Người dân sinh sống quanh khu vực mỏ đất núi An Hội mong muốn chính quyền địa phương, Công ty Cổ phần Khoáng sản Thành Hưng sớm có giải pháp hiệu quả hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm bụi, bảo đảm môi trường sống và sinh hoạt hằng ngày.
Hơn một năm qua, người dân ở thôn Minh Tân Bắc, xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi phải sống chung với bụi đất. Sự việc chỉ phát sinh khi cuối năm 2024, Ủy ban nhân dân tỉnh cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 84/GP-UBND cho Công ty Cổ phần Khoáng sản Thành Hưng được khai thác đất làm vật liệu san lấp, bằng phương pháp lộ thiên tại mỏ đất núi An Hội. Từ khi mỏ đất đi vào hoạt động, tình trạng ô nhiễm bụi diễn ra mỗi ngày. Bức xúc, người dân đã liên tục phản ánh lên chính quyền nhưng tình trạng trên vẫn không thể khắc phục được.
*“Khẩu trang” cho… nhà
Theo Giấy phép số 84/GP-UBND, Công ty Cổ phần Khoáng sản Thành Hưng được khai thác đất làm vật liệu san lấp tại mỏ đất núi An Hội. Diện tích khai thác là 9,4 ha; thời gian khai thác 6 năm.
Trên tuyến đường 627B dẫn vào mỏ đất núi An Hội, điều dễ nhận thấy nhất là lớp bụi dày bao phủ khu dân cư hai bên đường. Dưới cái nắng gay gắt 35-40 độ C của mùa hè, bụi từ hoạt động vận chuyển đất càng khiến cuộc sống của người dân thôn Minh Tân Bắc, xã Mỏ Cày thêm ngột ngạt.
Từ cổng ngõ, tường rào đến nền nhà, vật dụng sinh hoạt đều phủ một lớp bụi đất. Theo ghi nhận của phóng viên, để hạn chế bụi xâm nhập vào không gian sinh hoạt, ngoài việc đóng kín cửa suốt ngày, nhiều hộ dân còn dùng lưới, bạt hoặc các tấm che quây kín quanh hàng rào để hạn chế bụi bay vào bên trong nhà; dùng bạt, vải phủ lên bàn ghế và các vật dụng trong nhà như một cách "đeo khẩu trang" cho nội thất. Tuy nhiên, những biện pháp này chỉ mang tính đối phó tạm thời.
Gia đình ông Nguyễn Thanh Liêm (thôn Minh Tân Bắc, xã Mỏ Cày) là một trong những hộ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hoạt động khai thác và vận chuyển đất. Dù bàn ghế đều được phủ bạt nhưng lớp bụi đất vẫn bám dày trên bề mặt. Khi nhấc tấm bạt lên, mặt bàn, ghế bên dưới cũng phủ kín bụi mịn. Theo ông Liêm, hầu hết các hộ dân dọc tuyến đường đều bị ảnh hưởng. Dù đã dùng lưới che chắn xung quanh nhà nhưng hiệu quả không đáng kể. Xe chở đất hoạt động từ khoảng 5 giờ sáng đến tối khiến bụi phát tán liên tục. Không khí trong nhà luôn nóng bức, ngột ngạt nên trẻ nhỏ trong gia đình phải chuyển đến nơi khác ở.
Sinh sống ngay tại ngã ba dẫn vào mỏ đất, gia đình chị Huỳnh Thị Huệ được xem là một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của việc khai thác đất. Theo chị Huệ, trước đây xe chở đất thường hoạt động từ khoảng 4 giờ sáng, sau khi người dân kiến nghị mới điều chỉnh sang 5 giờ nhưng vẫn kéo dài đến giữa trưa và nhiều thời điểm trong ngày. Bụi đất theo gió len lỏi vào mọi ngóc ngách trong nhà, khiến việc quét dọn gần như không có tác dụng. Chị cho biết từ khi mỏ đất đi vào hoạt động, nền nhà cũng xuất hiện tình trạng nứt, khiến gia đình thêm lo lắng.
Theo người dân địa phương, bụi phát tán dày đặc suốt cả ngày khiến việc quét dọn gần như không hiệu quả. Chỉ đến đêm muộn, khi xe vận chuyển ngừng hoạt động và lượng bụi giảm bớt, các gia đình mới tranh thủ dọn dẹp nhà cửa.
*Giải pháp vẫn chỉ... tạm thời
Trước tình trạng bụi phát sinh kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống của người dân, nhiều kiến nghị đã được gửi đến chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng nhằm tìm giải pháp khắc phục.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Trần Ngọc Nam, Chủ tịch UBND xã Mỏ Cày thừa nhận hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp tại mỏ đất núi An Hội đã tác động đáng kể đến đời sống của các hộ dân dọc tuyến đường vận chuyển. Người dân cũng phản ánh mật độ xe vận chuyển đất lớn, có thời điểm lên tới 150-200 lượt xe mỗi ngày. Một số trường hợp còn lưu thông chưa đúng phương án đã được phê duyệt, trong khi tuyến đường nhỏ hẹp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Theo ông Nam, sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân, chính quyền địa phương đã nhiều lần làm việc với doanh nghiệp và các hộ dân bị ảnh hưởng. Cách đây hơn một tháng, UBND xã tổ chức cuộc họp đánh giá tác động môi trường với sự tham gia của người dân và đơn vị khai thác. Tại cuộc họp, các bên thống nhất để doanh nghiệp mua lưới chắn bụi cho những hộ dân sinh sống dọc tuyến đường vận chuyển đất và chịu ảnh hưởng trực tiếp. Ngoài ra, doanh nghiệp thực hiện tưới nước hai lần mỗi ngày trên tuyến đường xe vận chuyển thường xuyên lưu thông nhằm hạn chế bụi phát tán. Tuy nhiên, theo lãnh đạo UBND xã, các giải pháp trên mới chỉ giảm được một phần tác động. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, mặt đường khô rất nhanh sau khi tưới nước nên tình trạng bụi vẫn diễn ra, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.
Theo ghi nhận thực tế, các biện pháp giảm bụi hiện nay vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của người dân. Nhiều hộ sinh sống dọc tuyến đường vận chuyển đất phải đóng kín cửa suốt ngày và gần như ít ở nhà vào ban ngày. Trước những phản ánh và kiến nghị của người dân, chính quyền địa phương vẫn đang tiếp tục làm việc với doanh nghiệp khai thác để tìm giải pháp khắc phục.
Người dân sinh sống quanh khu vực mỏ đất núi An Hội mong muốn chính quyền địa phương và Công ty Cổ phần Khoáng sản Thành Hưng sớm có những giải pháp hiệu quả hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm bụi, bảo đảm môi trường sống và sinh hoạt hằng ngày của người dân./.
