Không gian trưng bày “Chào Pỉ Noọng” với chủ đề “Tôi yêu văn hóa Tày” gây ấn tượng với du khách tham quan Hội chợ Mùa Xuân.
Trong dòng chảy sôi động của Hội chợ Mùa Xuân 2026, diễn ra tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), những giá trị văn hóa dân tộc không chỉ được trưng bày mà còn được “kể chuyện” bằng nhiều hình thức sáng tạo. Nổi bật giữa không gian đa sắc màu ấy là sự hiện diện của văn hóa Tày - một lát cắt tiêu biểu cho xu hướng đưa di sản vào đời sống hiện đại, gắn kết bảo tồn với phát triển kinh tế văn hóa.
* “Chào Pỉ Noọng” - kể chuyện văn hóa Tày
Giữa hàng trăm gian hàng tại Hội chợ Mùa Xuân, không gian trưng bày “Chào Pỉ Noọng” với chủ đề “Tôi yêu văn hóa Tày” gây ấn tượng với du khách bởi cách tiếp cận giàu chiều sâu văn hóa và tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ đối với di sản dân tộc.
Phụ trách gian trưng bày, anh Trần Trọng Giáp (dân tộc Tày, tỉnh Thái Nguyên) cho biết, đây là lần đầu tiên anh tham gia hội chợ với mong muốn giới thiệu di sản văn hóa Tày đến với công chúng, để công chúng thêm hiểu, thêm yêu về văn hóa Tày nói chung, văn hóa các dân tộc Việt Nam nói chung.
Anh Trần Trọng Giáp chia sẻ, là người sinh ra và lớn lên trong không gian văn hóa Tày, nên anh nhận thức được giá trị đặc sắc và bề dày lịch sử của dân tộc thông qua quá trình học tập, nghiên cứu. Theo anh Giáp, văn hóa Tày là một kho tàng di sản quý báu với hệ thống chữ Nôm Tày độc đáo, kho truyện thơ Nôm Tày phong phú, di sản hát Then đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, cùng nhiều tri thức dân gian được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, trước thực tế một số giá trị văn hóa truyền thống đang dần bị mai một trong đời sống đương đại, anh Giáp cho rằng việc khôi phục, đưa văn hóa trở lại không gian sinh hoạt cộng đồng là yêu cầu cấp thiết. Từ trăn trở đó, anh Trần Trọng Giáp đã xây dựng dự án mang thương hiệu "Tày Collection" với mong muốn lan tỏa những giá trị chân thực của văn hóa Tày thông qua các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo. Đồng thời, mong muốn tư vấn cho các doanh nghiệp của người Tày cũng như cộng đồng người Tày ứng dụng văn hóa Tày vào trong sản xuất kinh doanh để nâng cao giá trị văn hóa và giá trị chất lượng sản phẩm trong doanh nghiệp.
Tại Hội chợ Mùa Xuân, gian hàng "Chào Pỉ Noọng" của anh Trần Trọng Giáp tập trung giới thiệu hệ thống chữ Nôm Tày và kho tàng truyện thơ Nôm Tày - những tác phẩm dân gian nổi tiếng được người Tày kể lại bằng thơ trên nền cốt truyện truyền thống. Anh Giáp còn mời nghệ nhân đến trình diễn hát Then, góp phần tái hiện không khí sinh hoạt văn hóa truyền thống giữa không gian hiện đại.
Bên cạnh hoạt động trưng bày di sản chữ viết và truyện thơ, gian trưng bày còn giới thiệu các sản phẩm ứng dụng sáng tạo trong thiết kế trang phục truyền thống và thời trang văn hóa Tày. Theo đó, các bộ trang phục dân tộc được làm mới trên cơ sở giữ nguyên tinh thần, họa tiết, chất liệu đặc trưng. Anh Trần Trọng Giáp cho biết, mục tiêu của anh không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên mẫu trang phục cổ truyền, mà hướng tới đưa trang phục Tày trở lại đời sống hằng ngày một cách tự nhiên, phù hợp với bối cảnh hiện đại.
Ngoài lĩnh vực thời trang văn hóa, gian hàng còn trưng bày một số sản phẩm của người Tày đã ứng dụng yếu tố văn hóa vào sản xuất, kinh doanh, tiêu biểu như cà gai leo và các sản phẩm thảo dược truyền thống. Đây là những sản phẩm gắn với tri thức bản địa, được phát triển theo hướng thương mại hóa nhưng vẫn giữ nền tảng văn hóa dân tộc.
Bên cạnh các sản phẩm văn hóa Tày, gian hàng còn giới thiệu một số ấn phẩm, sản phẩm của các dân tộc khác ở khu vực miền núi phía Bắc như Khơ Mú, La Chí…, thể hiện tinh thần kết nối, tôn vinh sự đa dạng văn hóa giữa các cộng đồng dân tộc Việt Nam.
Theo anh Trần Trọng Giáp, sau khoảng hai năm xây dựng và phát triển, dự án bước đầu tạo được sự quan tâm của cộng đồng những người yêu văn hóa dân tộc. Lần đầu tiên tham gia Hội chợ Mùa Xuân, anh Giáp kỳ vọng không chỉ lan tỏa giá trị văn hóa Tày đến đông đảo công chúng mà còn nhận được những góp ý chuyên môn, đánh giá thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nội dung nghiên cứu, hướng tới phát triển bền vững và lâu dài.
* Nơi lan tỏa và kết nối giá trị
Sự xuất hiện của những dự án như "Tày Collection" cho thấy một xu hướng đáng khích lệ: thế hệ trẻ đang chủ động tiếp cận di sản bằng tư duy sáng tạo, kết hợp bảo tồn với phát triển kinh tế văn hóa. Trong không gian hội chợ - nơi giao thoa giữa truyền thống và hiện đại - những sáng kiến như vậy không chỉ góp phần làm phong phú thêm diện mạo sự kiện, mà còn mở ra hướng đi mới cho việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập. Hiện nay, việc xây dựng thương hiệu địa phương không thể chỉ dựa vào sản phẩm đơn thuần, mà cần đến chiều sâu văn hóa. Chính văn hóa tạo nên bản sắc riêng, giúp sản phẩm Việt Nam có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.
Hội chợ Mùa Xuân 2026, thông qua những không gian như gian hàng văn hóa Tày, đã cho thấy một cách tiếp cận hiệu quả: đưa văn hóa ra khỏi phạm vi bảo tồn khép kín, trở thành một phần của đời sống kinh tế - xã hội.
Cùng gia đình đi Hội chợ Mùa Xuân tham quan và sắm Tết, gia đình anh Hà Đình Trung cho biết, rất ấn tượng khi dừng chân tại gian trưng bày “Chào Pỉ Nọong” - mang đậm sắc thái văn hóa Tày. Ở đây, các thành viên gia đình anh được xem những cuốn sách cổ, được ngắm những bộ trang phục mang đậm bản sắc văn hóa Tày và được tìm hiểu về văn hóa Tày. “Đến hội chợ không chỉ yên tâm thoải mái mua sắm đồ Tết, chúng tôi còn được thưởng thức nghệ thuật, tìm hiểu và khám phá văn hóa của nhiều vùng miền khác nhau. Và mỗi gian hàng ở hội chợ chính là một trải nghiệm đặc sắc cho tôi và gia đình trong những ngày cận kề Tết Nguyên đán năm nay, trong đó, gian trưng bày văn hóa Tày này đã để lại cho tôi và gia đình nhiều ấn tượng”, anh Trung chia sẻ.
Có thể thấy, việc các doanh nghiệp, hợp tác xã dân tộc chủ động tham gia hội chợ cho thấy xu hướng phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa đang ngày càng rõ nét, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về giá trị văn hóa của dân tộc.
Hội chợ Mùa Xuân vì thế không chỉ là nơi giao thương hàng hóa, mà còn là “sân khấu mở” để các địa phương trình diễn bản sắc văn hóa. Tại đây, bên cạnh việc giới thiệu sản phẩm, mỗi gian trưng bày còn mang theo những câu chuyện về con người, về làng nghề, về hành trình gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống trong bối cảnh mới.
Sự hiện diện của các sản phẩm văn hóa trong không gian hội chợ cho thấy một chuyển động rõ nét: văn hóa đang từng bước trở thành “ngôn ngữ” của thị trường. Không chỉ dừng lại ở giá trị tinh thần, văn hóa được tích hợp vào sản phẩm, góp phần gia tăng giá trị kinh tế và tạo nên sự khác biệt trong cạnh tranh.
Có thể thấy, giá trị lớn nhất mà Hội chợ Mùa Xuân mang lại không chỉ nằm ở doanh thu hay lượng khách tham quan, mà ở khả năng lan tỏa nhận thức về văn hóa. Ở đó, mỗi sản phẩm mang theo một câu chuyện, mỗi gian hàng trở thành một “không gian di sản” và văn hóa đã hiện hữu trong từng trải nghiệm cụ thể của công chúng. Hình ảnh những tấm thổ cẩm dệt tay, những bộ trang phục dân tộc Tày xuất hiện tại hội chợ không chỉ mang đến sắc màu văn hóa đa dạng, mà còn cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp địa phương trong hành trình đưa sản phẩm truyền thống đến gần hơn với thị trường hiện đại, tiếp cận khách hàng, quảng bá thương hiệu và kết nối giao thương./.
