Vòng đời của một giải đấu không kết thúc sau lễ bế mạc. Chính những lượt xem lại, bình luận, chia sẻ và nội dung do cộng đồng tạo ra đã tiếp tục duy trì sức hút của sự kiện trên các nền tảng số.
Một trận đấu chỉ kéo dài vài giờ, nhưng cộng đồng người hâm mộ có thể đồng hành với một môn thể thao trong nhiều năm. Chính sự khác biệt đó đang làm thay đổi cách doanh nghiệp nhìn nhận giá trị của thể thao. Thay vì chỉ tài trợ cho một sự kiện, nhiều doanh nghiệp đang đầu tư vào cộng đồng được hình thành từ sự kiện. Từ thực tiễn của thể thao điện tử (Esports), có thể thấy rõ hơn cách cộng đồng người hâm mộ đang trở thành nền tảng để hình thành thị trường và mở rộng không gian phát triển của kinh tế thể thao.
* Khả năng kết nối cộng đồng - yếu tố quyết định sức hấp dẫn của sự kiện
Nếu như trước đây, một thương hiệu đồng hành với giải đấu chủ yếu để xuất hiện trên bảng quảng cáo hay gắn logo trên trang phục thi đấu, thì trong môi trường số, cách tính toán hiệu quả đầu tư đã thay đổi đáng kể. Điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là có bao nhiêu khán giả đến sân, mà là sau khi trận đấu kết thúc còn bao nhiêu người tiếp tục theo dõi, chia sẻ và tương tác với sự kiện.
Đó là lý do các chỉ số như lượt xem trực tuyến, lượng người theo dõi, mức độ tương tác hay số lượng nội dung được tạo ra trên các nền tảng số ngày càng trở thành căn cứ quan trọng để đánh giá giá trị thương mại của một sự kiện thể thao. Những chỉ số này không phản ánh kết quả chuyên môn, nhưng phản ánh khả năng kết nối với cộng đồng - yếu tố quyết định sức hấp dẫn của sự kiện đối với doanh nghiệp.
The Grand Esports 2026 (diễn ra đầu tháng 7 vừa qua) là một minh chứng. Theo số liệu của Ban tổ chức, sự kiện thu hút khoảng 18.000 lượt khán giả trực tiếp, đạt 14,5 triệu lượt xem trên các nền tảng số, ghi nhận hơn 400.000 lượt tương tác, khoảng 1.100 bài đăng trên mạng xã hội, 220 tin, bài trên báo chí và truyền hình, cùng 14.000 lượt trải nghiệm tại các khu vực triển lãm và hoạt động bên lề.
Là một người yêu thích thể thao điện tử, bạn Phạm Đức Anh, sinh viên năm 3 Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh cho biết, điều giữ chân khán giả với một giải đấu không chỉ là xem những trận đấu trực tiếp, đó còn là ‘dư âm’ của những ngôi sao, những câu chuyện bên lề được quan tâm. "Sau khi giải kết thúc, em thường xem lại highlight, theo dõi các streamer phân tích chiến thuật, đọc bình luận của cộng đồng và cập nhật thông tin về các tuyển thủ trên mạng xã hội. Có những chủ đề mọi người vẫn trao đổi nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần sau trận chung kết. Chính những nội dung đó khiến em tiếp tục quan tâm và chờ đợi những giải tiếp theo", Đức Anh chia sẻ.
Câu chuyện của Đức Anh cho thấy vòng đời của một giải đấu không kết thúc sau lễ bế mạc. Chính những lượt xem lại, bình luận, chia sẻ và nội dung do cộng đồng tạo ra đã tiếp tục duy trì sức hút của sự kiện trên các nền tảng số. Với doanh nghiệp, đây không chỉ là những chỉ số truyền thông mà còn là căn cứ để đánh giá khả năng tiếp cận khách hàng, mức độ gắn kết của người hâm mộ và hiệu quả của các khoản đầu tư.
Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào một giải đấu kéo dài vài ngày mà đầu tư vào khả năng duy trì sự quan tâm của cộng đồng sau khi giải đấu kết thúc. Cộng đồng càng gắn kết, giá trị của bản quyền truyền thông, tài trợ, quảng cáo và các hoạt động thương mại càng được nâng lên. Nói cách khác, doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào một giải đấu kéo dài vài ngày. Điều họ đầu tư là khả năng duy trì sự quan tâm của cộng đồng sau khi giải đấu kết thúc. Cộng đồng càng gắn kết, chi phí tiếp cận khách hàng càng giảm, hiệu quả truyền thông càng cao và cơ hội phát triển sản phẩm, dịch vụ càng lớn.
Đó cũng là lý do trong kinh tế thể thao số, người hâm mộ không còn được nhìn nhận đơn thuần là khán giả hay đối tượng thụ hưởng, mà trở thành yếu tố quyết định sức hấp dẫn của thị trường. Quy mô và mức độ gắn kết của cộng đồng là một trong những cơ sở làm gia tăng giá trị của bản quyền truyền thông, các gói tài trợ, quảng cáo và nhiều quyền thương mại khác.
* Từ cộng đồng đến thị trường của kinh tế thể thao
Theo Chủ tịch Hội Thể thao điện tử giải trí Việt Nam (VIRESA) Đỗ Việt Hùng, điều hấp dẫn doanh nghiệp không chỉ là quy mô của một giải đấu, còn là cộng đồng người hâm mộ được hình thành quanh sự kiện. Khi cộng đồng đủ lớn, có mức độ tương tác cao và duy trì sự quan tâm ổn định, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để đầu tư vào tài trợ, bản quyền, sản xuất nội dung, thương mại điện tử, sản phẩm số và nhiều dịch vụ liên quan. Về kinh tế, doanh nghiệp không "định giá bản quyền". Giá trị bản quyền được hình thành bởi thị trường thông qua cung, cầu và quá trình đàm phán giữa các chủ thể.
Nhận định này cho thấy một thay đổi quan trọng trong cách vận hành của kinh tế thể thao hiện đại. Giá trị không còn tập trung ở riêng hoạt động thi đấu mà được tạo ra trong toàn bộ quá trình kết nối giữa doanh nghiệp với cộng đồng người hâm mộ. Mỗi lượt xem, mỗi bình luận hay mỗi nội dung do người dùng chia sẻ đều góp phần gia tăng giá trị của bản quyền truyền thông, mở rộng cơ hội hợp tác thương mại và nâng cao sức hấp dẫn của sự kiện đối với các nhà đầu tư.
Đối với doanh nghiệp, đầu tư vào cộng đồng cũng là đầu tư vào một thị trường có khả năng tăng trưởng dài hạn. Khác với quảng cáo truyền thống chỉ tạo ra hiệu quả trong một khoảng thời gian nhất định, một cộng đồng người hâm mộ trung thành có thể liên tục tạo ra nhu cầu đối với các sản phẩm, dịch vụ và nội dung mới. Đây là cơ sở để các thương hiệu công nghệ, truyền thông, thương mại điện tử hay giải trí sẵn sàng đồng hành lâu dài cùng các giải đấu.
Ở góc độ quản lý nhà nước, sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu phát triển thị trường thể thao theo hướng chuyên nghiệp hơn. Phát biểu tại Diễn đàn "Kiến tạo tương lai Esports Việt Nam - Nâng tầm quốc gia, lan tỏa quốc tế" (nằm trong khuôn khổ The Grand Esports 2026), Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt cho biết, việc Cục đồng hành cùng The Grand Esports 2026 không chỉ hướng tới tổ chức một giải đấu mà còn nhằm tạo môi trường để cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đơn vị đào tạo, nhà phát hành, truyền thông và cộng đồng người hâm mộ cùng tham gia phát triển Esports theo hướng chuyên nghiệp và bền vững.
Định hướng này cho thấy cách tiếp cận của cơ quan quản lý đang chuyển từ quản lý hoạt động thi đấu sang phát triển thị trường thể thao, cũng là tiền đề để huy động hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội cho thể thao. Khi doanh nghiệp nhìn thấy một thị trường đủ lớn và có khả năng tăng trưởng dài hạn, động lực đầu tư sẽ không chỉ đến từ giá trị quảng bá thương hiệu mà còn từ tiềm năng phát triển của chính thị trường đó.
Điều đó cũng phù hợp với định hướng của Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó phát triển thị trường và kinh tế thể thao được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Muốn hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc nâng cao chất lượng chuyên môn, cần xây dựng những cộng đồng người hâm mộ đủ lớn, đủ gắn kết để tạo nền tảng thu hút đầu tư và thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan.
Trong nền kinh tế thể thao số, lợi thế cạnh tranh của một môn thể thao không chỉ nằm ở quy mô giải đấu hay số lượng vận động viên, còn ở khả năng hình thành một cộng đồng người hâm mộ đủ sức tạo thành thị trường. Khi cộng đồng trở thành một tài sản của ngành thể thao, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở để đầu tư dài hạn, còn thể thao sẽ có thêm động lực để mở rộng không gian tăng trưởng của một ngành kinh tế đang hình thành./.
