Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội hóa XVI: Hoàn thiện đồng bộ các luật về hộ tịch, công chứng, trợ giúp pháp lý
Sáng 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Theo chương trình Kỳ họp thứ Nhất, sáng 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.
Trước đó, theo Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật theo hướng khẳng định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân. Trường hợp nội dung trong hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu khác không phù hợp với thông tin khai sinh thì cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu đó phải phối hợp với cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch để kiểm tra, điều chỉnh. Đồng thời, phân quyền toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã; cấp tỉnh, trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý. Phát triển, nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động. Đây là quy định mới của dự thảo Luật và để triển khai thực hiện quy định này, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định lộ trình để thực hiện đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật; tán thành việc xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính và giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện công chứng giao dịch về bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính (Điều 44). Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu chỉnh lý quy định về tiêu chí các giao dịch phải công chứng theo hướng khái quát hơn, tránh trùng lặp, chồng chéo với các luật chuyên ngành; bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ, khả thi, phù hợp, thực hiện đúng kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, tăng cường công chứng tự nguyện của người dân, tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân...
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với việc sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với một số nhóm đối tượng quy định tại Luật Trợ giúp pháp lý hiện hành, đồng thời, bổ sung một số nhóm đối tượng mới. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung một khoản về “Người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật” để không bỏ sót người được trợ giúp pháp lý có thể được quy định tại các văn bản pháp luật khác nhưng chưa được ghi nhận trong dự thảo Luật. Qua đó, bảo đảm tính bao quát, đầy đủ, đồng thời có thể kịp thời điều chỉnh linh hoạt để mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý khi điều kiện kinh tế - xã hội tốt hơn.
Liên quan đến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, theo báo cáo thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản đồng tình với việc giao cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài làm Cơ quan chủ trì trong trường hợp cơ quan trực tiếp có hoặc đề xuất biện pháp bị kiện là cơ quan tiến hành tố tụng. Điều này giúp bảo đảm nguyên tắc độc lập của hoạt động tố tụng và hạn chế xung đột vai trò. Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý cần có cơ chế ràng buộc trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu từ cơ quan tố tụng, tránh tình trạng Cơ quan chủ trì mang tính hình thức, phụ thuộc vào cơ quan khác.
Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cơ bản tán thành việc mở rộng phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đại diện tại dự thảo Luật. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị làm rõ nội hàm cụm từ "theo yêu cầu hội nhập quốc tế" tại khoản 1 và khoản 4, do cụm từ này còn định tính, chưa được xác định cụ thể về mặt hành vi pháp lý, dễ dẫn đến cách hiểu và áp dụng có thể không thống nhất trong thực tiễn.../.
