Không chờ đủ điều kiện mới triển khai, các địa phương vừa làm, vừa tháo gỡ, từng bước đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang từng bước hiện hữu bằng những đổi thay cụ thể trong đời sống người dân vùng cao, vùng biên giới Tuyên Quang. Không còn là khái niệm xa xôi, chuyển đổi số đã len lỏi đến từng thôn, bản, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm bớt gánh nặng đi lại, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.
* Vượt khó đưa công nghệ về thôn, bản
Về vùng cao, biên giới Tuyên Quang, giữa những dãy núi đá tai mèo trùng điệp, giao thông khó khăn, dân cư phân tán, việc đưa công nghệ đến với người dân không hề dễ dàng. Tuy vậy, bằng cách làm linh hoạt, các địa phương đã từng bước đưa Nghị quyết vào cuộc sống.
Dấu ấn rõ nét là sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng ở cơ sở. Không chỉ chính quyền, đội ngũ cán bộ mà đoàn viên thanh niên, công an, biên phòng… đã trở thành “cầu nối” giữa chính quyền và người dân. Họ trực tiếp xuống thôn, bản “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con làm quen với điện thoại thông minh, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tra cứu kết quả nhanh chóng.
Ở xã Lũng Cú, đặc thù địa hình cao nguyên đá, dân cư sinh sống phân tán khiến công tác tuyên truyền ban đầu chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Không ít người dân còn e ngại khi tiếp xúc với công nghệ, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện thủ tục hành chính. Trước thực tế đó, địa phương lựa chọn cách làm sát với điều kiện thực tế, đưa cán bộ xuống tận thôn, bản hướng dẫn trực tiếp cho từng người dân. Cách làm này được duy trì thường xuyên, kết hợp bố trí lực lượng hỗ trợ tại bộ phận một cửa.
Ông Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết, khó khăn lớn nhất là người dân chưa quen với công nghệ, lại còn rào cản ngôn ngữ. Vì vậy, chính quyền xác định phải kiên trì hướng dẫn từng bước để bà con hiểu và tự làm được, chứ không chỉ dừng lại ở tuyên truyền.
Trong khi đó, xã Bắc Mê đối diện với bài toán về điện và hạ tầng mạng. Một số thôn chưa có điện khiến việc triển khai dịch vụ công trực tuyến gặp nhiều hạn chế. Không chờ đợi, địa phương chủ động điều chỉnh cách làm, tăng cường tuyên truyền trực tiếp, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục tại những nơi có điều kiện về điện lưới.
Bà Nguyễn Thị Lệ, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Mê chia sẻ, địa phương xác định nơi nào chưa đủ điều kiện thì làm theo cách phù hợp. Các tổ công nghệ số cộng đồng được phân công đến từng thôn hướng dẫn trực tiếp. Khi hạ tầng được cải thiện, bà con đã có nền tảng để tiếp cận nhanh hơn.
Ở xã Tân Tiến, khó khăn không chỉ nằm ở hạ tầng mà còn ở tỷ lệ hộ nghèo cao, dân cư đông, phân tán. Địa phương lựa chọn xây dựng Trung tâm chuyển đổi số cộng đồng làm “hạt nhân” lan tỏa. Ông Nguyễn Duy Kiệt, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, ban đầu người dân còn e dè, nhưng nhờ duy trì hướng dẫn thường xuyên, nay bà con dần quen và chủ động hơn nhiều.
Góp phần quan trọng trong quá trình này là lực lượng đoàn viên thanh niên bởi họ không chỉ hướng dẫn thao tác mà còn hỗ trợ phiên dịch, giúp người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận công nghệ.
* Nâng cao chất lượng phục vụ người dân
Với những cách làm phù hợp, chuyển đổi số đã dần đi vào đời sống, tạo ra những thay đổi rõ nét trong nhận thức và thói quen của người dân. Ông Giàng Mí Pó, người dân xã Lủng Cú chia sẻ: “Trước đây mỗi lần làm giấy tờ phải đi lại nhiều lần, rất vất vả. Nay có cán bộ hướng dẫn, việc kê khai, nộp hồ sơ nhanh hơn, đỡ tốn công sức, bà con cũng yên tâm hơn".
Tại xã Tân Tiến, sau gần 3 tháng triển khai, mỗi ngày Trung tâm chuyển đổi số cộng đồng tiếp nhận từ 30–40 lượt người đến thực hiện thủ tục, khoảng 60% hồ sơ được xử lý trực tuyến. Kết quả này giúp địa phương vươn lên nhóm khá của tỉnh về chuyển đổi số ở cấp cơ sở.
Ở xã biên giới Thanh Thủy, việc triển khai Nghị quyết 57 được thực hiện linh hoạt, bám sát đặc thù địa bàn vùng cao, biên giới. Với dân cư chủ yếu là đồng bào Dao, Tày... sinh sống rải rác, xa trung tâm, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, biên phòng, đoàn thanh niên tăng cường xuống cơ sở, tổ chức nhiều buổi tuyên truyền, “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân từng bước tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Không chỉ dừng lại ở khu dân cư, chuyển đổi số còn được đẩy mạnh tại khu vực Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, nơi có lưu lượng người và hàng hóa qua lại lớn. Việc hướng dẫn, hỗ trợ được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý; đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong giao dịch, làm thủ tục.
Đặc biệt, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã xác định ứng dụng công nghệ thông tin là khâu đột phá trong cải cách hành chính. Chỉ trong quý I/2026, Trung tâm đã tiếp nhận 288 hồ sơ; trong đó 100% thực hiện trực tuyến, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,65%, mức độ hài lòng của người dân đạt 100%. Toàn bộ quy trình được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp người dân dễ dàng theo dõi, giảm thời gian, chi phí đi lại.
Ông Trần Anh Khánh, Giám đốc Trung tâm Hành chính công xã Thanh Thủy cho biết, với đặc thù vùng biên, đơn vị xác định phải kết hợp giữa tuyên truyền và hướng dẫn trực tiếp để mỗi người dân đều tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi từ các dịch vụ số một cách thiết thực.
Có thể thấy, mỗi địa phương đều có những khó khăn đặc thù riêng, từ hạ tầng, điều kiện kinh tế đến nhận thức và rào cản ngôn ngữ. Tuy nhiên, điểm chung là sự chủ động, linh hoạt trong cách làm, không chờ đủ điều kiện mới triển khai, các địa phương vừa làm, vừa tháo gỡ, từng bước đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân.
Những kết quả đạt được bước đầu cho thấy, khi chủ trương đúng được triển khai bằng giải pháp phù hợp thì Nghị quyết 57 sẽ dễ dàng đi vào cuộc sống. Từ những bản làng vùng cao, chuyển đổi số đang tạo nên thay đổi tích cực, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền…/.
