Những năm qua, tỉnh Lạng Sơn đã nỗ lực trong công tác khám, sàng lọc, phát hiện kịp thời các trường hợp nguy cơ cao mắc bệnh lao, đặc biệt là các xã miền núi đặc biệt khó khăn của tỉnh. Đây được xem là "chìa khóa" để đẩy lùi căn bệnh này.
Theo Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn, bệnh nhân lao được phát hiện chủ yếu bằng phương pháp thụ động với những địa bàn và đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh lao. Năm 2025, bệnh viện đã tổ chức khám và xét nghiệm phát hiện bệnh lao cho hơn 12.000 lượt người, đạt trên 210% kế hoạch được giao; có 719 ca bệnh lao các thể được thu nhận, quản lý và điều trị. Số ca bệnh lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học mới đạt trên 144%. Đặc biệt, tỷ lệ điều trị khỏi các ca bệnh lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học mới đạt trên 91%, vượt yêu cầu của Chương trình chống lao Quốc gia. Tại Bệnh viện Phổi tỉnh, nhiều người bệnh nhập viện điều trị theo đúng phác đồ quy định đã khỏi bệnh, bệnh thuyên giảm.
Điểm nổi bật trong chương trình chống lao của tỉnh là công tác sàng lọc, phát hiện sớm ca bệnh lao tại cộng đồng. Trong năm 2025, Bệnh viện Phối Lạng Sơn đã phối hợp với các Trung tâm Y tế khu vực Lộc Bình, Hữu Lũng, Văn Lãng và Bình Gia tổ chức các đợt khám phát hiện chủ động bệnh lao và một số bệnh phối không lây nhiễm tại nhiều xã. Kết quả, hơn 8.000 người dân được sàng lọc, đạt 100% kế hoạch; phát hiện 64 trường hợp lao nhạy cảm, 1 trường hợp lao trẻ em, 1 trường hợp lao kháng thuốc.
Hoạt động này góp phần phát hiện sớm bệnh, điều trị kịp thời, giảm nguồn lây trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Công tác sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao kháng thuốc thông qua xét nghiệm Gene Xpert cũng được bệnh viện đầy mạnh. Năm 2025, đơn vị đã thực hiện xét nghiệm 614 mẫu Gene Xpert; gửi 142 mẫu nuôi cấy và làm kháng sinh đồ tại Bệnh viện Phối Trung ương, phát hiện 9 trường hợp lao kháng thuốc, trong đó thu nhận điều trị 6 trường hợp.
Bác sỹ chuyên khoa II, Thầy thuốc ưu tú, Giám đốc Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn Đinh Thị Hoa cho biết, bệnh lao là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh truyền nhiễm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Để phòng ngừa bệnh lao, công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng giữ vai trò quan trọng.
Vì vậy, Bệnh viện Phổi tỉnh thường xuyên duy trì hoạt đồng truyền thông về phòng, chống lao tại công đồng, lồng ghép trong các buổi sinh hoạt thôn bản ở cơ sở, nhất là được đẩy mạnh vào tháng 3, nhân ngày Thế giới phòng chống lao 24/3, với nhiều nội dung thiết thực và ý nghĩa như: tình hình bệnh lao, cách điều trị, cách phòng, chống lây nhiễm cho người bệnh và người nhà người bệnh. Ngoài ra, công tác tuyên truyền còn được bệnh viện thực hiện trên hệ thống thông tin đại chúng, loa phát thanh, thảo luận nhóm, tư vấn trực tiếp...
Để đáp ứng nhu cầu khám sàng lọc, điều trị hiệu quả cho người dân, bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn còn cử hơn 50 lượt cán bộ tham dự các lớp tập huấn do tuyến Trung ương, tuyến tỉnh về bệnh lao cho y tế thôn bản tại các khu vực Lộc Bình, Hữu Lũng, Văn Lãng, Bình Gia đảm bảo đúng kế hoạch và chất lượng.
Mặc dù năm 2025, tỉnh Lạng Sơn đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phòng, chống lao. Bệnh nhân khám và làm xét nghiệm vượt chỉ tiêu kế hoạch giao là 222%, bệnh nhân lao các thể là 697 bệnh nhân, giảm 1,1% so với năm trước. Bệnh nhân lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học mới thu nhận điều trị vượt 151,7% kế hoạch giao, tỷ lệ khỏi âm hóa của lô bệnh nhân có bằng chứng vi khuẩn học mới đăng ký điều trị đạt 90,8%, tổ chức khám sàng lọc bệnh lao cho 500 người nhiễm HIV.
Bác sỹ Nông Trọng Hòa, Trưởng khoa Khám bệnh và hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn cho hay, bệnh viên đã tăng cường hội chẩn y khoa với những ca bệnh khó và cấp cứu thành công nhiều ca bệnh nặng nguy hiểm đến tính mạng. Năm 2025, bệnh viện đã triển khai kỹ thuật mới theo nhiệm vụ trọng tâm của Sở Y tế là: kỹ thuật nội soi kết quả lấy bệnh phẩm trên người bệnh đang thở máy, kỹ thuật xét nghiệm tìm hồng cầu trong phân với 117 ca thực nghiệm; ứng dụng công nghệ thông tin trong khám và điều trị bệnh giúp rút ngắn thời gian trả kết quả nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.
Xác định, công tác phòng, chống lao là nhiệm vụ trọng tâm, năm 2026, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục củng cố và nâng cao năng lực mạng lưới phòng, chống lao; nâng cao chất lượng giám sát từ tỉnh đến xã và từ xã đến nhà bệnh nhân, nâng cao chất lượng truyền thông và khâu lấy đờm xét nghiệm ở tuyến xã; chú trọng những khu vực hoạt động còn yếu. Địa phương cũng nâng cao chất lượng thực hiện DOTS, giám sát việc quản lý điều trị bệnh nhân.
Tỉnh Lạng Sơn phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu phòng, chống bệnh lao tại cộng đồng như: giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ nhiễm lao trong cộng đồng, tăng tỷ lệ điều trị thành công, giảm tỷ lệ mắc mới lao ở người nhiễm HIV và mắc mới HIV ở người bệnh lao; giảm tỷ lệ tử vong, bệnh tật và cải thiện chất lượng sống ở người bệnh HIV/lao; từng bước củng cố, nâng cao chất lượng các hoạt động chần đoán, quản lý, điều trị bệnh lao và các bệnh phối tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản, từ đó nâng cao sức khỏe của người dân trên địa bàn tỉnh./.
