Không chỉ là dịp tưởng nhớ Tổ nghiệp và các thế hệ nghệ sĩ tiền bối, Giỗ Tổ sân khấu năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh còn là dịp để giới nghệ sĩ nhìn lại hành trình nối nghề, giữ nghề và duy trì sự gắn kết với khán giả
Từ ngày 21-23/9 (tức ngày 11-13/8 âm lịch), lễ Giỗ Tổ sân khấu diễn ra tại các nhà hát, sân khấu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh với sự tham gia của đông đảo nghệ sĩ nhiều thế hệ. Không chỉ là dịp tưởng nhớ Tổ nghiệp và các thế hệ nghệ sĩ tiền bối, Giỗ Tổ sân khấu năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh còn là dịp để giới nghệ sĩ nhìn lại hành trình nối nghề, giữ nghề và duy trì sự gắn kết với khán giả. Từ Hội Sân khấu Thành phố đến các nhà hát, sân khấu xã hội hóa, hoạt động tri ân năm nay gắn với những câu chuyện cụ thể về truyền nghề, mở điểm diễn mới và đưa sân khấu đến gần hơn với công chúng.
Đông đảo nghệ sĩ nhiều thế hệ đã về Nhà truyền thống Ban Ái hữu Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh dự lễ Giỗ Tổ sân khấu - Ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam. Bên cạnh nghi thức dâng hương, đây còn là dịp để những người làm nghề gặp gỡ, nhắc lại trách nhiệm kế thừa những giá trị mà các thế hệ đi trước đã tạo dựng.
Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Kim Chi, Chủ tịch Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Giỗ Tổ là dịp để nghệ sĩ bày tỏ lòng biết ơn với tiền nhân; đồng thời nhắc nhở mỗi người tiếp tục đoàn kết, sáng tạo, gìn giữ các giá trị nhân văn và bản sắc dân tộc của sân khấu. Trong bối cảnh hoạt động biểu diễn còn nhiều khó khăn, tinh thần ấy không chỉ thể hiện qua việc duy trì nghi lễ truyền thống mà còn ở cách các nghệ sĩ tiếp tục làm nghề, truyền nghề và đưa sân khấu đến gần hơn với công chúng.
Tinh thần "nối nghề" thể hiện khá rõ tại nhiều đơn vị sân khấu trong dịp này. Tại Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ 5B, Nghệ sĩ Nhân dân Mỹ Uyên cùng nhiều thế hệ nghệ sĩ tổ chức Giỗ Tổ ngay tại sân khấu - nơi họ gắn bó với công việc biểu diễn và rèn nghề qua nhiều năm. Là một sân khấu lâu năm; đồng thời là nơi nhiều diễn viên, đạo diễn trẻ có cơ hội thực hành nghề, lễ Giỗ Tổ tại đây không chỉ mang ý nghĩa tri ân Tổ nghiệp mà còn là dịp kết nối các thế hệ nghệ sĩ. Từ những người làm nghề giàu kinh nghiệm đến lớp trẻ mới bước vào sân khấu chuyên nghiệp, sự hiện diện chung trong ngày truyền thống góp phần cho thấy mạch truyền nghề vẫn được tiếp nối qua từng vai diễn, vở diễn và cơ hội được đứng trước khán giả.
Nghệ sĩ Nhân dân Mỹ Uyên, Giám đốc Nhà hát Kịch sân khấu nhỏ 5B cho rằng, sân khấu muốn tồn tại phải có công chúng, trong khi tình cảm của khán giả trước hết đến từ tài năng và những tác phẩm, dự án nghệ thuật mà nghệ sĩ tạo ra. Vì vậy, sự yêu mến và trân trọng của công chúng cũng đặt lên vai người nghệ sĩ trách nhiệm lớn hơn. Khi được khán giả yêu mến, coi trọng thì người nghệ sĩ càng phải sống tử tế hơn, nghiêm túc và tận tụy cống hiến.
Từ góc nhìn này, việc giữ chân khán giả không chỉ là tìm cách kéo công chúng đến rạp mà trước hết phải bắt đầu từ chất lượng tác phẩm, năng lực của nghệ sĩ và niềm tin mà người làm nghề tạo dựng trong lòng công chúng. Khi nghệ sĩ ý thức rằng mỗi vai diễn, mỗi sản phẩm nghệ thuật và cả cách ứng xử ngoài sân khấu đều góp phần hình thành hình ảnh của mình trước khán giả, mối quan hệ giữa sân khấu và công chúng cũng trở thành một phần trách nhiệm nghề nghiệp.
Tại Nhà hát Nghệ thuật Hát bội Thành phố Hồ Chí Minh, lễ Giỗ Tổ cũng được tổ chức với sự tham dự của nhiều thế hệ nghệ sĩ, diễn viên đang gắn bó với loại hình sân khấu truyền thống này. Trong không gian nghề nghiệp quen thuộc, nghi thức dâng hương không chỉ thể hiện sự thành kính đối với Tổ nghiệp và các bậc tiền nhân mà còn nhắc nhở người làm nghề về trách nhiệm gìn giữ những giá trị đặc trưng của hát bội. Với một loại hình nghệ thuật đòi hỏi quá trình rèn luyện lâu dài và sự truyền dạy trực tiếp giữa các thế hệ, ngày Giỗ Tổ cũng là dịp để các nghệ sĩ cùng nhìn lại hành trình giữ nghề, truyền nghề và tìm cách đưa hát bội đến gần hơn với công chúng hôm nay.
Trong thực tế, bài toán của sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay không chỉ là có tác phẩm mà còn là duy trì điểm diễn, đội ngũ và khán giả. Vì vậy, Giỗ Tổ cũng là dịp để từng đơn vị khẳng định sự hiện diện của mình, kết nối nghệ sĩ cũ - mới, tạo thêm cơ hội gặp gỡ công chúng và củng cố niềm tin đối với nghề.
Từ những nén hương tưởng nhớ tiền nhân đến những suất diễn vẫn tiếp tục sáng đèn, ý nghĩa của Giỗ Tổ sân khấu vì thế không dừng ở sự tri ân. Đó còn là lời nhắc về trách nhiệm nối nghề giữa các thế hệ, giữ nghề bằng lao động sáng tạo và giữ khán giả bằng những tác phẩm đủ sức sống. Với sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh, đó cũng là cách để truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại./.
