Từ đổi mới quản trị, phổ cập kỹ năng số đến hỗ trợ sinh kế và bảo đảm an toàn trên môi trường mạng, các cấp Hội cần tiếp tục nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ, thu hẹp khoảng cách số và phát huy vai trò của phụ nữ trong đời sống kinh tế - xã hội.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước. Trong tiến trình đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đang từng bước đổi mới phương thức quản trị, tổ chức hoạt động và hỗ trợ hội viên, phụ nữ tiếp cận công nghệ, phát triển kinh tế, nâng cao năng lực tham gia xã hội số. Từ xây dựng các mô hình "Chi hội số", "Tổ phụ nữ số" đến hỗ trợ kinh doanh trực tuyến, việc cụ thể hóa Nghị quyết 57 góp phần thu hẹp khoảng cách số, phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế số và xây dựng xã hội số bao trùm.
* Đổi mới phương thức hoạt động từ cơ sở
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, chuyển đổi số trong hệ thống Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ thông tin mà hướng tới đổi mới tư duy quản trị, phương thức điều hành và cách thức tập hợp, hỗ trợ hội viên. Việc ứng dụng nền tảng số, số hóa dữ liệu và nâng cao kỹ năng công nghệ cho cán bộ Hội tạo điều kiện nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời giúp các chương trình hỗ trợ phụ nữ sát hơn với nhu cầu thực tế.
Tại Đồng Tháp, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh xác định phương châm lấy phụ nữ làm trung tâm, lấy công nghệ làm công cụ và hiệu quả phục vụ hội viên làm thước đo. Bà Thái Ngọc Bảo Trâm, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đồng Tháp cho biết, sau khi hợp nhất tổ chức Hội của hai tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang, Hội hiện có 102 cơ sở Hội với hơn 739.000 hội viên. Để thúc đẩy chuyển đổi số, Hội chú trọng xây dựng lực lượng nòng cốt thông qua mô hình “Đại sứ số”, gồm cán bộ Hội, đảng viên và ủy viên ban chấp hành các cấp. Lực lượng này vừa chủ động ứng dụng công nghệ trong công việc, vừa trực tiếp hướng dẫn hội viên cài đặt VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh theo phương thức “cầm tay chỉ việc”.
Cán bộ Hội cũng bước đầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng kế hoạch, thiết kế infographic, video tuyên truyền, tổng hợp dữ liệu và quản lý thông tin hội viên. Những cách làm này góp phần đưa công nghệ vào hoạt động thường xuyên, giảm thao tác thủ công và nâng cao năng lực quản trị.
Tại Lai Châu, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức 10 lớp tập huấn cho 439 cán bộ Hội, thành viên ban lãnh đạo hợp tác xã, tổ hợp tác và nhóm sinh kế về kỹ năng quản trị, ứng dụng công nghệ thông tin và tham gia sàn thương mại điện tử. Địa phương đã thành lập 13 “Tổ phụ nữ số” tại xã, phường, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất do phụ nữ làm chủ quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng Zalo, Facebook, TikTok và livestream bán hàng. Hội còn hỗ trợ 15 cơ sở do nữ làm chủ tham gia các gian hàng trưng bày nông sản, kết nối và giới thiệu hơn 50 sản phẩm OCOP ra ngoài tỉnh. Các sản phẩm đặc trưng như chè, nếp tan Co Giàng, thổ cẩm, trang phục truyền thống và nông sản địa phương được quảng bá trên môi trường số, góp phần mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và giới thiệu bản sắc văn hóa các dân tộc.
Tại Gia Lai, chuyển đổi số được gắn với mục tiêu nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm do phụ nữ làm chủ. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh chú trọng hỗ trợ hoàn thiện chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và xây dựng câu chuyện sản phẩm; đồng thời phát triển các mô hình “Chi hội số”, “Phụ nữ giúp nhau chuyển đổi số”, “Tổ phụ nữ chuyển đổi số trong cộng đồng”. Các hoạt động như thanh toán không dùng tiền mặt, quét mã QR tại Tuy Phước Bắc và xây dựng “Không gian Livestream” tại Hoài Nhơn Bắc tạo điều kiện để hội viên thực hành kỹ năng kinh doanh trực tuyến, từng bước tiếp cận phương thức bán hàng mới.
* Chuyển đổi số toàn diện, không để phụ nữ bị bỏ lại phía sau
Bên cạnh kết quả đạt được, chuyển đổi số trong hệ thống Hội vẫn còn những hạn chế. Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Hội, việc ứng dụng công nghệ trong nhiệm kỳ vừa qua đã góp phần đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả quản lý và mở rộng kết nối hội viên, tạo nền tảng cho giai đoạn chuyển đổi số toàn diện. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi số giữa các cấp Hội chưa đồng đều. Hơn 44% mô hình tại cơ sở vẫn chủ yếu dừng ở tuyên truyền, lập nhóm Zalo, Facebook, chưa gắn chặt với hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể. Năng lực số và nguồn nhân lực công nghệ thông tin còn hạn chế; trong khi định kiến xã hội và gánh nặng công việc gia đình không được trả công tiếp tục ảnh hưởng đến thời gian, cơ hội học tập và tiếp cận công nghệ của phụ nữ, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ vùng sâu, vùng xa và các nhóm yếu thế. Những nguy cơ về lừa đảo trực tuyến, mất an toàn thông tin và rủi ro trên không gian mạng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ cho hội viên. Vì vậy, thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW cần gắn đổi mới công nghệ với bảo đảm an toàn số, bình đẳng trong tiếp cận và tạo điều kiện để phụ nữ ở mọi nhóm tuổi, địa bàn có thể tham gia.
Để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong nhiệm kỳ 2026-2031, Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã xây dựng nghị quyết chuyên đề về "Chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam giai đoạn 2026-2031". Các nhiệm vụ trọng tâm gồm đổi mới quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động trên môi trường số; nâng cao năng lực số cho cán bộ Hội; hỗ trợ hội viên, phụ nữ tiếp cận và thụ hưởng cơ hội từ chuyển đổi số; tăng cường ứng dụng, kết nối và khai thác dữ liệu trong hoạt động Hội. Cùng với đó, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Hội triển khai kế hoạch hành động 80 ngày cao điểm xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số trong toàn hệ thống, từ ngày 10/8 đến hết ngày 30/11/2026. Kế hoạch tập trung vào hạ tầng số, dữ liệu số, đào tạo nhân lực và nâng cao kỷ luật thực thi.
Thời gian tới, Hội tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng tới mục tiêu “mỗi phụ nữ một kỹ năng số cơ bản”; xây dựng hệ sinh thái số thống nhất, liên thông, hiện đại và nâng cao hiệu quả quản lý hội viên. Việc phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, để xây dựng dữ liệu hội viên theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” cũng góp phần tạo nền tảng cho công tác quản lý, chỉ đạo và thiết kế hoạt động phù hợp với từng nhóm phụ nữ, từng địa bàn.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, chuyển đổi số toàn diện phải gắn với đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở và lấy người dân làm trung tâm. Phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng thành quả khoa học, công nghệ mà cần trở thành lực lượng chủ động tham gia đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và xây dựng xã hội số.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là đưa công nghệ vào hoạt động Hội mà còn phải chuyển hóa công nghệ thành cơ hội phát triển thực chất cho phụ nữ. Từ đổi mới quản trị, phổ cập kỹ năng số đến hỗ trợ sinh kế và bảo đảm an toàn trên môi trường mạng, các cấp Hội cần tiếp tục nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ, thu hẹp khoảng cách số và phát huy vai trò của phụ nữ trong đời sống kinh tế - xã hội. Khi chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, gắn với nhu cầu thực tế và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau, phụ nữ sẽ có thêm điều kiện nâng cao quyền năng kinh tế, chủ động sáng tạo và đóng góp vào quá trình xây dựng nền kinh tế số, xã hội số, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước./.
