Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125) làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang thiết bị và nhân lực từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam bằng đường biển.
Ngày 17/10, tại phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng, Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển khu vực phía Bắc đã tổ chức Gặp mặt kỷ niệm 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961-23/10/2026) với sự tham dự của hơn 300 hội viên. Đây cũng là dịp kỷ niệm 18 năm ngày thành lập Hội truyền thống Đường Hồ Chí Minh trên biển Việt Nam, ôn lại những năm tháng hào hùng của Đoàn tàu không số huyền thoại, những hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, đồng thời gìn giữ, phát huy truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam, Quân chủng Hải quân và Lữ đoàn 125 anh hùng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Chuẩn đô đốc Hồ Thanh Hoàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân, Bộ Quốc phòng dự và tặng hoa chúc mừng.
Trong diễn văn kỷ niệm, Phó Chủ tịch Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh Việt Nam Trần Hữu Nam cho biết, ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125) làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang thiết bị và nhân lực từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam bằng đường biển. Đây là một quyết định có ý nghĩa chiến lược, mở ra một tuyến vận tải quân sự đặc biệt trên Biển Đông, góp phần nối miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. Từ quyết định lịch sử đó, những con tàu mang mật danh, không mang số hiệu thật đã âm thầm rời những bến cảng phía Bắc, vượt qua hàng nghìn hải lý, đối mặt với bão tố, hiểm nguy và sự truy lùng gắt gao của kẻ thù để chi viện nhân lực, vật lực cho chiến trường miền Nam.
Đường Hồ Chí Minh trên biển là một sáng tạo đặc biệt của Đảng, Quân đội và nhân dân Việt Nam, được đánh giá là kỳ tích sáng tạo của Việt Nam trong chiến tranh nhân dân ở thời đại Hồ Chí Minh. Trong suốt gần 14 năm hoạt động liên tục và bền bỉ (1961-1975), Đoàn tàu không số đã huy động 1.879 lượt tàu, thuyền, vượt hơn 4 triệu hải lý, vận chuyển hơn 152.000 tấn vũ khí, trang bị kỹ thuật, thuốc chữa bệnh và hàng hóa, đưa hơn 80.000 cán bộ, chiến sĩ từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Trên tuyến đường vận tải quân sự đặc biệt đó, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, nhiều con tàu đã vĩnh viễn nằm lại giữa biển khơi, bao người con ưu tú không trở về.
Với những thành tích đã được ghi nhận, 13 tàu và 22 cán bộ, thủy thủ của đoàn đã được Nhà nước phong tặng và truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mới đây, ngày 2/9/2026, Đảng và Nhà nước đã truy tặng danh hiệu cao quý này cho 3 liệt sĩ Trần Nhợ, Nguyễn Tương và Nguyễn Ngọc Lương.
Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển Việt Nam trải qua 18 năm thành lập đã trở thành mái nhà chung của những người lính Đoàn tàu không số năm xưa. Bên cạnh những hoạt động thăm hỏi động viên đồng đội, chăm lo gia đình chính sách, tri ân liệt sĩ, Hội đã quan tâm bảo tồn các địa chỉ lịch sử, sưu tầm tư liệu, lưu giữ hình ảnh về huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển. Hội đã cùng với một số địa phương xây dựng thành công 8 khu di tích tàu không số trong đó có 6 khu di tích được nhà nước công nhận là di tích quốc gia, đề xuất và được nhà nước làm thủ tục công nhận tàu 671 là bảo vật quốc gia; giải quyết tồn đọng chính sách cho hội viên…
Tại cuộc gặp mặt, Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển khẳng định tiếp tục phát huy vai trò kết nối đồng đội, lan tỏa nghĩa tình, giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào Huyền thoại đoàn tàu không số. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Với, năm nay 77 tuổi, sinh sống tại phường Nam Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng cho biết: Tôi tham gia làm nhiệm vụ trên tàu 656. Chuyến đi kéo dài 1 tháng. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt, phải đương đầu với nhiều nguy hiểm, sóng to gió lớn và cuối cùng đã hoàn thành nhiệm vụ. Tất cả anh em chúng tôi đều coi nhau còn hơn ruột thịt. Bây giờ anh em vẫn nhớ nhau. Trong số hơn 20 đồng đội cùng tàu với tôi đến nay chỉ còn 10 anh em còn sống. Chúng tôi muốn nhắn nhủ với thế hệ trẻ rằng: các cha anh đã chiến đấu gian khổ không tiếc máu xương để có được độc lập tự do hôm nay, thế hệ sau hãy ghi nhớ và trân quý những công lao ấy.
Phó Chủ tịch Hội truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển Trần Văn Hữu cho biết: Hiện nay, Hội có khoảng 1.000 hội viên trên toàn quốc. Chúng tôi rất mong mỏi ngày gặp mặt hôm nay để cùng ôn lại kỷ niệm, thắp hương tạ ơn những đồng đội đã hy sinh và gặp thân nhân các liệt sĩ. Chúng tôi mong thế hệ hôm nay phát huy truyền thống của những thế hệ đi trước để học tập, rèn luyện tài năng, xây dựng đất nước và giữ vững chủ quyền biển đảo Việt Nam, nhất là quần đảo Trường Sa.
Nhân dịp này, để tri ân những hy sinh của các đồng đội, Ban tổ chức đã trao 21 suất quà tặng thân nhân các gia đình liệt sĩ./.
