Hà Nội đang tăng cường các biện pháp phòng bệnh trong trường học, đặc biệt ở bậc mầm non, nhằm phát hiện sớm, hạn chế lây lan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm ở trẻ
Với 286 trường hợp mắc tay chân miệng được ghi nhận từ ngày 2/10 đến 9/10, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm 2026 đến nay lên 6.014 trường hợp, Hà Nội đang tăng cường các biện pháp phòng bệnh trong trường học, đặc biệt ở bậc mầm non, nhằm phát hiện sớm, hạn chế lây lan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm ở trẻ.
* Ngăn nguy cơ lây lan trong trường học
Tại Trường Mầm non Mai Dịch (phường Phú Diễn, Hà Nội), công tác vệ sinh phòng, chống dịch bệnh được nhà trường duy trì thường xuyên. Các khu vực lớp học, sân chơi, đồ dùng, đồ chơi của trẻ được lau chùi, vệ sinh nhằm tạo môi trường sạch sẽ, hạn chế nguy cơ phát sinh và lây lan bệnh. Nhà trường đã tuyên truyền thông tin liên quan đến bệnh tay chân miệng bằng nhiều hình thức trên các bản tin chung của trường, của lớp; đồng thời tuyên truyền tới các bậc phụ huynh qua loa phát thanh của nhà trường vào các giờ đón trẻ; phát tài liệu cho giáo viên các lớp đọc và hiểu được về các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng.
Theo cô giáo Nguyễn Thị Lê Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Mai Dịch, Ban Giám hiệu yêu cầu các giáo viên hằng ngày kiểm tra học sinh trước khi vào lớp và khi chăm sóc trẻ để phát hiện sớm các trường hợp trẻ có sốt, có nốt ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc nốt loét ở miệng. Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu trên cần cách ly trẻ, báo cáo phòng y tế, Ban Giám hiệu nhà trường và đề nghị phụ huynh đón con và đưa con đến các cơ sở y tế để được khám, điều trị.
“Sự phối hợp của phụ huynh trong việc theo dõi sức khỏe trẻ tại nhà đặc biệt cần thiết. Nhà trường đề nghị phụ huynh chủ động theo dõi sức khỏe của con, nếu phát hiện trẻ có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh thì không đưa đến trường để tránh lây lan, đồng thời đưa con tới các cơ sở y tế để được khám và điều trị”, cô giáo Lê Anh khuyến cáo.
Công tác vệ sinh môi trường - khử khuẩn phòng, chống bệnh tay chân miệng cũng đã được nhà trường chủ động triển khai, đáp ứng các mốc thời gian quy định của địa phương và các cơ quan chức năng. Các khu vực được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên bao gồm: Lớp học, khu vực sân chơi, hành lang, cầu thang, nhà vệ sinh công cộng, đồ chơi ngoài trời và khu vực bếp ăn. Ngoài ra, toàn trường còn tổ chức tổng vệ sinh, khơi thông cống rãnh vào chiều thứ 6 hằng tuần để phòng chống các dịch bệnh khác.
Ghi nhận tại Trường Mầm non Kim Quan (xã Thạch Thất, Hà Nội), cứ vào chiều thứ 6, nhà trường lại tổ chức tổng vệ sinh khuôn viên, phòng học, thu gom và xử lý rác thải với sự tham gia của các cán bộ, giáo viên, nhân viên. Các vật dụng cá nhân của trẻ như khăn mặt, cốc, bát ăn được vệ sinh sạch sẽ và hấp tiệt khuẩn bằng thiết bị chuyên dụng. Các lớp học được dọn dẹp gọn gàng, thông thoáng, bảo đảm tiêu chí “sạch - thoáng - an toàn”. Không chỉ trong lớp học, các bề mặt mà trẻ tiếp xúc thường xuyên như tay vịn cầu thang, cửa ra vào, bàn ghế, đồ chơi… cũng được khử khuẩn định kỳ bằng dung dịch Cloramin B.
Theo cô Nguyễn Thị Tâm, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Kim Quan, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh với các bước triển khai cụ thể, phù hợp với đặc điểm môi trường giáo dục mầm non và tình hình dịch bệnh thực tế. Trong quá trình thực hiện, các phương án phòng, chống dịch được nhà trường thường xuyên rà soát, linh hoạt điều chỉnh theo diễn biến dịch bệnh, đồng thời bám sát chỉ đạo của địa phương và cơ quan chuyên môn. Nhà trường chú trọng nâng cao ý thức phòng bệnh cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, phối hợp với phụ huynh trong việc theo dõi sức khỏe trẻ, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường để có biện pháp xử lý phù hợp, hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh trong trường học.
* Không chủ quan với biến chứng
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, từ ngày 2/10 đến 9/10, Hà Nội ghi nhận 286 trường hợp mắc tay chân miệng tại 87 phường, xã, trong đó có Ba Vì, Tây Mỗ, Kiến Hưng, Từ Liêm, Hà Đông... Tính từ đầu 2026 đến nay, toàn thành phố ghi nhận 6.014 trường hợp mắc tại 126 phường, xã. Riêng trong tuần qua thành phố cũng phát sinh 3 ổ dịch tại Yên Hòa, Cổ Đô, Ba Vì, nâng tổng số ổ dịch từ đầu năm lên 99, trong đó còn 5 ổ dịch đang hoạt động, cần tiếp tục theo dõi và xử lý.
Số ca mắc tay chân miệng cũng được ghi nhận có tình trạng gia tăng tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, thời gian gần đây, số bệnh nhi đến khám và điều trị do tay chân miệng có xu hướng tăng, chủ yếu ở nhóm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là dưới 3 tuổi. Phần lớn các trẻ được đưa tới bệnh viện ở mức độ nhẹ, tuy nhiên, bệnh có thể diễn biến nhanh, xuất hiện các biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Lan Anh, khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Hà Nội, một số trường hợp đến khám tại khoa đã xuất hiện những biểu hiện cần được theo dõi sát về nguy cơ biến chứng thần kinh, được gia đình đưa đến bệnh viện sau khi sốt, xuất hiện tổn thương loét miệng và các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân. Cũng có bệnh nhi nhập viện do sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt, ăn uống kém và có nhiều tổn thương trong miệng. Khi được theo dõi tại nhà, bé xuất hiện tình trạng giật mình nên được gia đình đưa đến bệnh viện. Bác sĩ đã chỉ định điều trị nội trú để theo dõi sát nguy cơ biến chứng.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo. Bệnh có khả năng lây truyền qua đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng, dịch từ các nốt phỏng, phân của người bệnh hoặc qua bàn tay, đồ vật và bề mặt nhiễm virus. Trong môi trường sinh hoạt tập thể, nơi trẻ thường xuyên chơi chung đồ chơi, tiếp xúc gần và chưa có ý thức vệ sinh cá nhân đầy đủ, virus có thể dễ dàng lây lan. Đáng lưu ý, trẻ mắc bệnh đôi khi chưa có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu, khiến cha mẹ dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường hoặc bỏ qua thời điểm cần theo dõi sát.
Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Quang Nhật, Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Hà Nội khuyến cáo, cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo ở trẻ gồm sốt cao, sốt kéo dài hoặc khó hạ; trẻ giật mình bất thường; run tay chân, đi loạng choạng, yếu chi; nôn nhiều, quấy khóc liên tục, lừ đừ hoặc mệt bất thường. Đặc biệt, khi trẻ có biểu hiện thở nhanh, khó thở, da tái, vã mồ hôi lạnh, li bì hoặc co giật, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngay lập tức.
Trong chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng, cha mẹ cần thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ, cho trẻ uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dễ nuốt, chia thành nhiều bữa nhỏ nếu trẻ đau miệng; không ép trẻ ăn khi trẻ khó chịu, đồng thời theo dõi tình trạng uống nước và lượng nước tiểu để phát hiện sớm nguy cơ mất nước. Đồng thời, cha mẹ cần vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng, giữ da sạch sẽ, tránh làm vỡ các nốt phỏng nước. Người chăm sóc nên rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn, sau khi thay tã và sau khi tiếp xúc với chất thải của trẻ. Các vật dụng ăn uống, đồ chơi và bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cần được vệ sinh, làm sạch đúng cách, không để trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc hoặc nghi mắc tay chân miệng.
“Đặc biệt, cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh, thuốc bôi, thuốc uống hay mẹo dân gian khi trẻ bị tay chân miệng”, bác sĩ Đặng Quang Nhật khuyến cáo./.
