Thước đo của công tác Đội không phải là tổ chức được bao nhiêu chương trình, phong trào, công trình hay hoạt động, mà là trẻ em nhận được gì, trưởng thành như thế nào và những vấn đề thiết thực của trẻ em được giải quyết đến đâu.
Chiều 13/8, tại Hà Nội, Hội đồng Đội Trung ương tổ chức Hội nghị lần thứ nhất khóa X, nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu tại hội nghị, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Bùi Quang Huy cho biết, trẻ em hôm nay lớn lên trong bối cảnh có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ, học tập, sáng tạo và kết nối, nhưng đồng thời phải đối diện với những nguy cơ, thách thức mới. Hội đồng Đội Trung ương khóa X cần thống nhất quan điểm xuyên suốt: thước đo của công tác Đội không phải là tổ chức được bao nhiêu chương trình, phong trào, công trình hay hoạt động, mà là trẻ em nhận được gì, trưởng thành như thế nào và những vấn đề thiết thực của trẻ em được giải quyết đến đâu.
Theo Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, nội dung, phương thức giáo dục của Đội cần được đổi mới mạnh mẽ nhưng phải giữ vững những giá trị cốt lõi. Giáo dục lý tưởng, truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, đạo đức, lối sống và ý thức trách nhiệm với cộng đồng vẫn phải là nền tảng; đồng thời chú trọng hình thành cho thiếu nhi khả năng tự học, tư duy sáng tạo, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng hợp tác, khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề.
Công tác Đội và công tác thiếu nhi cần thực sự đặt trẻ em ở vị trí trung tâm. Mọi chủ trương, chương trình, hoạt động phải bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn của trẻ em; tăng cường lắng nghe, tổng hợp và đại diện tiếng nói, nguyện vọng chính đáng của thiếu nhi, nhất là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm trẻ em cần được quan tâm. Trong bối cảnh môi trường số ngày càng tác động sâu rộng đến trẻ em, tổ chức Đội cần chủ động trước những vấn đề mới, trang bị cho các em kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm và sáng tạo; tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ, nhận diện và phòng tránh các nguy cơ trên môi trường mạng.
"Bảo vệ trẻ em không có nghĩa là ngăn các em tiếp cận hay sử dụng công nghệ", Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn nhấn mạnh.
Cùng với đó, cần củng cố tổ chức Đội từ cơ sở, nhất là nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng Đội cấp xã. Hội đồng Đội cấp xã phải thực sự hoạt động, rõ nhiệm vụ, rõ cơ chế, rõ người phụ trách và những việc phải làm; đồng thời mở rộng không gian hoạt động, bảo đảm mọi trẻ em có cơ hội được đồng hành. Hội đồng Đội Trung ương cũng cần đổi mới phương thức hoạt động, chuyển từ tư duy “có hoạt động” sang “hoạt động tạo ra thay đổi gì”, từ tổ chức phong trào sang tham mưu chiến lược và từ làm theo kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu.
Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương Hồ Hồng Nguyên cho biết, nhiệm kỳ mới cần đổi mới phương thức hoạt động, phát huy trí tuệ liên ngành, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng kết nối chính sách, nguồn lực của các thành viên. Hội đồng Đội Trung ương cần tăng cường nghiên cứu, khảo sát, dự báo, từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu và bảo đảm các chủ trương lớn được nhìn từ thực tiễn cơ sở, cũng như góc nhìn của trẻ em.
Trong nhiệm kỳ 2026-2031, Hội đồng Đội Trung ương tập trung vào 5 nhóm vấn đề: bảo vệ trẻ em và xây dựng năng lực số; chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và tạo môi trường vui chơi, phát triển toàn diện; nâng cao chất lượng tổ chức Đội; nâng cao chất lượng đại diện tiếng nói, nguyện vọng và sự tham gia của trẻ em; nghiên cứu khung giá trị, phẩm chất, năng lực và kỹ năng của thế hệ công dân tương lai giai đoạn 2030-2045.
Ông Nguyễn Thứ Mười, Phó Trưởng Khoa Công tác Thanh thiếu niên, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam cho rằng, chương trình công tác Đội năm học 2026-2027 cần đáp ứng yêu cầu thực tế trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục. Từ đó, cần nghiên cứu mô hình tổ chức Đội tại các trường có nhiều điểm trường, làm rõ vị trí, vai trò của Tổng phụ trách Đội, Ban Chỉ huy Liên đội và Hội đồng Đội cấp xã. Hội đồng Đội cấp xã cần được xác định rõ hơn vai trò điều phối, kết nối các lực lượng giáo dục và huy động nguồn lực cho công tác thiếu nhi. Bên cạnh đó, cần quan tâm đội ngũ Tổng phụ trách Đội, tăng cường tích hợp hoạt động Đội với chương trình giáo dục phổ thông, nhất là hoạt động trải nghiệm; đồng thời phát huy tính tự chủ và quyền tham gia của đội viên trong tổ chức, hoạt động Đội.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng góp ý các dự thảo văn bản đầu nhiệm kỳ, gồm Chương trình làm việc toàn khóa, Quy chế hoạt động của Hội đồng Đội Trung ương khóa X, Chương trình hành động của Đội thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, Hướng dẫn thực hiện Điều lệ Đội và các văn bản phục vụ năm học 2026-2027.
Trên cơ sở các ý kiến tại hội nghị, Thường trực Hội đồng Đội Trung ương sẽ tiếp thu, hoàn thiện các văn bản và triển khai những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ mới, hướng tới giải quyết những vấn đề thiết thực của trẻ em và nâng cao chất lượng công tác Đội, công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ thiếu nhi./.
