Hội thảo nhấn mạnh vai trò liên kết vùng, trong đó Đà Nẵng được xác định là đầu mối kết nối, thúc đẩy giao lưu và hợp tác.
Ngày 20/4, tại Đà Nẵng, Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Không gian Văn học Nghệ thuật miền Trung: Bản sắc vùng, liên vùng và các tầng ký ức”.
Hội thảo diễn ra sau khi kiện toàn, hợp nhất tổ chức hội tại địa phương, với sự tham dự của lãnh đạo và đại diện văn nghệ sĩ 10 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung gồm: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk và Lâm Đồng.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng Nguyễn Nho Khiêm cho biết, miền Trung không chỉ là một khái niệm địa lý, mà còn là không gian văn hóa đặc thù, nơi hội tụ nhiều tầng ký ức lịch sử và đời sống tinh thần phong phú. Những giá trị văn hóa đa dạng từ cung đình, dân gian đến không gian đô thị hiện đại đã góp phần định hình cảm hứng sáng tác và tư duy thẩm mỹ của các thế hệ văn nghệ sĩ.
Theo ông Nguyễn Nho Khiêm, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và chuyển đổi số mạnh mẽ, ranh giới vùng miền dần thu hẹp, đặt ra nhiều vấn đề mới đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn học, nghệ thuật. Do đó, việc nhận diện bản sắc cần được thực hiện một cách khoa học, gắn với thực tiễn sáng tác và đời sống đương đại.
Hội thảo tập trung vào hai nội dung chính: trao đổi kết quả nghiên cứu về bản sắc vùng, liên vùng và các tầng ký ức trong không gian văn học, nghệ thuật miền Trung; thảo luận các giải pháp tăng cường liên kết hoạt động giữa các địa phương.
Tại hội thảo, nhà nghiên cứu Bùi Văn Tiếng cho rằng, việc kết nối không gian văn học, nghệ thuật giữa các địa phương miền Trung thời gian qua còn hạn chế. Để phát triển bền vững, cần tăng cường giao lưu chuyên môn, xây dựng cơ chế hợp tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa chung, thúc đẩy các hoạt động liên kết vùng.
Phân tích tác động của đô thị hóa, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai Đặng Công Hưng nhận định, quá trình này không chỉ làm thay đổi không gian sống mà còn mở rộng biên độ sáng tạo, tạo ra đề tài và hình tượng mới. Tuy nhiên, đô thị hóa cũng đặt ra thách thức về nguy cơ mai một bản sắc, đòi hỏi sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và gìn giữ giá trị văn hóa bản địa.
Các tham luận tại hội thảo khẳng định, miền Trung là không gian văn hóa giàu trầm tích lịch sử, từ văn hóa Chăm đến Đại Việt và các giai đoạn cận - hiện đại, góp phần hình thành đặc trưng riêng của văn học, nghệ thuật khu vực.
Trong bối cảnh hội nhập, nhiều ý kiến cho rằng bản sắc văn học, nghệ thuật cần được nhìn nhận như một dòng chảy động, vừa kế thừa truyền thống, vừa tiếp thu yếu tố mới. Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò liên kết vùng, trong đó Đà Nẵng được xác định là đầu mối kết nối, thúc đẩy giao lưu và hợp tác.
Ban Tổ chức cho biết đã tiếp nhận 27 tham luận với nhiều cách tiếp cận đa dạng. Hội thảo góp phần làm rõ những chuyển động của văn học nghệ thuật miền Trung, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường liên kết, phát huy bản sắc và thúc đẩy phát triển văn hóa trong giai đoạn mới./.
