Dự án đạt giải cao về chủ đề rác thải thông minh đã chứng minh tư duy nhạy bén của sinh viên trước các vấn đề nóng của toàn cầu.
Vượt qua vòng sơ loại, 5 dự án tiêu biểu đến từ các cơ sở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đắk Lắk đã lọt vào vòng Chung kết cuộc thi “VCI Startup Kite 2026 - Ý tưởng khởi nghiệp học sinh, sinh viên kinh tế” do Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam tổ chức tập trung vào ba lĩnh vực: Đô thị thông minh, chuyển đổi xanh và công nghệ AI.
Nổi bật là Dự án “Thùng rác thông minh” do tập thể lớp CGT01.10A, cơ sở Hà Nội) thực hiện đã giành giải Nhất cuộc thi, hướng tới tự động hóa việc phân loại rác thải tại nguồn (hữu cơ, vô cơ, nhựa, kim loại), giảm thiểu gánh nặng cho hệ thống xử lý tác tập trung và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.
Tính độc đáo của dự án là thay đổi cách xử lý rác truyền thống; thiết kế thông minh, tiện lợi, phù hợp với xu hướng phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi xanh và bảo vệ môi trường hiện nay; ứng dụng công nghệ và giá trị cộng đồng cao; khuyến khích hành vi tích cực một cách sáng tạo. Đáng chú ý, Dự án có tiềm năng triển khai trong thực tế như tại trường học, khu dân cư, khu công cộng và đô thị thông minh, phù hợp với định hướng xây dựng đô thị văn minh, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Em Nguyễn Tuấn Minh, Trưởng nhóm dự án chia sẻ, trong quá trình triển khai, nhóm đã chủ động nghiên cứu các giải pháp phân loại rác thải, ứng dụng cảm biến, năng lượng mặt trời và công nghệ nhận diện hình ảnh nhằm xây dựng mô hình thùng rác có khả năng tự động phân loại và tối ưu quá trình thu gom rác thải.
Cùng chung ý tưởng công nghệ môi trường và đưa ra giải pháp thu gom rác tự động, tối ưu hóa hiệu quả quản lý chất thải đô thị, Dự án “Máy gom rác tự động” của lớp CQD03.9A, cơ sở Đắk Lắk đã xuất sắc giành giải Nhì. Với điểm sáng tạo của dự án là ứng dụng AI nhận diện rác, tự động di chuyển và tránh vật cản, phân loại rác tự động, kết nối IoT và GPS, có thể liên kết với trung tâm quản lý môi trường, tối ưu năng lượng, đột phá về giá trị xã hội và kinh tế, đột phá về tư duy vận hành. Dự án sử dụng các công nghệ đã có hiện nay như AI, GPS, cảm biến và IoT, ví dụ như Robot được tích hợp hệ thống phun hơi nước giúp giảm bụi, hỗ trợ làm sạch môi trường và khử mùi trong khu vực hoạt động.
Dự án cũng thể hiện lợi thế cạnh tranh rõ ràng, đó là cắt giảm nhân công, hoạt động 24/7, phân loại rác tại nguồn, nén rác, năng lượng bền vững, rẻ hơn 30-40% so với máy nhập khẩu. Dự án cũng hướng tới phục vụ khách hàng mục tiêu đa dạng, có phân khúc rõ ràng: B2G (quản lý đô thị), B2B (resort, bất động sản, bệnh viện, trường học, nhà máy). Đồng thời, phân tích rủi ro bài bản và có giải pháp cụ thể: Rủi ro kỹ thuật (AI nhận diện sai, kẹt rác), thị trường (khách hàng e ngại chi phí), vận hành (thời tiết, mất trộm), tài chính (biến động linh kiện).
Ông Vũ Văn Ngọc, Phó Trưởng ban giám khảo, Trưởng khoa Kinh tế, Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam cho biết, đây là hai dự án nhận được sự đánh giá rất cao từ Ban giám khảo nhờ tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ và mang lại giá trị cộng đồng vượt trội. Các dự án hoàn toàn tiệm cận với xu hướng phát triển đô thị thông minh và bảo vệ môi trường hiện nay, giải quyết bài toán phân loại, xử lý rác thải tại nguồn bằng giải pháp công nghệ.
Sự đồng điệu của hai dự án đạt giải cao về chủ đề rác thải thông minh đã chứng minh tư duy nhạy bén của sinh viên trước các vấn đề nóng của toàn cầu. Các em không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà đã phân tích mô hình bền vững, định hướng khách hàng rõ ràng và có tính ứng dụng thực tiễn rất cao.
Bên cạnh mảng công nghệ môi trường, các giải thưởng khác của cuộc thi là những dự án có độ nhạy bén cao với xu hướng thị trường và tâm lý xã hội. Giải Nhì đồng hạng thuộc về dự án Quán cà phê “Chốn Deadline” (lớp CQD01.9A, cơ sở Hà Nội) khi kết hợp mô hình cà phê học tập, tổ chức workshop handmade - một không gian trải nghiệm đang rất thu hút giới trẻ hiện nay.
Giải Ba được trao cho 2 dự án là dự án Hệ sinh thái “VCI FREELANCE HUB” (lớp CKT04.10A, cơ sở thành phố Hồ Chí Minh) có tính thực tiễn cao khi hướng thẳng vào việc giải quyết nhu cầu kết nối việc làm thực tế giữa lực lượng sinh viên và các doanh nghiệp. Dự án “RESTÉA - Wellness for Gen Z” (lớp CQD01.9A, cơ sở Hà Nội) là giải pháp hướng tới việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho thế hệ trẻ, thể hiện sự nắm bắt kịp thời nhu cầu của xã hội hiện đại.
Để tinh thần đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57 tiếp tục lan tỏa chiều sâu thay vì dừng lại ở một cuộc thi, cần tiếp tục mở rộng quy mô các sân chơi sáng tạo, thu hút sự tham gia sâu hơn của các doanh nghiệp và chuyên gia đầu ngành.
Do đó, mối liên kết "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp" là động lực then chốt kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Khung hợp tác này giúp các "vườn ươm" tiếp cận nguồn vốn đầu tư, tận dụng cơ sở hạ tầng, giảm thiểu chi phí sản xuất và thương mại hóa thành công các giải pháp công nghệ./.
