Các nhà khoa học tập trung trao đổi về vai trò của nghiên cứu khoa học trong xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật; những vấn đề pháp lý đặt ra từ chuyển đổi số và phát triển kinh doanh xanh.
Chiều 5/11, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Tọa đàm khoa học "Tuổi trẻ nghiên cứu khoa học với việc xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật". Tọa đàm tạo diễn đàn để các nhà khoa học trẻ trao đổi kết quả nghiên cứu, đóng góp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Phát biểu khai mạc, Thạc sĩ Nguyễn Trí Công, Phó Bí thư Chi đoàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, đội ngũ nhà khoa học trẻ cần phát huy vai trò, trách nhiệm trong nghiên cứu, phát hiện và luận giải vấn đề lý luận, thực tiễn đặt ra trước yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật. Các nghiên cứu cần xuất phát từ đời sống, bám sát thực tiễn xây dựng, thi hành pháp luật, bảo đảm tính khoa học và khả năng ứng dụng. Theo đó các đoàn viên, thanh niên cần nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương pháp, tăng cường tiếp cận liên ngành, quan tâm vấn đề mới từ thực tiễn, qua đó đóng góp luận cứ khoa học phục vụ hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.
Trình bày tham luận "Truyền tải thông điệp về pháp luật đến thế hệ trẻ qua giá trị văn hóa của tín ngưỡng, tôn giáo trong kỷ nguyên mới", đoàn viên Lê Văn Hiếu, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học cho rằng cần đổi mới phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng gần gũi với đời sống văn hóa, cách tiếp nhận thông tin của giới trẻ. Những giá trị như lòng nhân ái, sự chân thật, giữ chữ tín, trách nhiệm gia đình và tinh thần sẻ chia giúp người trẻ tiếp cận quy định pháp luật qua câu chuyện, tình huống cụ thể. Mạng xã hội tạo điều kiện để thanh niên sáng tạo, chia sẻ, kiểm chứng thông tin. Việc vận dụng các giá trị văn hóa trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần bảo đảm thông tin chính xác, phù hợp với đời sống văn hóa và tôn trọng niềm tin, tín ngưỡng của mỗi người.
Đoàn viên Đặng Thị Hồng Nga, Viện Nhà nước và Pháp luật, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phân tích tình trạng doanh nghiệp phóng đại hoặc đưa thông tin sai lệch về lợi ích bảo vệ môi trường của sản phẩm, dịch vụ nhằm thu hút người tiêu dùng và nhà đầu tư. Hành vi này có thể gây thiệt hại cho người tiêu dùng, tạo ra cạnh tranh không công bằng và làm suy giảm niềm tin vào thị trường sản phẩm xanh cũng như lĩnh vực tài chính bền vững. Đối chiếu với kinh nghiệm của một số nước, nhất là Liên minh châu Âu, đoàn viên Đặng Thị Hồng Nga chỉ ra Việt Nam hiện chưa có quy định riêng để xác định và xử lý tình trạng doanh nghiệp quảng bá sai lệch về lợi ích môi trường của sản phẩm, dịch vụ. Việc xử lý chủ yếu dựa trên các quy định về quảng cáo, cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng và môi trường. Do đó, cần xây dựng tiêu chí rõ ràng để nhận biết thông tin quảng cáo sai lệch về môi trường, yêu cầu doanh nghiệp đưa ra bằng chứng cho những thông tin đã công bố, thống nhất cách công khai thông tin về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong kiểm tra, xử lý vi phạm.
Về bảo vệ quyền trẻ em, đoàn viên Nguyễn Thị Thúy Huyền cho rằng công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo làm xuất hiện nguy cơ mới như xâm phạm quyền riêng tư, bắt nạt trực tuyến, lừa đảo và xâm hại trẻ em trên mạng. Điều này đòi hỏi chính sách, pháp luật thường xuyên được rà soát, cập nhật và nâng cao hiệu quả thực thi. Theo đó, trí thức trẻ cần chủ động nhận diện những vấn đề thực tiễn cần được bổ sung trong chính sách, đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật, tham gia góp ý các dự thảo văn bản và thúc đẩy nghiên cứu liên ngành. Kết quả nghiên cứu cần được chuyển thành những kiến nghị, đề xuất cụ thể, trong đó chú trọng bảo đảm trẻ em được tham gia và bày tỏ ý kiến về các vấn đề liên quan đến mình, phù hợp với độ tuổi và mức độ trưởng thành.
Tại tọa đàm, các nhà khoa học tập trung trao đổi về vai trò của nghiên cứu khoa học trong xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật; những vấn đề pháp lý đặt ra từ chuyển đổi số và phát triển kinh doanh xanh. Các ý kiến chia sẻ kết quả nghiên cứu, cách tiếp cận liên ngành và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng, thực thi chính sách, pháp luật. Qua đó, khẳng định vai trò của trí thức trẻ trong nghiên cứu, phát hiện những vấn đề mới từ thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học và tham gia phản biện chính sách.
Tọa đàm là hoạt động của đoàn viên, thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam hướng tới Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), góp phần nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; đồng thời khuyến khích đoàn viên, thanh niên phát huy kiến thức chuyên môn, sức sáng tạo và trách nhiệm xã hội, đóng góp vào quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam./.
