Những lớp dạy chữ Khmer không chỉ cung cấp cho các em kiến thức mà còn góp phần bảo tồn chữ viết, gìn giữ tiếng mẹ đẻ cũng như những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đòng bào dân tộc.
Tỉnh Cà Mau hiện có 28 ngôi chùa của Phật giáo Nam tông Khmer. Trong nhiều năm qua, cứ vào dịp hè, các ngôi chùa Khmer tại Cà Mau mở các lớp dạy chữ Khmer, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Những lớp dạy chữ Khmer không chỉ cung cấp cho các em kiến thức mà còn góp phần bảo tồn chữ viết, gìn giữ tiếng mẹ đẻ cũng như những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đòng bào dân tộc.
*Gìn giữ tiếng mẹ đẻ từ những lớp học hè
Trong mùa hè năm nay, chùa Xiêm Cán (phường Hiệp Thành) tổ chức 18 lớp dạy chữ Khmer, thu hút gần 400 học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông trên địa bàn tham gia. Sau hơn 2 tháng học tập, các em đã hoàn thành chương trình, trong đó 74 em được khen thưởng vì có thành tích xuất sắc. Hòa thượng Dương Quân, Trụ trì chùa Xiêm Cán cho biết, việc duy duy trì tổ chức các lớp dạy chữ Khmer vào dịp hè giúp các em biết đọc, biết viết; đồng thời hiểu thêm phong tục, tập quán và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Nhà chùa sẽ tiếp tục đồng hành của chính quyền, Mặt trận tổ quốc phường Hiệp Thành và các nhà hảo tâm tạo điều kiện để các em học tập, gìn giữ tiếng nói, chữ viết Khmer trong thòi gian tới.
Tại chùa Cái Giá chót (xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau), lớp dạy chữ Khmer gồm các em học sinh ở những lứa tuổi khác nhau, từ những em mới vào học lớp 1 đến những em đang học trung học cơ sở, trung học phổ thông. Việc dạy và học chữ Khmer được nhà chùa tổ chức khá bài bản, đáp ứng đày đủ các tiêu chí có một lớp học, có bàn ghế, bảng đen, phấn trắng cũng như giáo trình để giảng dạy.
Hòa thượng Tăng Sa Vong, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Cà Mau, Trụ trì chùa Cái Giá chót (xã Hưng Hội) cho rằng, các lớp dạy hè tiếng Khmer tại các chùa có ý nghĩa quan trọng với người dân Khmer. Ngoài dạy chữ Khmer, nhà chùa còn dạy cả văn hóa truyền thống, lịch sử, giáo lý nhà Phật và đạo làm người, qua đó góp phần bảo tồn, gìn giữ tiếng mẹ đẻ và giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Hè năm nay, chùa Cái Giá chót mở 4 lớp dạy chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 3 thu hút 170 học sinh tham gia. “Nhà chùa hỗ trợ các em tiền mua, in đồng phục, trang bị tập, viết, hỗ trợ tiền giảng dạy cho các giáo viên thỉnh giảng. Chùa cũng dành gần 50 triệu đồng để khen thưởng cho các em khi kết thúc lớp học”, Hòa thượng Tăng Sa Vong cho biết.
Bà Sơn Thị Sa Thia, (ấp Cái Giá, xã Hưng Hội) có cháu nội học chữ Khmer tại chùa Cái Giá chót cho biết, đây là năm thứ hai cháu của của bà học chương trình tiếng Khmer trong dịp hè. Theo bà Sa Thia, con cháu dân tộc Khmer mà không biết chữ, biết tiếng của dân tộc mình là một thiếu sót, thiệt thòi lớn. Tham gia lớp học hè, những học sinh ngoan, học tốt còn được Hòa thượng trụ trì chùa tặng gạo, tặng quà, trao thưởng tập, viết.
Em Lâm Hiểu Vy, dân tộc Khmer, (ấp Cái Giá, xã Hưng Hội), chuẩn bị vào lớp 6 trong năm học mới 2026 - 2027 cho biết: "Bốn năm qua, năm nào em cũng tham gia lớp học Khmer hè tại chùa Cái Giá chót, với sự chỉ dạy tận tình của các vị sư, giờ đây em đã đọc và viết được ngôn ngữ của dân tộc mình. Điều này làm em thấy rất vui".
*Truyền chữ, truyền cả văn hóa dân tộc
Ông Châu Phát, người có gần 20 năm dạy chữ Khmer dịp hè tại chùa tại chùa Giá Rai mới, (phường Giá Rai). Ở cái tuổi 75, ông vẫn miệt mài truyền dạy tiếng Khmer cho các em nhỏ. Với ông đó không chỉ là niềm đam mê mà còn là trách nhiệm đối với các thế hệ mai sau. Ông Châu Phát không chỉ tạo ra những buổi học gần gũi, bổ ích mà còn truyền dạy cho con em hiểu về giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer. "Dạy chữ Khmer chủ yếu giúp học sinh các kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc và viết. Việc dạy chữ Khmer tại chùa nhằm không chỉ giúp các học sinh biết được tiếng nói, chữ viết mà còn biết văn hóa, phong tục tập quán của dân tộc mình", ông Châu Phát chia sẻ.
Ông Lương Văn Pho, Phó Giám đốc sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau cho biết, hè năm 2026, tỉnh Cà Mau tổ chức dạy chữ Khmer hè với 52 điểm dạy tại Chùa, Salatel với 118 lớp học, gần 2500 em học sinh tham gia học. Việc duy trì các lớp dạy chữ Khmer dịp hè không chỉ giúp con em đồng bào rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ mẹ đẻ trong thời gian nghỉ hè mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao ý thức bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng. Theo ông Lương Văn Pho, đội ngũ giáo viên giảng dạy tiếng Khmer tại các chùa được đào tạo chuyên môn bài bản, trình độ ngày càng được nâng cao. Người dạy chữ Khmer thường là các vị sư có nhiều năm tu học hay những giáo viên người Khmer, những người lớn tuổi có tâm huyết. Dù lớp học chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nhưng chất lượng học tập luôn được chú trọng. Việc giảng dạy tiếng Khmer được triển khai thống nhất theo chương trình và sách giáo khoa do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Phó Giám đốc sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau cho biết, bên cạnh thực hiện đầy đủ, kịp thời những chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi năm tỉnh cấp kinh phí hàng trăm triệu đồng hỗ trợ người dạy tiếng và chữ viết Khmer trong dịp hè. Đây là chính sách đặc thù của tỉnh, qua đó đã giúp cho cơ sở hạ tầng vùng dân tộc từng bước phát triển, đời sống vật chất và tinh thần nâng lên rõ rệt. Diện mạo nông thôn vùng đồng bào dân tộc không ngừng khởi sắc, trình độ dân trí được nâng cao; bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy. “Tiếng nói và chữ viết của các dân tộc nói chung, dân tộc Khmer nói riêng là một trong những yếu tố quan trọng chứa đựng các giá trị văn hóa, bản sắc của cộng đồng. Việc dạy và học chữ Khmer tại các chùa trong dịp hè không chỉ góp phần quan trọng trong sự nghiệp phát triển giáo dục, nâng cao dân trí mà còn bảo tồn văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Khmer tại địa phương”, Phó Giám đốc sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau Lương Văn Pho chia sẻ./.
