Ngày 13/11, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 11636/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về phát triển thị trường lao động, tạo việc làm cho thanh niên.
*Tạo cơ chế hỗ trợ học sinh, sinh viên, thanh niên tìm việc làm
Văn bản nêu: Xét báo cáo của Bộ Nội vụ tại văn bản số 12814/BC-BNV ngày 6/11/2026 về thực trạng thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo và đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cơ bản thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp và kiến nghị, đề xuất của Bộ Nội vụ tại văn bản trên.
Phó Thủ tướng giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các bộ, cơ quan liên quan và các địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền bám sát Kết luận số 62-KL/TW ngày 29/6/2026 của Ban Bí thư, Thông báo số 123-TB/VPTW ngày 16/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng và các văn bản có liên quan, tập trung triển khai có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đề ra; gắn trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương với kết quả phát triển thị trường lao động, nâng cao năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực; triển khai các phong trào tuyên truyền, hướng nghiệp, tổ chức các khóa đào tạo, đào tạo lại, phát triển kỹ năng nghề; tạo cơ chế hỗ trợ học sinh, sinh viên, thanh niên tìm việc làm; vận hành hiệu quả sàn giao dịch việc làm quốc gia; thực hiện tốt các chính sách lao động, việc làm, an sinh xã hội; chủ động điều tiết, cân đối cung - cầu lao động, thúc đẩy tạo việc làm, nhất là việc làm đối với thanh niên theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 1538/QĐ-TTg ngày 12/8/2026, Quyết định số 1685/QĐ-TTg ngày 30/8/2026 và Thông báo số 535/TB-VPCP ngày 19/10/2026; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.
*Thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo vì những hoàn cảnh khác nhau
Theo số liệu công bố của Bộ Tài chính, năm 2021, cả nước có khoảng 2,02 triệu thanh niên từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 16,8% tổng số thanh niên trong nhóm tuổi này. Đây là mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025, chủ yếu do tác động của đại dịch COVID-19 làm gián đoạn hoạt động học tập, đào tạo và thu hẹp cơ hội việc làm của thanh niên.
Cùng với quá trình phục hồi kinh tế và các hoạt động giáo dục, đào tạo, quy mô thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo (thanh niên NEET) giảm xuống còn khoảng 1,53 triệu người năm 2022, tương ứng tỷ lệ 12,1%; năm 2023 là 1,56 triệu người, tương ứng 12,0%; năm 2024 giảm còn khoảng 1,36 triệu người, tương ứng 10,3%. Đến năm 2025, số thanh niên NEET là khoảng 1,39 triệu người, chiếm 10,5%, tăng 30,9 nghìn người và tăng 0,2 điểm phần trăm so với năm 2024. Nhìn chung, tình trạng thanh niên NEET đã cải thiện so với năm 2021, nhưng vẫn duy trì ở quy mô đáng quan tâm.
Trong quý III năm 2026, có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15 - 24 tuổi không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 11,2% tổng số thanh niên, tăng 195,1 nghìn người so với quý trước. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng thanh niên thuộc nhóm này tương đương ở mức khoảng 1,6 triệu người, nhưng tỷ lệ giảm 0,3 điểm phần trăm, từ 11,5% xuống còn 11,2%. Quý III thường là giai đoạn mà tỷ lệ thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo tăng lên, do đây là thời điểm nhiều thanh niên vừa tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng hoặc trung cấp, đang trong quá trình chuyển đổi từ môi trường giáo dục sang thị trường lao động.
Thực trạng trên cho thấy, một bộ phận thanh niên còn gặp khó khăn trong quá trình chuyển tiếp từ học tập sang việc làm hoặc chưa tham gia học tập, đào tạo và thị trường lao động vì những hoàn cảnh khác nhau. Việc hỗ trợ cần dựa trên đặc điểm, nhu cầu và nguyên nhân cụ thể của từng nhóm, gắn tư vấn, định hướng nghề nghiệp với đào tạo kỹ năng, giới thiệu việc làm và hỗ trợ tiếp cận các chính sách có liên quan.
*Triển khai đồng bộ các chính sách phát triển thanh niên và hỗ trợ tạo việc làm
Để tăng cường hỗ trợ thanh niên tiếp cận học tập, đào tạo và việc làm, từng bước giảm tình trạng thanh niên NEET, Bộ Nội vụ đã kiến nghị, đề xuất các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả các chính sách phát triển thanh niên, giáo dục, đào tạo và hỗ trợ tạo việc làm; tăng cường phối hợp, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong hỗ trợ thanh niên chuyển tiếp từ nhà trường sang thị trường lao động; ưu tiên thanh niên nông thôn, phụ nữ trẻ, thanh niên dân tộc thiểu số và thanh niên có hoàn cảnh khó khăn.
Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thống kê tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương pháp thống kê thanh niên NEET phù hợp với chuẩn mực quốc tế; tăng cường phân tích, cung cấp thông tin về đặc điểm, tình trạng tham gia thị trường lao động và nguyên nhân không tham gia học tập, đào tạo, việc làm của thanh niên. Thống nhất cách sử dụng, giải thích và công bố chỉ tiêu, làm cơ sở xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng cường hướng nghiệp, phân luồng và trang bị kỹ năng nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên; chỉ đạo các cơ sở giáo dục, đào tạo phối hợp với doanh nghiệp và tổ chức dịch vụ việc làm trong đào tạo, thực hành, thực tập và tuyển dụng. Chú trọng hỗ trợ thanh niên gián đoạn học tập tiếp tục học văn hóa, học nghề; mở rộng các hình thức đào tạo linh hoạt, ngắn hạn, gắn với nhu cầu tuyển dụng và cơ hội việc làm thực tế.
Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục ý thức tự lập, trách nhiệm, tinh thần học tập, lập thân, lập nghiệp; phát huy vai trò đồng hành của gia đình và cộng đồng trong định hướng nghề nghiệp cho thanh niên. Phối hợp với chính quyền cơ sở, cơ sở đào tạo và tổ chức dịch vụ việc làm tiếp cận thanh niên NEET, nắm bắt nhu cầu, tư vấn và kết nối với các chương trình học tập, đào tạo, việc làm, hỗ trợ khởi nghiệp và vốn vay theo quy định.
Bộ Nội vụ tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ tạo việc làm, phát triển kỹ năng nghề, dịch vụ việc làm và bảo hiểm thất nghiệp; hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động, cơ sở dữ liệu về người lao động và vận hành hiệu quả Sàn giao dịch việc làm quốc gia. Hướng dẫn các tổ chức dịch vụ việc làm tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm cho thanh niên, nhất là người mới tốt nghiệp, người chưa có kinh nghiệm làm việc; theo dõi kết quả hỗ trợ để kịp thời điều chỉnh giải pháp.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, chính quyền cấp xã phối hợp với tổ chức Đoàn, cơ sở giáo dục và tổ chức dịch vụ việc làm rà soát, nắm bắt hoàn cảnh, nhu cầu của thanh niên NEET trên địa bàn để hỗ trợ phù hợp. Lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, chính sách hiện có; quan tâm tháo gỡ khó khăn về chi phí học tập, đi lại, chăm sóc gia đình và khả năng tiếp cận dịch vụ; khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận thực tập, đào tạo tại nơi làm việc và tuyển dụng thanh niên, gắn với bảo đảm tiền lương, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp./.
