Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Thông qua Luật Thủ đô với các cơ chế chính sách đặc thù
Luật Thủ đô được chỉnh lý nhiều nội dung nhằm phân định rõ ràng hơn thẩm quyền giữa các cấp chính quyền thành phố, các cơ chế chính sách đặc thù được rà soát, hoàn thiện bảo đảm thực chất và toàn diện hơn.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 23/4, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) với 488/492 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày báo cáo các nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.
Bộ trưởng cho biết, Luật Thủ đô được chỉnh lý nhiều nội dung nhằm phân định rõ ràng hơn thẩm quyền giữa các cấp chính quyền thành phố, các cơ chế chính sách đặc thù được rà soát, hoàn thiện bảo đảm thực chất và toàn diện hơn.
Về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thí điểm cơ chế, chính sách và kiểm soát quyền lực, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò chủ động của chính quyền Thủ đô trong thiết kế, tổ chức thực hiện và thử nghiệm các cơ chế, chính sách; đồng thời, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ. Theo đó, không áp dụng thủ tục rút gọn trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; làm rõ thẩm quyền ban hành văn bản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố; bổ sung yêu cầu về xác định cơ chế kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình khi ban hành văn bản, trách nhiệm đánh giá hiệu quả văn bản sau ban hành và tổng kết thực tiễn...
Dự thảo cũng bổ sung phạm vi thí điểm gồm cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để bảo đảm tính bao quát. Giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm và cơ chế tạm dừng khi phát sinh rủi ro vượt quá mức độ đã được dự báo.
Cùng các nội dung trên, các quy định về cơ chế, chính sách đặc thù được rà soát, hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, khả thi, bảo đảm kiểm soát và phù hợp thực tiễn. Theo đó, dự thảo Luật đã làm rõ thẩm quyền của chính quyền thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển và yêu cầu phối hợp với các bộ có liên quan để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian ngầm, tầng cao.
Dự thảo Luật giao quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý vấn đề mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị. Hội đồng nhân dân thành phố được giao quyền quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và sau khi tham vấn các bộ, ngành có liên quan...
Liên quan đến quản lý tài chính, ngân sách và ưu đãi thuế, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng kế thừa quy định hiện hành, không ban hành chính sách ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Đồng thời, bổ sung có chọn lọc đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ để thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên; bổ sung cơ chế linh hoạt trong điều hành ngân sách nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo đảm an sinh xã hội vi mô.
Về Vùng Thủ đô và liên kết vùng, dự thảo luật được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô; thiết kế khái niệm Vùng Thủ đô theo hướng mở, linh hoạt; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết, được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi thực hiện dự án chung. Luật cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư liên vùng nhằm giải quyết các vấn đề về hạ tầng, môi trường và dịch vụ thiết yếu mang tính liên vùng./.
