Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách: Xử lý dứt điểm nguy cơ chồng chéo giữa Luật An ninh dữ liệu với các luật liên quan
Đại biểu đề nghị cần lập danh mục đầy đủ từng thủ tục cụ thể dự kiến phát sinh từ dự thảo Luật và nghị định; nêu rõ căn cứ, đối tượng, thành phần hồ sơ, thời hạn, số lần thực hiện và chi phí tuân thủ.
Tiếp tục chương trình Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, sáng 28/9, các đại biểu cho ý kiến về Luật An ninh dữ liệu, Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật An ninh dữ liệu, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) chỉ rõ, khi dữ liệu ngày càng gắn với hoạt động của cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp và đời sống người dân thì một sự cố làm lộ, làm sai lệch hoặc làm gián đoạn dữ liệu có thể gây những hậu quả rất lớn. Bảo vệ, bảo đảm an ninh dữ liệu vì thế là điều kiện để đảm bảo lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo niềm tin cho chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế dữ liệu.
Cho ý kiến về dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị xác định rõ những thủ tục thực sự cần thiết và xử lý dứt điểm nguy cơ chồng chéo với pháp luật hiện hành.
Theo đại biểu, hiện nay, hoạt động liên quan đến dữ liệu đã chịu sự điều chỉnh của Luật Dữ liệu, Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các luật chuyên ngành khác. Trong báo cáo thẩm định, Bộ Tư pháp cũng lưu ý một số biện pháp, quy trình trong dự thảo Luật có nội dung còn trùng lặp với các luật này. Khi đó, cùng một hệ thống, cùng một hoạt động xử lý hoặc chuyển dữ liệu thì có thể phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu về hồ sơ, đánh giá về biện pháp kỹ thuật và về nhân sự. Dù khoản 7 Điều 23 đã giao Bộ Công an làm đầu mối tiếp nhận và yêu cầu sử dụng lại thông tin, hồ sơ, kết quả đã có, đại biểu cho rằng, việc chia thành hai nhóm thủ tục vẫn phát sinh các đối tượng, hồ sơ và thời hạn riêng.
Đại biểu đề nghị cần lập danh mục đầy đủ từng thủ tục cụ thể dự kiến phát sinh từ dự thảo Luật và nghị định; nêu rõ căn cứ, đối tượng, thành phần hồ sơ, thời hạn, số lần thực hiện và chi phí tuân thủ. Cùng với đó, đối chiếu từng thủ tục đó với thủ tục đang có theo Luật Dữ liệu, Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nội dung nào trùng thì dùng chung một lần đánh giá, một bộ hồ sơ và một kết quả có giá trị sử dụng cho các cơ quan liên quan. Những nội dung thực sự đặc thù về an ninh dữ liệu mới đặt ra yêu cầu bổ sung và phải chỉ rõ đặc thù đó là gì.
Đại biểu yêu cầu thể hiện ngay trong Luật nguyên tắc có tính ràng buộc là không yêu cầu tổ chức, cá nhân lặp lại việc thẩm định, chứng nhận hoặc cung cấp thông tin đối với cùng một đối tượng, cùng một nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, tránh để người thực hiện phải tự đi chứng minh rằng mình đã hoàn thành nghĩa vụ ở một thủ tục khác.
Cho rằng đây không chỉ là câu chuyện cải cách thủ tục hành chính, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh, một đạo luật về an ninh dữ liệu chỉ phát huy hiệu quả cao nhất khi cơ quan quản lý tập trung được nguồn lực vào xử lý những rủi ro thật sự nghiêm trọng, còn cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp hiểu rõ mình phải làm gì, làm với ai và kết quả đã được công nhận đến đâu.
Quan tâm đến quyền và lợi ích của người bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố an ninh dữ liệu quy định tại Điều 20, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) đề nghị rà soát cơ chế thông tin cho cá nhân bị ảnh hưởng để họ chủ động bảo vệ quyền lợi.
Dựa trên đánh giá thực trạng các vụ lộ lọt dữ liệu, tấn công mã hóa, chiếm đoạt tài khoản gây thiệt hại trực tiếp cho cá nhân, tổ chức và kinh tế - xã hội, đại biểu đề xuất nghiên cứu quy định hoặc giao Chính phủ quy định về nội dung, hình thức thông tin đến người bị ảnh hưởng, bảo đảm họ biết được nguy cơ liên quan trực tiếp đến dữ liệu của mình, biện pháp tự bảo vệ và nhận sự hỗ trợ khi cần thiết. Đồng thời, đại biểu lưu ý phương thức thông tin cần linh hoạt đối với địa bàn miền núi, biên giới - nơi người dân còn khó khăn trong tiếp cận thông tin điện tử, bảo đảm không làm lộ thêm dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước hay thông tin điều tra sự cố.
Góp ý về trách nhiệm quản lý công trình an ninh, khu an ninh tại dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Lò Thị Luyến (Điện Biên) đề nghị không quy định chung chung là UBND các cấp, mà cần phân định rõ thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Trong đó, UBND cấp xã nơi có công trình cần được quy định rõ trách nhiệm phối hợp bảo vệ địa bàn, tuyên truyền pháp luật, phát hiện, thông báo hành vi xâm phạm khu vực cấm, phối hợp quản lý xây dựng, sản xuất, khai thác tài nguyên có nguy cơ ảnh hưởng đến công trình, cùng tham gia phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và sơ tán dân cư khi có sự cố.
Về chế độ bảo vệ đối với khu vực cấm, khu vực bảo vệ, hành lang bảo vệ (Điều 20), đại biểu cho rằng, đây là quy định cần rà soát kỹ vì liên quan trực tiếp đến quyền kiểm soát người, phương tiện, chụp ảnh, ghi hình, xây dựng, khai thác tài nguyên, sử dụng máy bay không người lái...
Trong phiên họp sáng 28/9, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến vào dự án Luật Định danh và xác thực điện tử./.
