Tại khu đất thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Cao su Bình Long (xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) - nơi từng là chiến trường ác liệt hơn nửa thế kỷ trước, phát hiện 2 vị trí mộ tập thể cùng nhiều di vật có giá trị.
Triển khai tìm kiếm tại khu vực xã Minh Đức từ ngày 15 - 19/7, Đội K72 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai đã phát hiện 2 vị trí mộ tập thể cùng nhiều di vật có giá trị, mở ra thêm cơ sở để xác định danh tính các liệt sĩ đã hi sinh trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước. Kết quả bước đầu này tiếp thêm động lực để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, quyết tâm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội và gia đình.
Những ngày này, tại khu đất thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Cao su Bình Long (xã Minh Đức) - nơi từng là chiến trường ác liệt hơn nửa thế kỷ trước, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Đội K72 vẫn miệt mài đào từng lớp đất dưới thời tiết nắng nóng. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ bởi thời gian đã làm hài cốt phân hủy mạnh, nhiều mảnh xương chỉ còn rất nhỏ, dễ lẫn với đất đá và rễ cây.
Mỗi lớp đất được bóc tách đều được thực hiện cẩn trọng theo đúng quy trình chuyên môn. Khi phát hiện dấu hiệu nghi là hài cốt hoặc di vật, lực lượng làm nhiệm vụ dừng thi công, báo cáo chỉ huy để kiểm tra, xác minh, bảo đảm giữ nguyên hiện trạng nhằm tránh làm ảnh hưởng đến các mẫu vật phục vụ công tác giám định ADN sau này.
Trung sĩ Trịnh Ngọc Lợi, chiến sĩ Đội K72 cho biết, trong quá trình tìm kiếm, yếu tố cẩn trọng luôn được đặt lên hàng đầu. Trước khi thực hiện nhiệm vụ, các cán bộ, chiến sĩ đều được hướng dẫn cách nhận biết xương người, xương động vật cũng như các dấu hiệu nhận diện hài cốt liệt sĩ thông qua những di vật còn sót lại. Nhiều trường hợp xương đã phân hủy mạnh, rất khó nhận biết bằng mắt thường. Vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu bất thường nào, lực lượng tìm kiếm đều dừng công việc để chỉ huy trực tiếp kiểm tra, bảo đảm không bỏ sót hoặc làm hư hại các mẫu vật.
Sau những ngày đầu triển khai, Đội K72 đã phát hiện 2 vị trí mộ tập thể cùng nhiều di vật như súng, bút, dép cao su, bình tông, răng và nhiều hiện vật khác; tiếp tục mở rộng khu vực tìm kiếm, lực lượng chức năng còn phát hiện thêm một khẩu súng AK, nhiều viên đạn, mảnh tăng nilon cùng một số di vật quân dụng. Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 cho biết, toàn bộ khu vực tìm kiếm được xác định trên cơ sở nguồn tin do các nhân chứng lịch sử cung cấp kết hợp khảo sát thực địa. Qua đánh giá ban đầu, đơn vị nhận thấy nhiều dấu hiệu cho thấy đây là khu vực chôn cất các liệt sĩ. Đơn vị đã khoanh vùng vị trí trung tâm, tổ chức đào tìm theo đúng quy trình chuyên môn với độ sâu khoảng 1,2m. Từ những dấu vết phát hiện được, lực lượng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm theo các hướng nghi vấn nhằm nâng cao hiệu quả quy tập.
Một trong những người tích cực hỗ trợ lực lượng tìm kiếm là cựu chiến binh Trần Ngọc Nhiên (ấp Bình Minh, xã Minh Đức). Là người từng trực tiếp hoạt động trên địa bàn trong thời kỳ kháng chiến, ông Nhiên đã nhiều lần dẫn các đơn vị về khảo sát thực địa. Theo ông Nhiên, khu vực xã Minh Đức từng diễn ra nhiều trận đánh đặc biệt ác liệt. Các đơn vị bộ đội thường xuyên phục kích trên tuyến Quốc lộ 13, nhất là khu vực ngã ba Xa Cát. Do bom đạn dày đặc, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hi sinh và được đồng đội chôn cất tạm ngay tại chiến trường. Tuy nhiên, trải qua nhiều năm, địa hình thay đổi do cao su được thanh lý, trồng mới nhiều lần khiến việc xác định vị trí các phần mộ gặp không ít khó khăn.
Để hỗ trợ Đội K72 thực hiện nhiệm vụ, Ban Chỉ huy Quân sự xã Minh Đức đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương huy động lực lượng, phương tiện, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ. Trung tá Nguyễn Đình Luận, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Minh Đức cho biết, địa phương xác định tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Chính quyền địa phương luôn phối hợp chặt chẽ với Đội K72 trong việc thu thập thông tin từ nhân chứng, giải quyết các khó khăn phát sinh và tạo mọi điều kiện thuận lợi để lực lượng làm nhiệm vụ hoàn thành công tác tìm kiếm. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương tiếp tục đồng hành cùng Đội K72, huy động sự tham gia của nhân dân nhằm mở rộng nguồn thông tin, góp phần sớm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về quê hương và gia đình.
Xã Minh Đức là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, từng là nơi nhiều đơn vị chủ lực tập kết trước khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên tuyến Quốc lộ 13 và khu vực ngã ba Xa Cát. Đội K72 tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm trên cơ sở các nguồn tin mới và lời chỉ dẫn của nhân chứng lịch sử. Công tác quy tập không chỉ góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân đối với những người đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc./.
