Trẻ em phải lao động sớm dễ bị tổn hại sức khỏe, thiếu kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, từ đó giảm cơ hội tiếp cận việc làm tốt trong tương lai.
Nhân Ngày Thế giới phòng, chống lao động trẻ em (12/6), Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề nghị tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.
Thực hiện Quyết định số 782/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống lao động trẻ em năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em đã đưa ra nhiều thông điệp truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ trẻ em trước nguy cơ lao động sớm.
Các thông điệp trọng tâm gồm: “Phòng, chống lao động trẻ em vì một thế hệ an toàn và khỏe mạnh”; “Phòng, chống lao động trẻ em hôm nay, nền tảng cho nguồn nhân lực chất lượng trong tương lai”; “Tuổi thơ của con là để học tập và vui chơi, việc làm bền vững của cha mẹ là bệ phóng cho tương lai của con”; “Ngăn chặn lao động trẻ em - Trách nhiệm chung của toàn xã hội”. Thông qua các thông điệp này, cơ quan chức năng mong muốn kêu gọi sự chung tay của các cấp, ngành, gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc bảo đảm quyền được học tập, vui chơi và phát triển toàn diện của trẻ em, đồng thời ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em phải lao động trái quy định của pháp luật.
Lao động trẻ em không chỉ là hệ quả của đói nghèo mà còn là nguyên nhân làm gia tăng vòng luẩn quẩn của nghèo đói, kìm hãm sự phát triển của trẻ em, gia đình và xã hội. Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có 269.604 lao động trẻ em, chiếm 1,31% tổng số trẻ từ 5–17 tuổi.
Phân theo độ tuổi, nhóm trẻ từ 15 đến 17 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 65,6%, tiếp đến là nhóm từ 12 đến 14 tuổi chiếm 28,7% và nhóm từ 5 đến 11 tuổi chiếm 5,7%. Các em chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản (38,9%), công nghiệp và xây dựng (38,3%) và dịch vụ (22,8%). Bình quân mỗi lao động trẻ em phải làm việc khoảng 37,5 giờ mỗi tuần. Đáng chú ý, chỉ hơn 20% lao động trẻ em đang được đi học, trong khi tỷ lệ này ở nhóm trẻ không phải lao động lên tới 97,4%. Điều đó cho thấy lao động sớm đang tước đi cơ hội học tập và phát triển toàn diện của nhiều trẻ em.
Theo Cục Bà mẹ và Trẻ em, lao động trẻ em để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Trẻ em phải lao động sớm dễ bị tổn hại sức khỏe, thiếu kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, từ đó giảm cơ hội tiếp cận việc làm tốt trong tương lai. Nhiều em có nguy cơ thất nghiệp khi trưởng thành, góp phần làm gia tăng tình trạng đói nghèo của gia đình và cộng đồng.
Không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân trẻ em, lao động trẻ em còn tác động tiêu cực tới sự phát triển của quốc gia. Việc sử dụng lao động trẻ em vi phạm các cam kết quốc tế và quy định pháp luật. Hàng hóa được sản xuất có sử dụng lao động trẻ em có thể bị tẩy chay trên thị trường quốc tế, làm suy giảm năng lực cạnh tranh, ảnh hưởng đến thu hút đầu tư và hình ảnh đất nước.
Để phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em, các cơ quan chức năng khuyến nghị tăng cường tuyên truyền về quyền trẻ em, nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường và cộng đồng; trang bị cho trẻ em kiến thức, kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ; đồng thời, cần tạo điều kiện để trẻ em được học tập, học nghề phù hợp, hạn chế tình trạng bỏ học vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn./.
