Theo quy định, việc kiểm phiếu chỉ do các thành viên Tổ bầu cử thực hiện và phải hoàn thành trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi kết thúc bỏ phiếu.
Bộ Nội vụ cho biết, sau khi hết giờ bỏ phiếu theo quy định, Tổ trưởng Tổ bầu cử tuyên bố kết thúc việc bỏ phiếu. Tổ bầu cử tiến hành thống kê, niêm phong phiếu bầu chưa sử dụng và phiếu bầu do cử tri viết hỏng (nếu có), gửi đến Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý; đồng thời lập biên bản thống kê việc sử dụng phiếu bầu theo biểu mẫu do Hội đồng bầu cử quốc gia ban hành.
Cùng với đó, Tổ trưởng Tổ bầu cử mời hai cử tri biết chữ, có uy tín tại địa bàn và không phải là người ứng cử đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân tại khu vực bỏ phiếu chứng kiến việc mở hòm phiếu để tiến hành kiểm phiếu.
Bộ Nội vụ lưu ý, chỉ những thành viên Tổ bầu cử mới được tiến hành việc kiểm phiếu. Tổ bầu cử phải hoàn thành việc kiểm phiếu trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi kết thúc việc bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu.
Việc kiểm phiếu phải được tiến hành tại phòng bỏ phiếu ngay sau khi cuộc bầu cử kết thúc, trừ trường hợp sử dụng hòm phiếu phụ đối với các cử tri tại khu vực bị chia cắt do thiên tai, hỏa hoạn, tại các giàn khoan, công trình trên biển, các đơn vị, đội tàu đang làm nhiệm vụ trên biển, hải đảo mà do các yếu tố khách quan như thiên tai, hỏa hoạn dẫn đến khu vực bị chia cắt, việc mang hòm phiếu phụ đến phòng bỏ phiếu không thể hoàn thành được trong ngày bầu cử (hoặc ngày bầu cử sớm đã được ấn định).
Người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử hoặc người được ủy nhiệm có quyền chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu. Phóng viên báo chí cũng được chứng kiến việc kiểm phiếu của Tổ bầu cử, nhưng phải đảm bảo khoảng cách an toàn để Tổ bầu cử thực hiện nhiệm vụ.
Việc đăng ký tham gia chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu được thực hiện theo khoản 6 Điều 24 Thông tư số 21/2025/TT-BNV. Theo đó, người ứng cử xuất trình Thẻ Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác; đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử xuất trình văn bản phân công, chỉ định hoặc giấy giới thiệu của cơ quan, tổ chức đơn vị và Thẻ Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác; người được ủy nhiệm xuất trình giấy ủy quyền và Thẻ Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác; phóng viên báo chí xuất trình thẻ nhà báo còn hiệu lực và văn bản phân công hoặc giấy giới thiệu của cơ quan báo chí với Tổ trưởng Tổ bầu cử.
Trong quá trình chứng kiến kiểm phiếu, nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì người ứng cử hoặc đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử, hoặc người được ủy nhiệm có quyền khiếu nại, tố cáo tại chỗ với Tổ bầu cử. Những khiếu nại, tố cáo này do Tổ bầu cử tiếp nhận, xem xét và ghi nội dung giải quyết vào biên bản. Trường hợp không giải quyết được, Tổ bầu cử phải ghi rõ ý kiến vào biên bản và chuyển đến Ban bầu cử để xem xét theo thẩm quyền.
Người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử hoặc người được ủy nhiệm có trách nhiệm liên hệ trước với Tổ bầu cử về việc tham dự chứng kiến kiểm phiếu; quan sát quá trình kiểm phiếu từ vị trí đã được bố trí; tuân thủ các quy định của pháp luật, nội quy phòng bỏ phiếu và sự hướng dẫn của Tổ bầu cử; bảo đảm an toàn, trật tự, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của Tổ bầu cử; khiếu nại, tố cáo với Tổ bầu cử nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm phiếu.
Phóng viên báo chí có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về báo chí, nội quy phòng bỏ phiếu và sự hướng dẫn của Tổ bầu cử trong quá trình tác nghiệp; không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của Tổ bầu cử; đưa tin, bài kịp thời, trung thực, chính xác về quá trình kiểm phiếu bầu cử để góp phần vào công tác thông tin, tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Phóng viên báo chí nước ngoài có nhu cầu tham dự, đưa tin về hoạt động trong ngày bầu cử tại Việt Nam thì thực hiện theo quy định tại Nghị định số 88/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hoạt động thông tin, báo chí của báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.
Tổ bầu cử có trách nhiệm hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử hoặc người được ủy nhiệm, phóng viên báo chí tham gia chứng kiến việc kiểm phiếu; bố trí vị trí quan sát, chứng kiến thuận lợi nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động kiểm phiếu. Trường hợp người chứng kiến hoặc phóng viên vi phạm nội quy phòng bỏ phiếu, gây mất trật tự hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của Tổ bầu cử, Tổ trưởng Tổ bầu cử có quyền yêu cầu rời khỏi khu vực kiểm phiếu./.
