Tính đến hết tháng 8/2026, toàn ngành vẫn thiếu 2.437 giáo viên, nếu tính theo định mức giáo viên trên lớp của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì số thiếu lên tới 5.777 người.
Trước thềm năm học 2026–2027, Ninh Bình đã hoàn tất sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, tỉnh đang tập trung rà soát, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân sự hỗ trợ giáo dục. Việc điều tiết, bố trí giáo viên theo vị trí việc làm, sát với quy mô và nhu cầu thực tế của từng cơ sở giáo dục là giải pháp trọng tâm, góp phần khắc phục tình trạng thiếu – thừa giáo viên cục bộ, bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp và ổn định hoạt động dạy học ngay từ đầu năm học.
*Chủ động rà soát, điều tiết đội ngũ giáo viên
Trường Tiểu học Thanh Liêm là một đơn vị có quy mô lớn sau sắp xếp, gồm một trường chính và 2 phân hiệu với 59 lớp, hơn 1.800 học sinh, 52 giáo viên biên chế và 3 giáo viên hợp đồng. Dù số lượng giáo viên khá lớn, nhà trường vẫn thiếu 7 giáo viên bộ môn, các điểm trường nằm ở nhiều vị trí khác nhau, đặt ra yêu cầu cao trong công tác tổ chức, điều hành. Do đó, Ban Giám hiệu đã rà soát toàn bộ đội ngũ để phân công lại chuyên môn, điều động giáo viên giữa các điểm trường phù hợp với năng lực và nhu cầu giảng dạy. Việc bố trí giáo viên kiêm nhiệm, quản lý học sinh và cơ sở vật chất tại các phân hiệu cũng được tính toán lại nhằm bảo đảm hoạt động dạy học diễn ra liên tục, không để xảy ra tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp.
Cô Phạm Thị Thiêm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên trong năm học mới, Ban giám hiệu đã điều chỉnh từ 59 lớp xuống còn 55 lớp. Đến nay, 55 lớp đã được bố trí đủ 55 giáo viên dạy các môn văn hóa; đội ngũ giáo viên các môn chuyên biệt cũng cơ bản bảo đảm về cơ cấu và tỷ lệ theo quy định. Việc chủ động sắp xếp lại quy mô lớp học phù hợp với nguồn nhân lực hiện có giúp nhà trường từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, bảo đảm hoạt động dạy học ổn định ngay từ đầu năm học.
Sau sắp xếp, xã Thanh Liêm giảm từ 8 cơ sở giáo dục xuống còn 3 cơ sở giáo dục công lập, góp phần tinh gọn đầu mối quản lý và cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Hiện toàn xã có 223 giáo viên, được bố trí tại các trường học. Tuy nhiên, qua rà soát theo cơ cấu môn học, một số trường vẫn thiếu giáo viên ở một số bộ môn, trong khi ở một số vị trí khác lại có dấu hiệu dư cục bộ.
Thầy Lương Văn Luật, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Thanh Liêm thông tin, nhà trường đang thiếu 12 giáo viên, do đó ngoài việc dồn lớp, tăng sĩ số học sinh thì nhà trường đã hợp đồng với các giáo viên những năm học trước để bổ sung đủ giáo viên đứng lớp.
Tại phường Duy Tiên có 6 trường học mới sau khi sáp nhập 13 trường ở cả 3 cấp học. Bên cạnh điều động, bổ nhiệm chức danh hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tại 6 trường học mới, địa phương đã rà soát và điều động các giáo viên tại các cơ sở trường theo mô hình một trường chính, một phân hiệu và các điểm trường, trực thuộc UBND phường Duy Tiên. Ban giám hiệu các nhà trường sẽ chủ động kí hợp đồng với các giáo viên và phân bố lại quy mô lớp học theo thực tế của các nhà trường.
Thầy Lê Hồng Tùng, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Hữu Tiến nêu rõ, để giải quyết tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, nhà trường đề nghị với UBND phường, Sở Giáo dục và Đào tạo để chủ động điều động, luân chuyên biệt phái giáo viên, đảm bảo đủ giáo viên dạy đủ số tiết và lớp học.
*Cân đối cơ cấu, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
Các địa phương tại Ninh Bình chỉ đạo các cơ sở giáo dục rà soát đội ngũ theo vị trí việc làm, điều tiết và phân bổ giáo viên phù hợp với nhu cầu thực tế của từng trường. Việc điều chuyển được thực hiện trên cơ sở năng lực chuyên môn, cơ cấu môn học và quy mô học sinh, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực hiện có. Các trường tiếp tục chủ động xây dựng phương án bố trí thời khóa biểu, phân công giảng dạy linh hoạt để hạn chế tối đa ảnh hưởng của việc thiếu giáo viên ở một số môn học. Bên cạnh giải pháp về nhân lực, các nhà trường đẩy mạnh công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên gắn với đổi mới Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chuyển đổi số. Trọng tâm là nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu số và tổ chức các hoạt động chuyên môn, qua đó hỗ trợ giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Liêm Nguyễn Văn Duy cho biết, xã chỉ đạo các nhà trường chủ động rà soát đội ngũ cán bộ quản lý sau sắp xếp, trên cơ sở đó bố trí, phân công phù hợp; trong trường hợp cán bộ quản lý được điều chuyển về giảng dạy thì phải căn cứ trình độ chuyên môn và vị trí việc làm để phân công đúng môn học.
Ông Bùi Đình Thanh, Phó Chủ tịch UBND phường Duy Tiên thông tin, sau sắp xếp các trường rà soát đội ngũ cán bộ, giáo viên trong nội bộ nhà trường và tại các phân hiệu, chủ động điều tiết, bố trí nhân lực phù hợp với yêu cầu thực tế. Sau đó, căn cứ vào tình hình thực tế phường sẽ có công văn đề nghị các cấp để tuyển đủ số lượng giáo viên còn thiếu.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình, sau sắp xếp số lượng cơ sở giáo dục giảm còn 1.413, gồm 439 trường mầm non, 437 trường tiểu học, 422 trường trung học cơ sở và trường liên cấp, 92 trường trung học phổ thông cùng 23 trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, giảm khoảng 57% so với thời điểm ngày 1/7/2025, vượt yêu cầu tối thiểu của Chính phủ. Quá trình sắp tác động đến hơn 9.000 cán bộ quản lý và nhân viên; trong đó giảm khoảng 827 vị trí hiệu trưởng, ảnh hưởng tới khoảng 2.000 phó hiệu trưởng, gần 3.800 tổ trưởng, tổ phó chuyên môn và khoảng 2.500 nhân viên kế toán, văn thư, thư viện, thiết bị, y tế học đường. Tính đến hết tháng 8/2026, toàn ngành vẫn thiếu 2.437 giáo viên, nếu tính theo định mức giáo viên trên lớp của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì số thiếu lên tới 5.777 người.
Để giải quyết bài toán nhân lực, UBND tỉnh đã phê duyệt Phương án tổng thể sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập. Giáo viên tại các trường sáp nhập được tiếp nhận nguyên trạng về trường mới, bảo đảm ổn định đội ngũ và hạn chế xáo trộn trong năm học đầu tiên sau sắp xếp. Đối với giáo viên dôi dư, các địa phương sẽ điều động, biệt phái hoặc thuyên chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu để sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực. Ngày 8/6/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2055/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch tuyển dụng viên chức giáo dục năm 2026 với 1.789 chỉ tiêu, dự kiến hoàn thành trong quý III/2026.
Ông Đinh Văn Khâm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình nêu rõ, đến ngày 20/8, Ninh Bình là một trong 13 tỉnh, thành phố hoàn thành việc sắp xếp cơ sở giáo dục, sớm hơn lộ trình Trung ương đề ra, bảo đảm mục tiêu tinh gọn đầu mối nhưng không làm thu hẹp mạng lưới phục vụ người học. Đối với đội ngũ giáo viên, chủ trương cơ bản là giữ ổn định, đồng thời thực hiện điều chuyển, bố trí hợp lý giữa các điểm trường và các đơn vị còn thiếu giáo viên nhằm bảo đảm cân đối cơ cấu, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực. Công tác cán bộ được thực hiện công khai, công tâm, minh bạch, đúng tiêu chuẩn, điều kiện; bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách đối với giáo viên và người lao động theo quy định.
Việc vừa sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, vừa bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp là thách thức không nhỏ đối với các địa phương tại Ninh Bình. Tuy nhiên, với cách làm chủ động, linh hoạt trong rà soát, điều tiết và bố trí đội ngũ, các địa phương đang từng bước tháo gỡ bài toán thiếu – thừa giáo viên cục bộ, tạo nền tảng để các trường ổn định tổ chức, nâng cao chất lượng dạy và học ngay từ những ngày đầu năm học mới./.
