Thông tư quy định cụ thể điều kiện công nhận văn bằng tiến sĩ theo một số hình thức đào tạo đặc thù nhằm bảo đảm chất lượng và chuẩn đầu ra tối thiểu tương ứng với quy định của Việt Nam.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam. Thông tư có hiệu lực từ ngày 26/9/2026, thay thế các quy định hiện hành về công nhận văn bằng, chứng chỉ giáo dục do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp.
Thông tư kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời bổ sung nhiều nội dung nhằm làm rõ điều kiện công nhận văn bằng, tăng trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền; đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác dữ liệu liên thông và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Một điểm mới đáng chú ý là Thông tư quy định rõ điều kiện chung và điều kiện cụ thể để công nhận văn bằng theo từng phương thức đào tạo, gồm: học trực tiếp tại nước ngoài; liên kết đào tạo tại nước ngoài; liên kết đào tạo tại Việt Nam; đào tạo từ xa, trong đó có đào tạo trực tuyến, trực tuyến kết hợp trực tiếp và các hình thức đào tạo từ xa khác. Cách quy định này giúp người có văn bằng và cơ quan có thẩm quyền xác định rõ quy định pháp luật áp dụng đối với từng phương thức đào tạo và loại văn bằng đề nghị công nhận.
Đối với văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài có hoạt động giáo dục, đào tạo, liên kết giáo dục, liên kết đào tạo hoặc mở phân hiệu tại Việt Nam cấp, hoạt động đào tạo phải được triển khai hợp pháp tại Việt Nam và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm thực hiện chương trình.
Với đào tạo từ xa, Thông tư quy định cụ thể hơn đối với từng hình thức. Khi người học lưu trú và học tập tại nước nào, chương trình giáo dục phải được cơ quan có thẩm quyền về giáo dục của nước đó cho phép thực hiện. Quy định này góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn trong việc xem xét các mô hình giáo dục xuyên biên giới.
Đối với trường hợp hoạt động đào tạo hoặc phân hiệu được thực hiện tại quốc gia khác với nơi cơ sở giáo dục đặt trụ sở chính, việc công nhận được xem xét trên cơ sở tình trạng công nhận, kiểm định, cấp phép hoạt động hoặc cấp bằng của cơ sở đào tạo; hoặc việc chương trình được cơ quan có thẩm quyền cho phép thực hiện, kiểm định.
Thông tư cũng quy định cụ thể điều kiện công nhận văn bằng tiến sĩ theo một số hình thức đào tạo đặc thù nhằm bảo đảm chất lượng và chuẩn đầu ra tối thiểu tương ứng với quy định của Việt Nam.
Với bằng tiến sĩ do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp theo phương thức đào tạo trực tiếp tại cơ sở giáo dục nước ngoài nhưng có thực hiện nghiên cứu thực địa tại nước khác, người học phải có tối thiểu 12 tháng nghiên cứu trực tiếp tại cơ sở đào tạo trong toàn khóa học.
Đối với bằng tiến sĩ được cấp theo hình thức thừa nhận kết quả nghiên cứu, công trình khoa học, người học phải có người hướng dẫn khoa học, hoàn thành đầy đủ các yêu cầu học thuật của chương trình, bảo vệ luận án trước hội đồng học thuật theo quy định của cơ sở đào tạo. Kết quả học tập, nghiên cứu phải đáp ứng chuẩn đầu ra của chuẩn chương trình đào tạo tiến sĩ thuộc ngành, lĩnh vực tương ứng của Việt Nam.
Các quy định này vừa tạo điều kiện cho người Việt Nam học tập, tiếp thu tri thức từ các cơ sở giáo dục có chất lượng, vừa góp phần kiểm soát chất lượng nguồn nhân lực được đào tạo ở nước ngoài.
Một điểm nổi bật của Thông tư 65 là thủ tục công nhận văn bằng được thực hiện hoàn toàn trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Người đề nghị chỉ cần nhập dữ liệu một lần và tải hồ sơ trực tuyến; những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ không phải nộp lại bản giấy hoặc bản chứng thực điện tử.
Đối với trường hợp phải xác minh thông tin từ cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc làm rõ các thông tin liên quan đến văn bằng, thời hạn giải quyết tối đa được rút từ 45 ngày làm việc xuống còn 30 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, giảm 15 ngày so với quy định trước đây.
Việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ cũng không phụ thuộc vào địa giới hành chính, phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trong môi trường số.
Hồ sơ tiếp tục được đơn giản hóa đối với văn bằng, bảng điểm điện tử hoặc trường hợp có thông tin xác thực trực tiếp từ cơ sở cấp bằng. Với văn bằng bằng tiếng Anh, người đề nghị không phải dịch sang tiếng Việt mà chỉ cần tải lên Cổng Dịch vụ công quốc gia bản quét các thành phần hồ sơ theo quy định.
Đáng chú ý, chuyển đổi số được thực hiện xuyên suốt cả quá trình công nhận và xác minh văn bằng. Kết quả công nhận được cập nhật vào cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng. Thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc hiển thị trên VNeID có giá trị xác minh thay cho việc cơ quan có thẩm quyền phải xác minh bằng văn bản. Cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng sẽ được kết nối với VNeID theo lộ trình.
Với các quy định mới, việc công nhận văn bằng nước ngoài được chuyển mạnh sang môi trường số, từ tiếp nhận thông tin, khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ đến trả kết quả và xác minh. Qua đó, người có văn bằng được giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và đơn vị sử dụng lao động trong việc kiểm tra, xác thực văn bằng./.
