Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, khả thi
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) phối hợp với Hội Khoa học kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam tổ chức hội thảo “Đóng góp ý kiến cho Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)” sáng 13/10, tại Hà Nội.
Tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý, công bố sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và phân định trách nhiệm giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng thực phẩm, hướng tới bảo vệ sức khỏe người dân, đồng thời tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, khả thi - đây là ý kiến của nhiều đại biểu tham dự hội thảo “Đóng góp ý kiến cho Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) phối hợp với Hội Khoa học kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam tổ chức sáng 13/10, tại Hà Nội.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam cho biết, sau hơn 15 năm thực thi, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác quản lý lĩnh vực này. Tuy nhiên, sự phát triển của thương mại điện tử, chuỗi cung ứng toàn cầu và mô hình kinh doanh mới khiến nhiều quy định không còn theo kịp thực tiễn.
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm 9 chương, 76 điều, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới như: Quản lý dựa trên nguy cơ, tăng hậu kiểm, đẩy mạnh chuyển đổi số, siết quản lý kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử và nâng cao trách nhiệm đối với thức ăn đường phố, suất ăn tập thể...
Giáo sư, Tiến sĩ Trương Xuân Lam nhấn mạnh, an toàn thực phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng, chất lượng cuộc sống của nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh phương thức sản xuất, kinh doanh thực phẩm ngày càng đa dạng, thương mại điện tử phát triển và công nghệ chế biến, bảo quản, phân phối không ngừng đổi mới, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm năm 2010 là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Giáo sư, Tiến sĩ Trương Xuân Lam cho rằng, một trong những yêu cầu trọng tâm được đặt ra hiện nay là xây dựng hệ thống quản trị an toàn thực phẩm hiện đại, chủ động phòng ngừa rủi ro, kiểm soát nguy cơ từ sớm, từ xa và xuyên suốt chuỗi cung ứng. Do đó, việc hoàn thiện Luật cần tập trung tăng cường năng lực phát hiện, cảnh báo và xử lý nguy cơ; bảo đảm hoạt động kiểm soát được thực hiện thực chất trong quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng thực phẩm. Nguồn lực kiểm tra cần được phân bổ phù hợp với mức độ rủi ro của từng nhóm sản phẩm, thay vì áp dụng phương thức quản lý đồng nhất trong mọi trường hợp.
Theo ông Nguyễn Văn Nhiên, Phó Chủ tịch Hội An toàn thực phẩm Việt Nam, quy định pháp luật về an toàn thực phẩm phải vừa bảo đảm yêu cầu an toàn, vừa phù hợp với đặc tính của từng nhóm sản phẩm, mức độ rủi ro, thông lệ quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. Việc hạn chế những thủ tục không cần thiết cần đi đôi với duy trì đầy đủ trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh.
Ông Nguyễn Văn Nhiên nêu ý kiến, cần phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp quản lý và từng chủ thể trong chuỗi cung ứng. Đây là điều kiện quan trọng để hạn chế chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp và bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện pháp luật. Bên cạnh trách nhiệm quản lý nhà nước, cần phát huy trách nhiệm tự kiểm soát của cơ sở sản xuất, kinh doanh; chú trọng kiểm nghiệm, đánh giá nguy cơ, cảnh báo và truyền thông, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm cho cộng đồng.
Đề xuất hoàn thiện Luật theo ba nguyên tắc: quản lý dựa trên nguy cơ, trách nhiệm tương xứng với khả năng kiểm soát và quản lý dựa trên dữ liệu, bằng chứng, ông Huỳnh Minh Quang, Giám đốc Khối An toàn, Sức khỏe, Môi trường và Chất lượng thuộc Tập đoàn Nguyên liệu Á Châu cho rằng, cần phân biệt rõ giữa an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm và thông tin công bố, ghi nhãn. An toàn thực phẩm gắn với nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng; chất lượng thể hiện đặc tính của sản phẩm hoặc mức độ đáp ứng tiêu chuẩn đã công bố; còn thông tin trên sản phẩm liên quan đến tính chính xác, trung thực của nội dung công bố và ghi nhãn. Vì vậy, sản phẩm sai lệch về chất lượng chưa thể mặc nhiên xem là mất an toàn thực phẩm.
Ông Huỳnh Minh Quang kiến nghị, việc phân loại và xử lý cần căn cứ vào bản chất, mức độ vi phạm, nguy cơ nội tại, mức độ phơi nhiễm, đối tượng sử dụng, công dụng và lịch sử kiểm soát. Đối với những sản phẩm có đặc tính giao thoa, cần có hướng dẫn phân loại rõ ràng, khách quan để bảo đảm tính nhất quán khi thực thi.
Tại hội thảo, các đại biểu nhất trí cho rằng, các cơ quan hữu quan cần thực hiện tham vấn đầy đủ với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối, chủ sở hữu nhãn hàng và tổ chức được ủy quyền. Các văn bản hướng dẫn về phân loại, công bố sản phẩm, dữ liệu và hậu kiểm cần được xây dựng, lấy ý kiến sớm. Đồng thời, cần có lộ trình chuyển tiếp hợp lý đối với hồ sơ hiện hữu, sản phẩm đang lưu hành, nhãn bao bì, dữ liệu, hợp đồng và thỏa thuận ủy quyền. Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Liên hiệp hội Việt Nam tổng hợp đầy đủ, xây dựng báo cáo gửi tới các cơ quan có thẩm quyền để xem xét trong quá trình chỉnh lý, hoàn thiện Dự thảo Luật trước khi trình Quốc hội thông qua./.
