Trong môi trường số, người dân hãy kiểm chứng trước khi tin, xác minh trước khi chuyển tiền và cân nhắc trước khi chia sẻ, bởi một cái nhấp chuột có thể chỉ mất vài giây, nhưng hậu quả là to lớn hoặc vướng vòng lao lý.
Trước xu hướng khoa học công nghệ phát triển nhất là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, việc lợi dụng AI để tạo, chỉnh sửa hình ảnh, làm giả tin nhắn, thông báo ngân hàng … của các đối tượng xấu trên không gian mạng ngày càng tinh vi. Từ thực tế đã xảy ra và những vụ việc được Công an tỉnh Cà Mau phát hiện, xử lý, cơ quan Công an tỉnh đã khuyến cáo người dân không vội tin vào những gì nhìn thấy trên màn hình, tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo hay chia sẻ trên mạng xã hội để thực hiện giao dịch chuyển tiền, tin theo ý đồ của kẻ xấu.
* Từ hình ảnh giả trả giá đắt
Theo thông tin từ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Cà Mau, đơn vị vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 8,5 triệu đồng đối với T.Q.T (sinh năm 1999, ngụ xã Khánh Bình, tỉnh Cà Mau) do có hành vi đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội và sử dụng trái phép trang phục Công an nhân dân.
Trước đó, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng Công an tỉnh đã phát hiện tài khoản Facebook “T.Q.T” đăng tải hình ảnh T mặc trang phục Công an nhân dân. Làm việc với lực lượng chức năng, T.Q.T thừa nhận bản thân không phải cán bộ Công an nhưng đã sử dụng tàng trữ trái phép trang phục Công an nhân dân. Một số hình ảnh được đăng tải là sản phẩm của việc sử dụng công nghệ AI để cắt ghép, chỉnh sửa nhằm “câu view, câu like”.
Sau khi được tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật, T.Q.T đã nhận thức hành vi vi phạm, tự nguyện gỡ bỏ toàn bộ nội dung và giao nộp trang phục cho cơ quan chức năng. Vụ việc là lời cảnh báo đối với những người coi mạng xã hội là nơi “đùa cho vui”, sử dụng công nghệ để tạo hình ảnh gây chú ý mà xem nhẹ hậu quả pháp lý. Một hình ảnh giả có thể “câu like” thêm lượt thích, nhưng không thể xóa bỏ trách nhiệm đối với hành vi vi phạm.
* Đến tin nhắn giả mất tiền thật
Trong một vụ việc khác, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau cũng mới tống đạt Quyết định khởi tố bị can, thực hiện Lệnh bắt bị can để tạm giam và khám xét nơi ở đối với Lưu Thị Như Băng (sinh năm 2001, ngụ xã Phú Tân, cùng tỉnh Cà Mau) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo hồ sơ vụ án, đầu tháng 9/2025, do cần tiền trả nợ và chi tiêu cá nhân, Như Băng đưa ra thông tin gian dối về việc đã được ngân hàng xét duyệt hồ sơ vay tiền nhưng đang chờ giải ngân. Để tạo lòng tin, Băng sử dụng công nghệ AI để tạo tin nhắn giả, tài liệu giả thể hiện ngân hàng đã giải ngân và gửi cho một bị hại xem. Tin tưởng thông tin là thật, bị hại nhiều lần chuyển khoản và đưa tiền mặt cho Băng. Từ ngày 9/9 đến 4/11/2025, Băng đã chiếm đoạt tổng số tiền 444,145 triệu đồng. Chỉ đến khi trực tiếp đến ngân hàng xác minh, bị hại mới phát hiện không có khoản vay như Băng thông tin.
Điều đáng lưu ý là thủ đoạn lừa đảo không còn dừng ở những lời nói gian dối. Các đối tượng có thể tạo ra hình ảnh, tin nhắn, nội dung điện tử có hình thức giống thông tin chính thức để biến thông tin giả thành “bằng chứng” đánh lừa người khác.
* Cần cảnh giác cao, tránh bẫy của kẻ xấu
Từ hai vụ việc trên, Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các nội dung được tạo dựng, chỉnh sửa bằng công nghệ AI trên không gian mạng, khi sử dụng mạng xã hội đừng vội thấy giống đã tin là thật, không phải bất kì hình ảnh nào nhìn thấy cũng là hình ảnh thật; không phải tin nhắn mang tên ngân hàng nào cũng là thông báo thật. Khi phát hiện sự việc, thông tin bất thường, cần phải có sự kiểm chứng đa chiều, khi nghi ngờ hãy báo công an hay người có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Công an Cà Mau cũng khuyến cáo người dân cần am hiểu pháp luật, quy định, tuyệt đối không tàng trữ, sử dụng trái phép trang phục Công an nhân dân; không đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, hình ảnh giả mạo gây ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân.
Đối với các giao dịch vay vốn, cần cảnh giác trước những yêu cầu chuyển tiền với lý do “phí làm hồ sơ”, “phí giải ngân”, “phí bảo hiểm” hoặc các khoản chi phí phát sinh. Khi nhận được thông báo về khoản vay, giải ngân, cần trực tiếp liên hệ ngân hàng qua các kênh chính thức để xác minh, không chỉ căn cứ vào ảnh chụp màn hình, tin nhắn hoặc thông tin được gửi qua mạng xã hội.
Trong môi trường số, người dân hãy kiểm chứng trước khi tin, xác minh trước khi chuyển tiền và cân nhắc trước khi chia sẻ, bởi một cái nhấp chuột có thể chỉ mất vài giây nhưng hậu quả là to lớn hoặc vướng vòng lao lý./.
