Khoa học - Sáng tạo

Chuyển đổi số đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế số và xã hội số

Các địa phương đều nỗ lực bền bỉ thực hiện quá trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động quản lý, điều hành và thực thi công vụ, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế số và xã hội số.

Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (Vietnam Digital Awards - VDA) lần thứ 9 năm 2026 đã vinh danh thành phố Huế, Đà Nẵng và tỉnh Lạng Sơn tại hạng mục Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc.

Đây là năm đầu tiên hạng mục này nhấn mạnh tiêu chí về khả năng tích hợp, kết nối với các hệ thống cơ sở dữ liệu và nền tảng số của Nhà nước, coi đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm tính liên thông, tránh phân mảnh dữ liệu và hướng tới xây dựng các dịch vụ số phục vụ xuyên suốt người dân và doanh nghiệp. Các giải pháp đều có thể lan tỏa trên quy mô lớn, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế số và xã hội số.

Đại diện các tập thể, cá nhân được nhận Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 nhận giải. 
Ảnh: Thu Phương - TTXVN

*“Bộ não số” ở Đà Nẵng

Đà Nẵng được vinh danh với Nền tảng phục vụ chỉ đạo điều hành dựa trên dữ liệu số. Nền tảng được hình thành trên cơ sở Hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) ra mắt năm 2023 cùng quá trình tích hợp cơ sở dữ liệu và hoàn thiện các giải pháp công nghệ. Đây là động lực để Đà Nẵng tiếp tục đổi mới phương thức điều hành, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, cải thiện chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển đô thị thông minh.

Nền tảng được coi như “bộ não số”, thực hiện thu thập, tích hợp, chuẩn hóa, phân tích và chia sẻ dữ liệu từ nhiều nguồn. Dữ liệu được xây dựng thành các kịch bản điều hành chuyên đề, phục vụ theo dõi tình hình kinh tế - xã hội, giải ngân vốn đầu tư công, chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, giám sát môi trường, hồ chứa nước và phòng, chống thiên tai... Việc điều hành từng bước chuyển từ phụ thuộc vào báo cáo tổng hợp thủ công sang giám sát chủ động, dựa trên dữ liệu cập nhật thường xuyên.

Ảnh: BTC

Hệ thống được tổ chức theo mô hình IOC cấp thành phố, các Trung tâm điều hành (OC) cấp xã, phường và OC chuyên ngành, tạo mạng lưới điều hành số xuyên suốt. Hệ thống đã được phân quyền cho lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, các sở, ngành khai thác, sử dụng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Cả 93 xã, phường của thành phố đã được phân quyền khai thác, sử dụng chung nền tảng Hệ thống IOC. Các địa phương có thể cập nhật dữ liệu, xây dựng dashboard và bản đồ số đặc thù, phục vụ quản lý địa bàn, theo dõi nhiệm vụ và tăng cường phối hợp giữa các bộ phận. Nhiều nơi đã và đang xây dựng cơ sở dữ liệu đặc thù, hình thành dashboard riêng và bản đồ số phục vụ công tác điều hành của địa phương.

Trong lĩnh vực hành chính công, nền tảng thiết lập cơ chế giám sát tiến độ xử lý hồ sơ và cảnh báo tự động đối với hồ sơ chưa được tiếp nhận, sắp đến hạn, quá hạn hoặc nhận đánh giá không hài lòng từ người dân. Đến nay, hệ thống đã gửi hơn 500.000 lượt cảnh báo đến các cơ quan, đơn vị và cán bộ xử lý hồ sơ. Nhờ tăng cường giám sát và đôn đốc, từ tháng 1/2026, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn duy trì ở mức khoảng 99%.

Nền tảng cũng hỗ trợ theo dõi, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp. Trong 7 tháng của năm 2026, hệ thống giám sát hơn 15.000 ý kiến gửi đến thành phố, với tỷ lệ phản hồi trên 99% và tỷ lệ xử lý đúng hạn trên 95%. Việc ứng dụng AI để phân tích dữ liệu phản ánh còn giúp nhận diện những lĩnh vực, vấn đề mà cơ quan chức năng cần quan tâm chỉ đạo…

* Trợ lý ảo Công chức số Xứ Lạng

Giải pháp “Trợ lý ảo Công chức số Xứ Lạng” của Lạng sơn đã góp phần khẳng định những nỗ lực bền bỉ của tỉnh trong thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động quản lý, điều hành và thực thi công vụ.

Giao diện ứng dụng “Trợ lý ảo Công chức số Xứ Lạng”

Với giải pháp này, Lạng Sơn đưa AI vào hỗ trợ quy trình công vụ trên quy mô toàn tỉnh, hình thành lớp khai thác tri thức trên kho dữ liệu hành chính dùng chung. Trợ lý ảo hỗ trợ công chức tra cứu chính sách, hỏi đáp nghiệp vụ, soạn thảo và rà soát văn bản, tóm tắt tài liệu, tổng hợp dữ liệu phục vụ điều hành. Bước đầu, giải pháp giúp có thể giảm một nửa thời gian xử lý ban đầu đối với các tác vụ thường xuyên.

Hệ thống được vận hành theo nguyên tắc "AI hỗ trợ, cán bộ kiểm chứng và quyết định". Hiện tại, kho dữ liệu của hệ thống đã tích hợp và lập chỉ mục khai thác hơn 493.000 văn bản, tài liệu hành chính, được đồng bộ liên tục từ các hệ thống dùng chung của tỉnh. Mọi câu trả lời từ hệ thống đều kèm trích dẫn văn bản nguồn để người dùng đối chiếu trước khi tham mưu hoặc ban hành văn bản. Bên cạnh đó, Trợ lý ảo tích hợp 26 mẫu văn bản thông dụng, hơn 30 mẫu nâng cao cùng các công cụ tóm tắt, kiểm tra chính tả và tạo ảnh infographic phục vụ công tác báo cáo, tuyên truyền.

Đến ngày 30/6, hệ thống đã cấp hơn 3.800 tài khoản cho cán bộ tại hơn 180 cơ quan, đơn vị. Đánh giá bước đầu cho thấy giải pháp giúp giảm từ 30%-50% thời gian xử lý ban đầu đối với các tác vụ tra cứu, tóm tắt, rà soát căn cứ; riêng thời gian tạo bản nháp văn bản theo biểu mẫu có sẵn giảm từ 50%-60%.

Thời gian tới, Lạng Sơn tiếp tục định hướng hoàn thiện kho dữ liệu, nâng cao chất lượng hỏi đáp, mở rộng tài liệu nghiệp vụ và phát triển các chức năng hỗ trợ chuyên sâu theo nhu cầu thực tế.

*Chuyển đổi số toàn diện

Thành phố Huế được vinh danh tại Hạng mục 1 - Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc với giải pháp “Thành phố Huế - Giải pháp chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp thông qua nền tảng Hue-S và Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC)”.

Giải pháp thể hiện định hướng chuyển đổi số toàn diện của thành phố, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, khai thác dữ liệu số để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách hành chính và đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành. Đây là dịp để thành phố chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa những cách làm hiệu quả trong phát triển hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số, bảo đảm an toàn thông tin và đổi mới phương thức quản trị, điều hành.

Hue-S đóng vai trò là kênh kết nối trực tiếp giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp

Được xây dựng và phát triển từ năm 2019, hệ sinh thái số Hue-S và IOC từng bước trở thành nền tảng quan trọng trong công tác quản lý, điều hành đô thị thông minh tại Huế. Hue-S đóng vai trò là kênh kết nối trực tiếp giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp. Còn IOC hỗ trợ giám sát, tổng hợp, phân tích thông tin và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành theo thời gian thực dựa trên dữ liệu.

Hue-S hiện có hơn 1,3 triệu tài khoản, trong đó hơn 900.000 tài khoản được xác thực qua VNeID. Nền tảng tích hợp nhiều tiện ích phục vụ người dân, từ phản ánh hiện trường, dịch vụ công trực tuyến đến giáo dục, y tế, thanh toán số và cảnh báo thiên tai.

Từ năm 2021, Hue-S đã tiếp nhận hơn 177.000 phản ánh hiện trường, tỷ lệ xử lý đạt 98%, mức độ hài lòng đạt 92%. Hệ sinh thái HueIOC còn có hơn 980 bảng dữ liệu, 400 dashboard và hơn 3.000 biểu đồ phân tích, hỗ trợ giám sát, điều hành dựa trên dữ liệu. Thành phố cũng cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình, với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 93,1%, thuộc nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước theo thông tin được cung cấp…

Mô hình Hue-S và IOC đã đón hơn 400 đoàn công tác đến tham quan, học tập và nghiên cứu… Những kết quả trên là minh chứng cho thấy một hành trình chuyển đổi thực chất, toàn diện và có chiều sâu ở Huế./.


Minh Tâm

Tin liên quan

Xem thêm