Từ những mảnh lưới vụn tưởng chừng vô giá trị bị bỏ đi, phụ nữ Long Sơn đã tạo nên những sản phẩm mang giá trị kinh tế, xã hội và môi trường.
Những năm trước đây, lưới vụn sau khi người dân xã đảo Long Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh sử dụng nuôi trồng và khai thác thủy sản đều bị bỏ đi thì nay đã được "hồi sinh" nhờ đôi tay khéo léo của các chị em ở địa phương. Từ loại rác thải khó phân hủy, chúng được “tái sinh” thành những sản phẩm hữu ích, góp phần mở ra hướng đi mới cho kinh tế tuần hoàn và sinh kế bền vững.
Đây là mô hình được khởi nguồn từ Dự án túi lưới EcoNet – một sáng kiến kinh tế tuần hoàn do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hóa dầu Long Sơn (LSP) đồng hành triển khai tại địa phương nơi doanh nghiệp đứng chân. Không chỉ hỗ trợ máy móc, nguyên liệu, đơn vị còn hướng dẫn kỹ thuật, thử nghiệm sản phẩm và kết nối thị trường tiêu thụ. Với nguồn kinh phí ban đầu hơn 50 triệu đồng, mô hình từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng để nhân rộng trong cộng đồng.
Bà Đoàn Y Bình, người phụ trách dự án thông tin, mục tiêu của Dự án túi lưới EcoNet không chỉ dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm tái chế mà còn hướng đến giảm rác thải nhựa, lan tỏa lối sống xanh. Dự án mở ra cơ hội việc làm, giúp phụ nữ địa phương có thêm thu nhập ổn định, linh hoạt. Hiện nay, EcoNet đã phát triển 7 dòng sản phẩm, được phân phối qua nhiều kênh với mức giá từ 70.000-250.000 đồng/sản phẩm.
Xưởng may túi lưới đặt tại nhà của bà Nguyễn Thị Hồng Ảnh, xã Long Sơn luôn rộn ràng tiếng máy. Không gian giản dị nhưng lại là nơi khởi nguồn cho hành trình biến rác thải thành sản phẩm có giá trị. Nguyên liệu không phải vải vóc quen thuộc mà là những mảnh lưới vụn – phần bị loại bỏ sau quá trình cắt may lưới đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. Sau khi thu gom, lưới được giặt sạch, phơi khô, rồi trải qua nhiều công đoạn xử lý trước khi trở thành túi xách và các vật dụng hữu ích.
Bà Nguyễn Thị Hồng Ảnh cho biết: Để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh là một quá trình thử nghiệm không dễ dàng. Lưới cứng, thưa, khó định hình khiến việc cắt may gặp nhiều trở ngại. Thời gian đầu bà làm hỏng rất nhiều lưới, gãy kim, đứt chỉ liên tục. Nhưng càng làm càng rút kinh nghiệm, giờ mỗi sản phẩm đều được may hai lớp lót, viền chắc chắn, có khóa kéo, bền và đẹp.
Từ những chiếc túi đi chợ đơn giản, đến nay sản phẩm đã đa dạng hơn với nhiều mẫu mã như túi đựng thực phẩm, túi đựng bình nước, túi du lịch, túi laptop, thậm chí cả túi đựng thú cưng. Mỗi sản phẩm đều mang tính ứng dụng cao, phù hợp nhu cầu tiêu dùng hiện đại.
Không chỉ tạo ra sản phẩm, mô hình còn góp phần giải quyết bài toán môi trường tại địa phương. Lưới thủy sản là loại rác thải khó phân hủy, nếu không được xử lý đúng cách sẽ gây ô nhiễm lâu dài cho môi trường biển. Bà Trần Thị Mỹ, một thợ may tham gia mô hình, chia sẻ: Điều ý nghĩa nhất mà dự án mang lại không chỉ là thu nhập mà ở giá trị môi trường, góp phần giảm rác thải. Khi mỗi người có ý thức tái chế, tái sử dụng, môi trường sẽ ngày càng xanh hơn.
Thực tế cho thấy, việc tái chế lưới vụn không chỉ kéo dài vòng đời vật liệu mà còn góp phần thay thế túi nylon - một trong những nguồn gây ô nhiễm nhựa phổ biến hiện nay. Ban đầu, sản phẩm túi lưới chỉ được tiêu thụ trong phạm vi nhỏ, chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân địa phương. Tuy nhiên, nhờ tính tiện dụng, bền và thân thiện với môi trường, sản phẩm dần được biết đến rộng rãi hơn.
Thông qua các hội chợ xanh, triển lãm môi trường, sản phẩm của phụ nữ Long Sơn đã tiếp cận với du khách quốc tế và các doanh nghiệp. Nhiều khách hàng đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan tìm mua như một sản phẩm mang thông điệp sống xanh.
Sự đón nhận này cho thấy tiềm năng phát triển của các sản phẩm tái chế, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng bền vững ngày càng được quan tâm trên toàn cầu. Với đặc thù linh hoạt về thời gian, các chị em có thể vừa làm việc, chăm lo gia đình. Hiện mỗi lao động có thể kiếm thêm từ 4–5 triệu đồng/tháng hoặc thu nhập theo ngày từ 150.000–200.000 đồng/người. Dù không quá lớn, nhưng đây là nguồn thu ổn định, góp phần cải thiện đời sống.
Bà Cái Thị Trúc, người dân tham gia dự án, cho biết, trước đây cuộc sống của bà chỉ quanh quẩn với việc nhà, không có thu nhập riêng. Từ khi tham gia may túi lưới, bà có thêm nguồn thu, chủ động thời gian chăm sóc con cái và làm việc gia đình.
Ông Phạm Hồng Thịnh, Trưởng phòng Công tác xã hội và Đối ngoại, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hóa dầu Long Sơn thông tin, nhiều năm qua công ty xác định không chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp còn chú trọng đồng hành, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho cộng đồng bằng nhiều mô hình sinh kế thiết thực. Tiêu biểu là dự án “Túi lưới EcoNet” – tận dụng các mảnh lưới vụn để sản xuất sản phẩm thân thiện với môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn. Dự án đặc biệt hỗ trợ nhóm phụ nữ yếu thế, giúp nâng mức thu nhập từ khoảng 100.000 đồng/ngày trước đây lên trung bình 200.000 đồng/ngày. Thời gian tới, công ty định hướng mở rộng các chương trình phát triển du lịch cộng đồng, tiếp tục tạo thêm việc làm, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao đời sống cho người dân xã Long Sơn.
Từ những mảnh lưới vụn tưởng chừng vô giá trị bị bỏ đi, phụ nữ Long Sơn đã tạo nên những sản phẩm mang giá trị kinh tế, xã hội và môi trường. Quan trọng hơn, họ đã góp phần thay đổi nhận thức về rác thải – từ thứ bị loại bỏ thành nguồn tài nguyên có thể tái sinh./.
