Điểm nhấn của triển lãm là cách tiếp cận đá Dzi dưới góc nhìn mỹ thuật. Dzi là loại hạt mã não cổ có nguồn gốc từ vùng Tây Tạng và dãy Himalaya, từ lâu được biết đến như một di vật văn hóa với hệ thống hoa văn mang tính biểu tượng.
Chiều 31/7, tại Nhà triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền, Hà Nội), triển lãm "Mật ngữ thời gian" khai mạc, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng yêu nghệ thuật trong nước và quốc tế.
Triển lãm giới thiệu bộ sưu tập mỹ thuật ứng dụng Dzi của nhà sưu tập Hồ Dương cùng tác phẩm của 9 họa sĩ đương đại: Trần Quốc Hưng, Lê Thu Huyền, Nguyễn Bích Thủy, Thiên Long, Tạ Thanh Tâm, Đỗ Bảng, Thái Tĩnh, Hạnh Nhân và An Bình. Với chủ đề "Ba dòng chảy di sản - Một miền thiện niệm", triển lãm mở ra không gian nghệ thuật đa chiều, hội tụ ba dòng chảy văn hóa: Biểu tượng Dzi của vùng Himalaya, nghệ thuật sơn mài và giấy dó của Việt Nam. Mỗi chất liệu mang trong mình những giá trị lịch sử, văn hóa riêng, song đều góp phần tôn vinh các giá trị nhân văn, tinh thần sáng tạo và thúc đẩy sự kết nối văn hóa thông qua nghệ thuật.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam Mai Thị Ngọc Oanh cho biết, điểm đặc biệt của triển lãm là sự kết hợp giữa chất liệu sơn mài truyền thống với mỹ thuật ứng dụng, tạo nên những tác phẩm vừa giàu giá trị nghệ thuật, vừa gần gũi với đời sống. Mỗi tác phẩm đều phản ánh hơi thở cuộc sống, chuyển tải thông điệp nhân văn, hướng con người tới các giá trị chân, thiện, mỹ. Sự hài hòa trong ngôn ngữ tạo hình cùng với chiều sâu biểu đạt góp phần mang đến cảm giác bình yên, lan tỏa những giá trị tích cực tới công chúng.
Điểm nhấn của triển lãm là cách tiếp cận đá Dzi dưới góc nhìn mỹ thuật. Dzi là loại hạt mã não cổ có nguồn gốc từ vùng Tây Tạng và dãy Himalaya, từ lâu được biết đến như một di vật văn hóa với hệ thống hoa văn mang tính biểu tượng. Các mô-típ hình học như đường thẳng, vòng tròn, hình bầu dục, dải sọc và hình mắt tạo nên cấu trúc thị giác cô đọng, giàu sức gợi. Theo góc nhìn tạo hình, Dzi mở ra nhiều khả năng tiếp cận mới về bố cục và ngôn ngữ hội họa. Sự lặp lại có chủ đích của các họa tiết tạo nên cảm giác cân bằng mà không đơn điệu; những khoảng đặc - rỗng, nhịp điệu hình khối và sự tiết chế trong biểu đạt trở thành những nguyên lý có thể vận dụng vào sáng tác đương đại. Bảng màu tự nhiên với các gam đen, trắng, nâu và đỏ đất cũng cho thấy sức mạnh biểu cảm của một hệ màu giới hạn. Không chỉ vậy, dấu ấn phong hóa của thời gian trên bề mặt đá còn gợi mở suy tưởng về chất liệu; những vết mài mòn, rạn nứt, kết cấu tự nhiên tạo nên vẻ đẹp của thời gian, khuyến khích nghệ sĩ khai thác chiều sâu bề mặt, lớp màu và kết cấu vật liệu như một phương tiện biểu đạt.
Nếu Dzi gợi nhắc ngôn ngữ biểu tượng thì sơn mài lại là nghệ thuật của sự sáng tạo và tinh hoa văn hóa Việt Nam. Mỗi tác phẩm được hình thành qua nhiều lớp sơn, nhiều lần phủ, mài và hoàn thiện. Sự tỉ mỉ, công phu trong từng công đoạn khiến mỗi bức tranh sơn mài trở thành một tác phẩm nghệ thuật duy nhất, không thể sao chép.
Song hành với sơn mài là giấy dó, chất liệu mang vẻ đẹp mộc mạc, giàu sức sống của văn hóa Việt Nam. Được làm hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên, lưu truyền qua nhiều thế hệ làng nghề, giấy dó từng là nơi lưu giữ thư tịch, tranh dân gian, thư pháp và nhiều giá trị truyền thống. Trong sáng tác đương đại, giấy dó tiếp tục được các nghệ sĩ lựa chọn bởi khả năng dung hòa giữa tính mộc mạc của vật liệu với chiều sâu biểu cảm của hội họa.
Tham gia triển lãm với 5 tác phẩm trên chất liệu giấy dó, họa sĩ Tạ Thanh Tâm chia sẻ, các sáng tác được lấy cảm hứng từ tranh dân gian, tập trung khắc họa vẻ đẹp của làng quê, đời sống nông thôn và bản sắc dân tộc. Gắn bó với mỹ thuật hơn 40 năm, họa sĩ luôn theo đuổi những đề tài gần gũi với đời sống, mong muốn thông qua các tác phẩm giới thiệu vẻ đẹp của chất liệu giấy dó cũng như lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống tới công chúng.
Những biểu tượng của vùng Himalaya cùng với chất liệu truyền thống Việt Nam mở ra cách nhìn mới về khả năng tiếp biến văn hóa trong nghệ thuật. Thông qua ngôn ngữ tạo hình đương đại, di sản không còn là ký ức tĩnh tại mà tiếp tục được diễn giải, lan tỏa bằng những hình thức biểu đạt mới.
Triển lãm mở cửa đón khách tham quan đến hết ngày 7/8./.
