Lễ hội diễn ra trong hai ngày 21 - 22/3, nhằm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, quảng bá hình ảnh vùng đất Khâu Vai và giới thiệu những nét văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi miền đá.
Tháng Ba về, trên những triền núi đá tai mèo của cao nguyên đá Đồng Văn, sắc đỏ rực rỡ của hoa Mộc Miên lại bừng nở giữa bầu trời trong xanh, xen lẫn với sắc trắng tím dịu dàng của hoa Ban. Trong không gian thiên nhiên hùng vĩ ấy, xã Khâu Vai (tỉnh Tuyên Quang) sẽ tổ chức Lễ hội Hoa Mộc Miên và Hoa Ban lần thứ I năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc, mở ra một điểm hẹn mới đầy hấp dẫn cho du khách khi đến với vùng cực Bắc của Tổ quốc.
* Khâu Vai vào hội giữa sắc hoa Mộc Miên - Hoa Ban
Lễ hội diễn ra trong hai ngày 21 - 22/3, nhằm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, quảng bá hình ảnh vùng đất Khâu Vai và giới thiệu những nét văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi miền đá. Đây cũng là dịp để du khách khám phá cảnh quan kỳ vĩ của cao nguyên đá, trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa và hòa mình vào không khí rộn ràng của lễ hội vùng cao.
Tháng Ba là thời điểm đẹp nhất trong năm của vùng cao Khâu Vai. Khi mùa Đông vừa khép lại, những thân cây Mộc Miên vươn mình giữa đá xám, bung nở những chùm hoa đỏ rực như những đốm lửa ấm áp giữa đại ngàn. Không xa đó, hoa Ban cũng bắt đầu khoe sắc, mềm mại và tinh khôi, tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa mạnh mẽ vừa dịu dàng.
Trong không gian ấy, lễ hội được tổ chức như một lời mời gọi du khách đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp của miền đá, nơi thiên nhiên và văn hóa hòa quyện tạo nên sức hút riêng. Những con đường quanh co dẫn vào Khâu Vai mùa này trở nên rực rỡ hơn, khi sắc hoa, sắc áo của đồng bào các dân tộc hòa cùng tiếng khèn, tiếng hát, tiếng cười rộn ràng.
Theo kế hoạch, ngay trong buổi sáng 21/3, nhiều hoạt động sôi nổi sẽ diễn ra tại các địa điểm khác nhau trên địa bàn xã. Mở đầu là Hội thi chim Họa mi hót Khâu Vai năm 2026, nơi những chú chim được chăm sóc, nuôi dưỡng công phu cất tiếng hót vang giữa không gian núi đá. Đây là thú chơi dân gian được nhiều người dân vùng cao yêu thích, thể hiện sự gắn bó với thiên nhiên và đời sống tinh thần phong phú của cư dân địa phương.
Cùng thời điểm đó, tại khu vực Mê Cung Đá, các đội thi sẽ tham gia thiết kế điểm check-in và thuyết trình nhằm sáng tạo những góc chụp ảnh đẹp, góp phần quảng bá cảnh quan độc đáo của vùng cao nguyên đá. Những ý tưởng mới mẻ, sáng tạo được kỳ vọng sẽ giúp du khách có thêm nhiều trải nghiệm thú vị khi đến với Khâu Vai.
Một điểm nhấn khác của ngày hội là Hội thi trang trí thuyền đẹp trên lòng hồ thủy điện Nho Quế 3 tại thôn Quán Xí Xái. Những chiếc thuyền được trang trí bằng hoa, vải thổ cẩm và các vật liệu truyền thống sẽ tạo nên bức tranh sinh động trên dòng nước xanh của sông Nho Quế. Không gian lễ hội vì thế không chỉ gói gọn trong bản làng mà còn lan tỏa ra cả lòng hồ, núi đá và những cung đường du lịch.
Bên cạnh đó, Hội thi ẩm thực địa phương tại trung tâm chợ thôn Khâu Vai cũng hứa hẹn mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức nhiều món ăn đặc trưng của vùng cao như thắng cố, mèn mén, thịt gác bếp, bánh tam giác mạch hay các loại rượu ngô truyền thống. Những món ăn mộc mạc nhưng đậm đà hương vị núi rừng sẽ góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm của du khách.
* Những trải nghiệm văn hóa đặc sắc giữa miền đá
Điểm nhấn của lễ hội sẽ là Lễ khai mạc và chương trình nghệ thuật với chủ đề "Khâu Vai - nơi miền đá nở hoa", diễn ra vào tối 21/3 tại sân khấu Mê Cung Đá thôn Khâu Vai. Trong không gian núi đá và ánh lửa bập bùng, những tiết mục nghệ thuật mang đậm sắc màu văn hóa dân tộc sẽ được trình diễn, tái hiện đời sống sinh hoạt và những nét đẹp truyền thống của đồng bào nơi đây.
Tại chương trình này cũng sẽ ra mắt Đội nghệ thuật quần chúng "Hoa Ban trắng" và công bố Câu lạc bộ Chim Họa mi hót xã Khâu Vai, tạo thêm sân chơi văn hóa cho người dân địa phương, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của vùng cao.
Sang ngày 22/3, không khí lễ hội tiếp tục sôi động với Giải việt dã "Thiếu niên Khâu Vai chạy trên cung đường Mê Cung Đá" lần thứ nhất, bắt đầu từ sáng sớm. Trên những con đường uốn lượn giữa núi đá, các vận động viên trẻ sẽ cùng nhau chinh phục thử thách, mang đến hình ảnh đầy sức sống của tuổi trẻ vùng cao.
Tiếp đó là chương trình đồng diễn nghệ thuật dân gian của các dân tộc Khâu Vai, nơi những điệu múa truyền thống, tiếng khèn, tiếng hát giao duyên được tái hiện sinh động. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu của đồng bào Mông, Dao, Tày, Nùng… hòa cùng nhịp điệu âm nhạc dân gian tạo nên bức tranh văn hóa đầy sức sống.
Không thể thiếu trong các lễ hội vùng cao là những trò chơi và môn thể thao dân tộc như kéo co, đẩy gậy, tung còn, bịt mắt bắt vịt, rót nước vào chai hay các hoạt động giao duyên trong trang phục truyền thống. Những trò chơi dân gian không chỉ mang lại niềm vui cho người tham gia mà còn giúp du khách hiểu hơn về đời sống văn hóa cộng đồng của cư dân miền núi.
Việc tổ chức Lễ hội Hoa Mộc Miên và Hoa Ban lần thứ I được kỳ vọng sẽ góp phần tạo thêm sản phẩm du lịch mới cho vùng cao Khâu Vai - nơi vốn đã nổi tiếng với Chợ phong lưu Khâu Vai, một nét văn hóa độc đáo thu hút du khách trong và ngoài nước.
Thông qua chuỗi hoạt động phong phú, lễ hội không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn giới thiệu đến du khách những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây. Đồng thời, đây cũng là dịp để địa phương quảng bá cảnh quan, tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo tồn văn hóa.
Ông Ngô Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Khâu Vai cho biết, Lễ hội Hoa Mộc Miên và Hoa Ban lần thứ nhất được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm du lịch mới của địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh Khâu Vai - vùng đất nổi tiếng với chợ phong lưu và cảnh quan hùng vĩ của cao nguyên đá Đồng Văn. "Thông qua lễ hội, chúng tôi mong muốn giới thiệu đến du khách vẻ đẹp thiên nhiên, nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc, đồng thời từng bước phát triển du lịch gắn với gìn giữ bản sắc và nâng cao sinh kế cho người dân", ông Cường chia sẻ.
Giữa không gian hùng vĩ của cao nguyên đá, khi sắc đỏ hoa Mộc Miên rực cháy trên nền trời và hoa Ban dịu dàng nở trắng sườn núi, lễ hội như một bản hòa ca của thiên nhiên và con người. Những bước chân du khách tìm về Khâu Vai mùa này không chỉ để ngắm hoa, mà còn để lắng nghe nhịp sống của miền đá, nơi những giá trị văn hóa truyền thống vẫn đang được gìn giữ và tỏa sáng.
Với nhiều hoạt động hấp dẫn, Lễ hội Hoa Mộc Miên và Hoa Ban tại Khâu Vai hứa hẹn sẽ trở thành một điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch vùng cao, nơi mỗi mùa hoa nở lại mở ra một câu chuyện đẹp về đất và người nơi vùng cao cực Bắc Tổ quốc./.
