điểm cầu tại các trường, với hơn 3.600 giáo viên, học sinh tham gia.
Theo kế hoạch, vòng thi cấp cụm xã, phường kết hợp hình thức trực tuyến và trực tiếp. Học sinh trả lời câu hỏi trắc nghiệm thông qua phần mềm của Cuộc thi; tại mỗi cụm, Ban Tổ chức lựa chọn 100 em có kết quả cao nhất ở phần thi trực tuyến để tham gia phần thi trực tiếp. Từ kết quả vòng thi trực tiếp, 100 học sinh xuất sắc nhất, gồm 50 học sinh mỗi cụm, được lựa chọn tham gia vòng thi cấp tỉnh. Sau đó, từ 3 đến 5 học sinh có thành tích xuất sắc nhất sẽ đại diện tỉnh Lâm Đồng tham gia chung kết khu vực cùng các đội tuyển Khánh Hòa và Đắk Lắk
Lan tỏa trách nhiệm, vun đắp tình yêu biển, đảo bền vững
Để Cuộc thi tiếp tục phát huy hiệu quả, Cảnh sát biển Việt Nam xác định việc tổ chức phải gắn với đổi mới nội dung, hình thức và nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục. Tại Hội nghị sơ kết hai năm thực hiện Đề án 3934, Trung tướng Bùi Quốc Oai yêu cầu các cơ quan, đơn vị phấn đấu hoàn thành mục tiêu Đề án trong năm 2027; tiếp tục hoàn thiện hệ thống câu hỏi, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tập huấn đội ngũ cán bộ và tăng cường phối hợp với địa phương.
Cùng với đó, hoạt động an sinh xã hội được triển khai nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Trong hai năm thực hiện Đề án, Cảnh sát biển Việt Nam đã phối hợp vận động trao tặng 1.741 suất học bổng, 546 xe đạp, 360 bộ dụng cụ học tập cùng nhiều thiết bị phục vụ giảng dạy, với tổng trị giá hơn 4 tỷ đồng. Những hoạt động này góp phần mở rộng ý nghĩa của Cuộc thi, kết hợp giáo dục kiến thức với sự quan tâm, sẻ chia dành cho học sinh.
Công tác thông tin, tuyên truyền cũng được chú trọng. Cảnh sát biển Việt Nam đã phối hợp với hơn 50 cơ quan báo chí trong và ngoài Quân đội, sản xuất, đăng tải hơn 3.000 lượt tin, gần 40 phóng sự và hơn 300 bài viết về Đề án và Cuộc thi.
Từ những kết quả đạt được, có thể thấy “Em yêu biển, đảo quê hương” không chỉ là sân chơi kiến thức, mà còn là một hoạt động giáo dục có ý nghĩa lâu dài. Việc tổ chức Cuộc thi thiết thực, phù hợp với từng địa bàn, lứa tuổi sẽ góp phần giúp học sinh hiểu hơn về biển, đảo, trân trọng những người đang làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình. Qua từng năm học, tình yêu biển, đảo được vun đắp từ những điều gần gũi, để trở thành niềm tự hào, ý thức công dân và động lực học tập, rèn luyện của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc./.
