Ý nghĩa chính trị - xã hội của cuộc bầu cử tiếp nối sau thành công của Đại hội Đảng XIV, được nhân dân cả nước kỳ vọng, thể hiện "ý Đảng, lòng dân".
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ được tổ chức ngày 15/3/2026. Đây là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, diễn ra trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng vừa thành công tốt đẹp; là Ngày hội của toàn dân, là dịp cử tri, nhân dân cả nước phát huy quyền làm chủ, lựa chọn bầu ra những đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình, tham gia vào Quốc hội và HĐND các cấp - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ở Trung ương và địa phương, góp phần xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhân dịp này, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X, Trưởng ban Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã dành thời gian chia sẻ về ý nghĩa chính trị - xã hội của cuộc bầu cử; những điểm nhấn quan trọng trong công tác bầu cử lần này; cũng như vai trò trung tâm của MTTQ Việt Nam trong việc bảo đảm quy trình hiệp thương được thực hiện dân chủ, chặt chẽ, đúng luật, đúng hướng ngay từ khâu lựa chọn các ứng cử viên.
* Hiện thực hóa tư tưởng "dân là chủ và dân làm chủ"
Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên khẳng định: Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã diễn ra và thành công rất tốt đẹp, đề ra những quyết sách đáp ứng được sự kỳ vọng của nhân dân và đang lan tỏa tinh thần mạnh mẽ trong nhân dân. Tại Đại hội, tư tưởng "Lấy dân là gốc" được thể hiện xuyên suốt trong tất cả văn kiện, báo cáo cũng như sự chỉ đạo của Đảng trong triển khai các nghị quyết sau này. Cuộc bầu cử được tổ chức ngay sau khi Đại hội Đảng XIV thành công đã thể hiện sự chỉ đạo xuyên suốt của Đảng, sự tiếp nối những thành công trong công tác Đảng, cũng như công tác bầu cử. Tại thời điểm hiện nay, cả hệ thống chính trị đang rất tích cực để triển khai các công việc gấp rút, bảo đảm cho sự thành công của cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 15/3/2026. Đó là hiện thân của tinh thần "Lấy dân là gốc", tư tưởng "Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân" đã được các văn kiện Đại hội đảng XIV thể hiện xuyên suốt.
Cuộc bầu cử là để hiện thực hóa tư tưởng "dân là chủ và dân làm chủ", là biểu hiện sinh động nhất của quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân trong việc bầu ra những người tiêu biểu nhất, đại diện nhân dân tham gia vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ở Trung ương đó là Quốc hội và cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đó là HĐND các cấp. Khi bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công, những người đại diện tiêu biểu nhất cho cử tri, nhân dân trong cả nước sẽ tham gia vào cơ quan quyền lực để quyết định những vấn đề quan trọng. Đây là nơi sẽ hiện thực hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng tại Đại hội Đảng XIV. Ý nghĩa chính trị - xã hội của cuộc bầu cử tiếp nối sau thành công của Đại hội Đảng được nhân dân cả nước rất kỳ vọng, thể hiện "ý Đảng, lòng dân" được hòa quyện và các yêu cầu chỉ đạo của Đảng về công tác nhân sự, trong đó có công tác nhân sự cho cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất sẽ được hiện thực hóa.
Ngay sau kỳ bầu cử, Quốc hội sẽ tiến hành kỳ họp đầu tiên. Đây là kỳ họp quan trọng, quyết định việc kiện toàn các cơ quan nhà nước, cũng như bầu ra các chức danh quan trọng nhất của đất nước. Tương tự như vậy, HĐND các cấp cũng sẽ tổ chức kỳ họp đầu tiên, thiết lập ra bộ máy nhà nước cho giai đoạn phát triển mới, hiện thực hóa những chỉ đạo, quan điểm của Đại hội Đảng XIV trong việc tiếp tục tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.
* Khẳng định vai trò quan trọng của MTTQ trong công tác bầu cử
MTTQ Việt Nam là 1 trong 3 bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị. Với quy định của Hiến pháp, cũng như các Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, Luật MTTQ Việt Nam, Mặt trận đóng vai trò rất quan trọng với 8 nhiệm vụ trong công tác bầu cử; trong đó có hiệp thương để giới thiệu và cử ra những người tiêu biểu tham gia, ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp. Theo quy định, MTTQ Việt Nam các cấp sẽ tổ chức 3 vòng hiệp thương. Từ ngày 1 - 10/12/2025, MTTQ các cấp đã tổ chức thành công hội nghị hiệp thương lần thứ nhất. Từ ngày 2 - 3/2/2026, MTTQ các cấp sẽ tổ chức xong hội nghị hiệp thương lần thứ 2 để lập ra danh sách sơ bộ những người được giới thiệu ứng cử lần này. Dự kiến hội nghị hiệp thương lần 3 sẽ được thực hiện trong khoảng thời gian từ ngày 9 - 20/2/2026 để công bố, chốt lại danh sách cuối cùng những người sẽ được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội.
Công việc hiệp thương của MTTQ trong tất cả kỳ bầu cử cũng như tại kỳ bầu cử lần này là nhiệm vụ then chốt, quan trọng nhất vì nó quyết định đến chất lượng, cũng như việc đề cử những ứng cử viên đảm bảo đủ điều kiện, tiêu chuẩn, đủ đức, đủ tài và có bản lĩnh chính trị để tham gia vào ứng cử đại biểu Quốc hội; đồng thời giúp nhân dân rà soát lại một lần nữa những ứng viên sẽ được tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp.
Bên cạnh đó, MTTQ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu đúng, đầy đủ về quyền, trách nhiệm của cử tri theo hiến định và theo quy định của các Luật có liên quan. Bên cạnh đó, xuyên suốt trong quá trình thực hiện bầu cử, MTTQ cũng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các cơ quan nhà nước, các tổ chức bầu cử của cả Trung ương và địa phương; tạo cơ chế để nhân dân cũng trực tiếp tham gia giám sát vào các hoạt động bầu cử...; qua đó, bảo đảm sự tham gia của nhân dân ngày càng sâu sắc vào quá trình bầu cử. Với những vai trò quan trọng như vậy, MTTQ đang rất nỗ lực cùng các cơ quan nhà nước, các tổ chức và cả hệ thống chính trị cùng nhân dân hướng tới thực hiện thắng lợi cuộc bầu cử lần này.
* Đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới
Chia sẻ về những điểm mới của cuộc bầu cử lần này, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên cho biết: Tại kỳ bầu cử lần này, điểm thay đổi quan trọng nhất là thực hiện bầu cử sớm so với các kỳ bầu cử trước là 2 tháng. Ý nghĩa của việc đẩy sớm cuộc bầu cử lần này sau khi Đại hội Đảng XIV thành công là sẽ sớm hiện thực hóa các Nghị quyết của Đại hội vào cuộc sống từ việc thành lập bộ máy nhà nước cho tới việc quyết định những vấn đề quan trọng để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Sự thay đổi quan trọng thứ hai là chúng ta vừa tổ chức sắp xếp lại các đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp. Công việc bầu cử đòi hỏi phải được tổ chức bài bản, đúng quy trình, công khai, dân chủ, minh bạch, ở đó vị trí trung tâm của người dân được đề cao. Với sự thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, sức ép về công tác bầu cử sẽ dồn lên vai của chính quyền địa phương cấp tỉnh và đặc biệt là cấp xã. Cấp xã với mô hình tổ chức mới hiện nay phải quản trị địa phương ở một phạm vi rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn. Đồng thời những nhiệm vụ triển khai công tác bầu cử trước đây do cấp huyện thực hiện thì nay hoàn toàn do cấp xã triển khai. Vì vậy, toàn bộ hệ thống chính trị ở cấp tỉnh, cấp xã, trong đó vai trò của các tổ chức bầu cử tại cơ sở phải được tăng cường, tăng tốc để thực hiện cuộc bầu cử, đảm bảo các bước, các quy trình có sự công khai, minh bạch.
Điều thuận lợi là dù tổ chức vào thời gian rất gấp nhưng cả hệ thống chính trị đều đã sẵn sàng và chủ động chuẩn bị cho công tác bầu cử từ rất sớm. Thêm nữa, việc chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin tại cuộc bầu cử lần này được đẩy mạnh, bảo đảm thực hiện các quy trình thuận lợi nhất.
Đối với công tác hiệp thương, Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên khẳng định: Hiệp thương là công tác trọng tâm trong công tác bầu cử của Mặt trận các cấp. MTTQ các cấp đều xác định đây là một nhiệm vụ vô cùng có ý nghĩa bởi công tác hiệp thương đóng vai trò then chốt trong việc rà soát, xem xét, đánh giá kỹ lưỡng và cho ý kiến để thỏa thuận và thống nhất, đảm bảo tính đại diện của tất cả giai tầng, từ cơ cấu về dân tộc, tôn giáo đến độ tuổi, thành phần trong xã hội. Trong bối cảnh đang đẩy mạnh phát triển kinh tế trên tất cả thành phần theo Nghị quyết 68-NQ/TW, cũng như việc phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW, việc xác định người đại diện cho các tầng lớp doanh nhân, tri thức trẻ, nhà khoa học tham gia ứng cử để trở thành đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp là một trong những đòi hỏi hiện nay.
Với thời gian gấp gáp, khối lượng công việc rất lớn, Mặt trận đã chủ động từ sớm, từ xa, có sự hướng dẫn kịp thời từ Trung ương tới MTTQ các cấp để đảm bảo các vòng hiệp thương diễn ra khách quan, khoa học, bình đẳng, dân chủ. Tất cả ý kiến của Đoàn chủ tịch, Ban Thường trực, đại diện cho nhân dân đều được ghi nhận, tiếp thu đầy đủ.
* MTTQ luôn lắng nghe kiến nghị, phản ánh của cử tri, nhân dân về công tác bầu cử
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Mặt trận là phải là lắng nghe, tập hợp, tổng hợp tất cả ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân trong cả nước đối với công tác bầu cử lần này. MTTQ đã thiết lập các kênh thông tin, phân công cán bộ trực tiếp nhận được tất cả ý kiến, phản ảnh, kiến nghị của nhân dân, cử tri về cuộc bầu cử. Một trong những thuận lợi của kỳ bầu cử lần này là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Vì vậy, Mặt trận các cấp đã thiết lập Cổng Mặt trận số tiếp nhận kiến nghị 24/7 các ý kiến, phản ảnh, kiến nghị của nhân dân, cử tri đối với toàn bộ công tác bầu cử nói chung, về nhân sự được giới thiệu ứng cử, nhân sự tự ứng cử nói riêng, nhằm phát huy vai trò, tiếng nói của người dân. Thời gian qua, Mặt trận đã nhận được rất nhiều câu hỏi của cử tri, nhân dân liên quan đến việc triển khai công tác bầu cử, cũng như các tiêu chuẩn, điều kiện, yêu cầu đặt ra cho người ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND lần này. MTTQ các cấp đã kịp thời trả lời, hướng dẫn cử tri, nhân dân đầy đủ trên các kênh tiếp nhận của Mặt trận. Đến thời điểm này, rất mừng là thông qua các kênh của MTTQ các cấp, cử tri, nhân dân đều thể hiện sự phấn khởi, đồng tình, đánh giá cao về công tác nhân sự, cũng như việc giới thiệu những người ứng cử lần này. Các phản ánh, kiến nghị về cơ bản đã được giải thích, giải quyết triệt để; chưa có bất kỳ một yêu cầu hay đơn thư phản ánh hoặc yêu cầu xác minh về những người được giới thiệu ứng cử lần này.
MTTQ mong muốn nhân dân, cử tri tiếp tục đồng hành, theo dõi sát sao những người đã được giới thiệu, cũng như những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp để kịp thời phản ánh, kiến nghị. Những ý kiến phản ánh, kiến nghị của cử tri, nhân dân về những người ứng cử sẽ được Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử các cấp, trong đó có Mặt trận các cấp xem xét, tiếp nhận, giải quyết triệt để và phản hồi đầy đủ - Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên khẳng định.
Quyền bầu cử là quyền dân chủ trực tiếp của người dân, là quyền được tất cả nước trên thế giới ghi nhận Ở Việt Nam, quyền bầu cử của công dân đã được ghi nhận trong Hiến pháp, xuyên suốt từ Hiến pháp 1946 và hiện nay là Hiến pháp 2013. Theo Hiến pháp, công dân có 2 quyền rất quan trọng. Thứ nhất, công dân từ đủ 21 tuổi trở lên sẽ được có quyền tự ứng cử là đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND. Đến thời điểm hiện nay đã có nhiều công dân thực hiện quyền tự ứng cử của mình. Quyền thứ 2 là biểu hiện sinh động của quyền dân chủ trực tiếp, đó là công dân đủ 18 tuổi trở lên, đáp ứng đủ các quy định sẽ được thực hiện quyền bầu cử, trực tiếp lựa chọn những người tiêu biểu nhất để đại diện cho mình trở thành đại biểu Quốc hội, cũng như đại biểu HĐND cấp tỉnh và đại biểu HĐND cấp xã.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND cấp cấp nhiệm kỳ 2021-2026 trong bối cảnh là đại dịch COVID-19 nhưng nhân dân, cử tri cả nước vẫn sẵn sàng thực hiện quyền công dân, với tỷ lệ đi bầu cử rất cao. Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh mới, cử tri, nhân dân cũng đang hoan hỉ, phấn khởi để đón nhận ngày bầu cử. Dưới góc độ là người đại diện cho nhân dân, MTTQ Việt Nam tin tưởng nhân dân sẽ phát huy đầy đủ vai trò là chủ thể của đất nước - vai trò là chủ thể của cuộc bầu cử, tham gia tích cực vào công tác bầu cử, lựa chọn ra những người có đức, có tài, tâm huyết, bản lĩnh, gắn bó mật thiết với nhân dân, thực sự là những người sẽ cống hiến vì đất nước, vì nhân dân - Tiến sỹ Nguyễn Quỳnh Liên chia sẻ./.
