Thời sự

Tri ân những đóng góp to lớn của "Nữ tướng Việt Minh" Hà Thị Quế

Sáng 11/8, tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo chuyên đề "Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hà Thị Quế" nhân kỷ niệm 105 năm Ngày sinh đồng chí (1921–2026).

Hội thảo chuyên đề “Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hà Thị Quế". 
Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, lịch sử và giáo dục truyền thống sâu sắc, nhằm tưởng nhớ, tri ân những đóng góp to lớn của đồng chí Hà Thị Quế đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, với phong trào phụ nữ và sự phát triển tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Đồng chí Hà Thị Quế là một trong những nữ cán bộ lão thành cách mạng tiêu biểu. Với 91 tuổi đời (1921-2012), 71 năm tuổi Đảng (1941-2012), 22 năm là Ủy viên Trung ương Đảng, Phó ban Kiểm tra Trung ương Đảng (1960-1982), Phó ban Nông nghiệp Trung ương, Ủy viên Ủy ban Ngân sách của Quốc hội; hơn 30 năm đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong đó có hơn 8 năm là Chủ tịch Hội (1974-1982)…, đồng chí là tấm gương sáng của phụ nữ Việt Nam về ý chí kiên cường, giữ lòng nhân ái, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, suốt đời chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ.

Đại tá, Tiến sĩ Vũ Tang Bồng, nguyên Trưởng phòng Lịch sử Kỹ thuật Quân sự, nguyên Trưởng phòng Lịch sử Kháng chiến chống Pháp, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam phát biểu. 
Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Ôn lại cuộc đời của đồng chí Hà Thị Quế, Đại tá, Tiến sĩ Vũ Tang Bồng, nguyên cán bộ Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam cho biết: Đồng chí Hà Thị Quế tên thật là Lương Thị Hồng, sinh ngày 15/8/1921 trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, hiếu học ở xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình; là hậu duệ của Trạng nguyên, nhà toán học, nhà văn hóa lỗi lạc Lương Thế Vinh (1441-1496) thời Lê. 14 tuổi, cô gái trẻ Lương Thị Hồng làm giáo viên cho Hội Cứu tế do bố và chú ruột thành lập nhằm hưởng ứng "Bức thư Ngỏ" của Đảng Cộng sản Đông Dương gửi các tổ chức đảng phái, các lực lượng dân chủ, các tầng lớp nhân dân với mục tiêu đoàn kết chung trong một tổ chức Đông Dương Đại hội. 17 tuổi, cô tham gia Phường Cấy - một tổ chức tập hợp các phụ nữ yêu nước của xã và sau đó được bầu làm Bí thư phụ nữ phản đế và Đoàn thanh niên phản đế rồi Bí thư Hội phụ nữ cứu quốc xã. 20 tuổi, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) và được cử làm Bí thư Chi bộ xã.

Tháng 4/1944, đồng chí được điều lên ATK II phụ trách ba huyện Hiệp Hòa, Phú Bình, Phổ Yên. Tháng 6/1945, Ban Chấp hành tỉnh Đảng bộ Bắc Giang được thành lập gồm 5 người, trong đó đồng chí Hà Thị Quế được phân công phụ trách quân sự và đặc trách các huyện Yên Thế, Việt Yên và một bộ phận huyện Lạng Giang. Với trọng trách được phân công, đồng chí tổ chức tập luyện quân sự, lập các đội du kích tập trung, tổ chức nhiều trận đánh "xuất quỷ, nhập thần" nhằm "cướp súng địch để diệt địch" như chủ trương của Trung ương đã đề ra. Những chiến công vang dội trong các cuộc tập kích để trừ gian, diệt phỉ, đánh Pháp, đuổi Nhật, bảo vệ vững chắc núi rừng Yên Thế - căn cứ địa của cách mạng do bà chỉ huy, đã làm cho kẻ thù khiếp sợ "Nữ tướng Việt Minh" - cái tên mà bọn Pháp và Việt gian đặt cho đồng chí xuất hiện từ thời đó.

Đồng chí Hà Thị Quế là đại biểu nữ duy nhất của Bắc Giang được cử đi dự Quốc dân Đại hội Tân Trào. Đồng chí cũng là người trực tiếp tổ chức khởi nghĩa và giành chính quyền ở Yên Thế. Ghi nhớ những hành động dũng cảm vô song đầy mưu lược của đồng chí Hà Thị Quế, năm 1955 tại chùa Nam Thiên (Nhã Nam) - nhân dân đã dựng một tấm bia đá lớn khắc hai câu: "Yên Thế lừng danh Hà Thị Quế/ Nhã Nam bất khuất đất anh hùng".

Năm 1950, tại Đại hội thống nhất Phụ nữ cứu quốc với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Hội; đồng thời tham gia Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân cứu quốc và được phân công làm Phó ban Nông nghiệp Trung ương. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tháng 9/1960, đồng chí được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng.

Tại Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ III, tháng 3/1961, đồng chí Hà Thị Quế được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Hội và được bầu làm Phó Hội trưởng phụ trách phong trào. Đến tháng 3/1974, tại Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ IV, đồng chí được bầu làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Với 21 năm là đại biểu Quốc hội 5 khóa (từ khóa II đến khóa VI), đồng chí đã có những đóng góp quan trọng vào việc xây dựng một Quốc hội liêm chính, đoàn kết và vững mạnh. Tháng 6/1976, tại Hội nghị thống nhất Hội Liên hiệp Phụ nữ toàn quốc, đồng chí được bầu làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Tiếp đó, tại Đại hội IV, đồng chí được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng và được bầu làm Phó ban Kiểm tra Trung ương. Năm 1984, đồng chí được Nhà nước cho nghỉ chế độ nhưng vẫn năng nổ tham gia các phong trào làng, xóm. Đồng chí qua đời ngày 25/12/2012 tại Hà Nội.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương phát biểu. 
Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam, các thế hệ phụ nữ Việt Nam đã có những đóng góp to lớn trong đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những tấm gương tiêu biểu như đồng chí Hà Thị Quế đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của phụ nữ Việt Nam; đồng thời để lại những bài học quý báu về bản lĩnh chính trị, phương pháp vận động quần chúng, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Ở cương vị công tác nào, bà cũng luôn thể hiện phẩm chất của người cán bộ lãnh đạo gần gũi với nhân dân, gắn bó với phong trào, hết lòng vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ và sự phát triển của tổ chức Hội. Bà đã để lại nhiều dấu ấn trong các phong trào thi đua của Hội, cũng như các chính sách liên quan đến phụ nữ và trẻ em. Cuộc đời hoạt động cách mạng của bà là biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy cống hiến - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương khẳng định./.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, các chuyên gia đã trao đổi, làm rõ hơn về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, những đóng góp của đồng chí Hà Thị Quế./.


Phúc Hằng

Xem thêm