Bảo đảm người dân được tham gia, giám sát thực chất thực hiện dân chủ ở cơ sở là yêu cầu được các chuyên gia nêu tại Hội thảo “Góp ý dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi)” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức ngày 22/10 tại Hà Nội.
Dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) gồm 6 chương, 65 điều, giảm 26 điều so với luật hiện hành. Dự thảo bổ sung quy định về thực hiện dân chủ trên nền tảng số, các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở; đồng thời hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát trực tiếp và gián tiếp thông qua Ban Thanh tra nhân dân.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Nguyễn Quyết Chiến cho biết, thực hiện dân chủ ở cơ sở là phương thức quan trọng để phát huy quyền làm chủ của nhân dân; bảo đảm quyền được biết, tham gia ý kiến, quyết định những vấn đề theo quy định của pháp luật, kiểm tra và giám sát việc tổ chức thực hiện.
Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 đã tạo cơ sở pháp lý để thực hiện dân chủ tại xã, phường, cộng đồng dân cư, cơ quan, đơn vị và tổ chức có sử dụng lao động. Các yêu cầu về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị của người dân từng bước được đưa vào khuôn khổ pháp luật. Tuy nhiên, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản trị quốc gia đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp thực tiễn.
Góp ý vào dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam Trần Văn Miều cho rằng, dự thảo Luật cần làm rõ phương thức thực hiện dân chủ đối với từng nhóm chủ thể, cũng như cơ chế áp dụng tại doanh nghiệp một thành viên, cơ sở giáo dục và lực lượng vũ trang.
Về kết cấu dự thảo Luật, ông Trần Văn Miều đề xuất sắp xếp theo logic “biết - hiểu - quyết định”, gắn với việc bảo đảm các quyền, lợi ích về chính trị, kinh tế, xã hội và dân sự của người dân. Đồng thời, quy chế bầu Ban Thanh tra nhân dân cần được quy định cụ thể để thiết chế này có cơ sở pháp lý và hoạt động hiệu quả.
Đồng quan điểm trên, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam Nguyễn Hữu Giới cho rằng, dân chủ phải được hiểu là nhân dân là chủ, nhân dân làm chủ. Đây là nguyên tắc có ý nghĩa nền tảng trong việc xây dựng, hoàn thiện các quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Theo ông Nguyễn Hữu Giới, Hiến pháp năm 2013 quy định Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở cần tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và người có thẩm quyền trong việc bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân.
Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổng hợp, gửi tới Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan có thẩm quyền, góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi)./.
