Việc xây dựng Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đổi mới phương thức truyền thông chính sách, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật, phát huy đội ngũ trí thức, chuyên gia vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật trong giai đoạn mới. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia, nhà khoa học góp ý tại Hội thảo góp ý Dự án Luật Phổ biến giáo dục pháp luật (sửa đổi) do Hội Khoa học Tâm lí - Giáo dục Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức chiều 6/8, tại Hà Nội.
Phát biểu khai mạc hội thảo Thạc sĩ Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho biết, việc xây dựng Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đổi mới phương thức truyền thông chính sách, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật, phát huy đội ngũ trí thức, chuyên gia vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Phố biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (từ 03-24/8/2026), Thạc sĩ Nguyễn Quyết Chiến đề xuất, Ban soạn thảo cần tập trung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nguyên tắc của Dự án Luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành; làm rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, các hội xã hội - nghề nghiệp, các cơ quan báo chí, xuất bản trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Góp ý các điều về triết lý, chính sách, nguyên tắc xây dựng Luật, Tiến sĩ khoa học Nghiêm Vũ Khải, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIV, nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, việc dự thảo Luật đã bổ sung nhiều nội dung mới như: Truyền thông chính sách, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mở rộng xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đây là những bước tiến phù hợp với yêu cầu đổi mới của đất nước. Tuy nhiên, để các chính sách mới phát huy hiệu quả lâu dài, theo Tiến sĩ khoa học Nghiêm Vũ Khải cần tiếp tục xem xét, hoàn thiện các quy định tại Điều 3, Điều 4, Điều 5 và Điều 6 không chỉ là sửa đổi kỹ thuật lập pháp mà còn là cơ hội để xác lập rõ hơn triết lý của Luật trong giai đoạn phát triển mới của đất nước: Đưa pháp luật đến với nhân dân và bằng sự tham gia tích cực của nhân dân, qua đó góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Góp ý điểm mới quan trọng của dự thảo Luật: Quy định cụ thể về ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn mới, Thạc sĩ Nguyễn Đức Thắng, Trưởng ban Tư vấn phản biện và giáo dục xã hội, Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục cho rằng, Dự thảo Luật và dự thảo Nghị định (Điều 13) đã bổ sung nội dung ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Tuy nhiên, các quy định về nội dung trên vẫn mang tính định hướng, chủ yếu xác định công nghệ số và trí tuệ nhân tạo là phương thức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, chưa quy định đầy đủ các nguyên tắc quản lý, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế vận hành cũng như trách nhiệm của các cơ quan trong việc xây dựng, quản lý, cập nhật và khai thác các nền tảng số.
Để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Thạc sĩ Nguyễn Đức Thắng đề nghị cần xây dựng các nền tảng số dùng chung trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thống nhất về cơ sở dữ liệu, nội dung phổ biến và tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời hạn chế việc các bộ, ngành, địa phương đầu tư phát triển các phần mềm riêng lẻ, trùng lặp chức năng, gây lãng phí nguồn lực. Bên cạnh đó, quy định rõ việc số hóa, công khai các tài liệu pháp luật dưới dạng truyền thông hiện đại; tích hợp kho dữ liệu các phiên tòa giả định, các bản án, quyết định kiểm sát có tính giáo dục cao và các án lệ đã ban hành để phục vụ công tác tuyên truyền trực tuyến trên cổng thông tin điện tử, các nền tảng số và mạng xã hội chính thống.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cơ bản đồng tình với các nội dung quy định được đề xuất trong Dự thảo Luật; đồng thời đề xuất đổi mới nội dung, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật; phát huy vai trò tư vấn, phản biện xã hội, truyền thông chính sách và lan tỏa tri thức pháp luật tới cộng đồng./.
