Bộ Tư pháp Việt Nam kỳ vọng Diễn đàn sẽ không chỉ dừng lại ở việc trao đổi học thuật mà còn tạo nền tảng cho những hợp tác thực chất giữa các quốc gia ASEAN.

Từ ngày 18 -19/8/2026, Bộ Tư pháp Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số".

Diễn đàn pháp luật ASEAN năm 2025.

Ảnh: Bộ Tư pháp

Trả lời báo chí về sự kiện quan trọng này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật. AI đang mở ra nhiều cơ hội để nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, hoàn thiện hệ thống pháp luật, hỗ trợ tổ chức thi hành pháp luật.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Lãnh đạo Tương lai ASEAN – G7 lần thứ hai được tổ chức tại Nhật Bản vào tháng 9/2025 vừa qua, các nước thành viên đã thảo luận và thống nhất rằng ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp là một lĩnh vực hợp tác mới, quan trọng và giàu tiềm năng. Đây là chủ đề nghị sự mà các nước cần thường xuyên trao đổi và thúc đẩy hợp tác khu vực trong thời gian tới.

Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo vào tháng 12/2025, là một trong những nước đầu tiên trên thế giới có một luật riêng về nội dung này. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm; khẳng định chính sách của Việt Nam chủ động hội nhập, hợp tác quốc tế; tham gia xây dựng và định hình chuẩn mực, khung quản trị toàn cầu; bảo đảm lợi ích và chủ quyền quốc gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo; khuyến khích hợp tác quốc tế về chia sẻ hạ tầng tính toán hiệu năng cao, dữ liệu, nhân lực, nghiên cứu khoa học và công nhận kết quả đánh giá sự phù hợp.

"Bộ Tư pháp Việt Nam lựa chọn chủ đề này bởi đây là vấn đề mang tính thời sự, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới cũng như các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết. Đồng thời chia sẻ kỳ vọng Diễn đàn tạo không gian để đại diện các nước ASEAN cùng trao đổi những kinh nghiệm thực tiễn, tìm kiếm các giải pháp ứng dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch và thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Theo ông Nguyễn Thanh Tịnh, Bộ Tư pháp Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề về AI vừa kế thừa sự phát triển của các kỳ diễn đàn trước, vừa mở ra một hướng tiếp cận mới mang tính chiến lược - chuyển từ hợp tác truyền thống sang hợp tác mang tính ứng dụng, chủ động thực thi, đem lại hiệu quả thực chất và giải quyết các vấn đề thực tiễn trong khu vực.

Theo kế hoạch, Diễn đàn sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 19/8/2026 tại Hà Nội, theo hình thức trực tiếp. Dự kiến sẽ có khoảng 150 đại biểu tham dự, gồm Lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành của Việt Nam; đại diện lãnh đạo Bộ Tư pháp các nước ASEAN, Trưởng ASLOM (Hội nghị Quan chức pháp luật cao cấp ASEAN) của 10 nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), đại sứ các nước ASEAN tại Việt Nam, đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam, đại diện đại sứ quán một số nước đối tác của ASEAN như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, trưởng đại diện một số tổ chức quốc tế tại Việt Nam như UNDP, UNICEF và đại diện OECD.

Diễn đàn dự kiến mời các lãnh đạo, diễn giả, chuyên gia uy tín đến từ nhiều quốc gia với nhiều phiên thảo luận khác nhau nhằm tạo điều kiện để các bên trao đổi nhiều góc nhìn khác nhau về chính sách, công nghệ và kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng AI.

Diễn đàn là cơ hội chia sẻ các mô hình hay, kinh nghiệm tốt của các quốc gia; thúc đẩy nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ pháp luật, tư pháp; đồng thời tăng cường hợp tác khu vực trong nghiên cứu, xây dựng chính sách và ứng dụng AI. Diễn đàn sẽ góp phần thúc đẩy quá trình hoàn thiện khung pháp lý hiện đại, hài hòa và thích ứng với những thách thức mới của kỷ nguyên số, hướng tới một Cộng đồng ASEAN có nền quản trị pháp luật hiệu quả và bền vững.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, Chương trình Diễn đàn được thiết kế theo hướng kết hợp giữa chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chính sách và thảo luận chuyên sâu. Các chủ đề trọng tâm bao gồm: thực trạng ứng dụng AI trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật; phát triển cổng thông tin pháp luật quốc gia; kinh nghiệm của các nước ASEAN về xây dựng khung pháp lý cho AI; AI trong hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận pháp luật; AI tạo sinh trong hoạt động công cũng như các định hướng tăng cường hợp tác giữa các cơ quan pháp luật và tư pháp ASEAN.

Đặc biệt, các phiên thảo luận bàn tròn sẽ tập trung vào những vấn đề rất mới như "AI cho Chính phủ số" và "Khai thác AI cho quản trị thông minh", tạo cơ hội để các chuyên gia trao đổi sâu về cơ hội cũng như những thách thức đặt ra.

Bộ Tư pháp Việt Nam kỳ vọng Diễn đàn sẽ không chỉ dừng lại ở việc trao đổi học thuật mà còn tạo nền tảng cho những hợp tác thực chất giữa các quốc gia ASEAN. Thông qua các tham luận, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm, Bộ Tư pháp các nước sẽ có thêm cơ sở để hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực ứng dụng AI trong hoạt động pháp luật và tư pháp.

Đối với Bộ Tư pháp Việt Nam, những kinh nghiệm quốc tế sẽ là nguồn tham khảo quan trọng trong quá trình tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, triển khai hiệu quả các chủ trương lớn của Đảng về hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số quốc gia.

Việt Nam mong muốn cùng các nước ASEAN xây dựng một hệ sinh thái hợp tác cởi mở, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau để AI thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN trong kỷ nguyên số./.