Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành. Trên đường biên giới giữa tỉnh Tuyên Quang (Việt Nam) với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), hòa bình, hữu nghị không dừng lại ở những lời chúc trong mỗi cuộc gặp, mà được thể hiện qua từng cuộc tuần tra, mỗi thông tin trao đổi, những vụ việc được xử lý kịp thời và sự trở về an toàn của những công dân từng rơi vào tay tội phạm mua bán người.
Từ những cuộc gặp đến sự tin cậy
Những ngày đầu tháng 9/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang phối hợp với các cơ quan quản lý biên giới, xuất nhập cảnh khu vực châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) tổ chức chương trình giao lưu chính trị, văn hóa, văn nghệ, thể thao năm 2026. Trong không khí cởi mở, cán bộ, chiến sĩ hai bên cùng học bài hát “Việt Nam - Trung Hoa”, thi đấu bóng bàn, biểu diễn văn nghệ và thăm một số điểm du lịch trên địa bàn phường Hà Giang 1. Những hoạt động tưởng như giản dị ấy đã kéo gần khoảng cách về ngôn ngữ, tạo thêm sự hiểu biết giữa những người đang cùng thực hiện nhiệm vụ trên một đường biên giới.
Đại tá Đào Hồng Hà, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cho biết, đối ngoại biên phòng được xác định là một trong những biện pháp quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Hoạt động giao lưu chính trị được lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới hai bên duy trì thường xuyên, tổ chức luân phiên mỗi năm một lần, qua đó tăng cường hiểu biết, tin cậy và tạo thuận lợi cho công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu. Đây cũng là điều kiện để nhân dân hai bên mở rộng giao lưu, cùng vun đắp đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Ở nơi mỗi cột mốc, đường tuần tra đều gắn với chủ quyền lãnh thổ và cuộc sống của cư dân biên giới, sự tin cậy giữa lực lượng chức năng hai bên có ý nghĩa đặc biệt. Một vấn đề phát sinh nếu được thông báo sớm, xác minh rõ và trao đổi thẳng thắn sẽ có điều kiện giải quyết ngay từ cơ sở, tránh để trở thành vụ việc phức tạp. Một cuộc điện đàm đúng lúc có thể giúp nhận diện đường dây đưa người xuất cảnh trái phép. Một thông tin được chuyển nhanh qua biên giới có thể mở ra cơ hội trở về cho người đang gặp nạn.
Từ tháng 11/2025 đến nay, trên cơ sở biên bản ghi nhớ hội đàm thường niên giữa Bộ đội Biên phòng các tỉnh Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang của Việt Nam với Tổng trạm Kiểm tra Biên phòng xuất nhập cảnh Vân Nam của Trung Quốc, lực lượng hai bên tiếp tục duy trì các cơ chế phối hợp đã được thống nhất. Ba văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc được thực hiện nghiêm túc; công tác quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất nhập cảnh, tuần tra liên hợp, trao đổi tình hình và phòng, chống tội phạm được triển khai thường xuyên.
Những con số phần nào cho thấy chiều sâu của mối quan hệ ấy. Trong kỳ báo cáo, các đơn vị hai bên đã trao đổi 450 thư, thực hiện 198 cuộc điện đàm qua đường dây nóng, gặp gỡ trên biên giới 72 lần với 388 lượt người tham gia và tổ chức 64 cuộc hội đàm với 692 lượt thành viên. Tháng 7/2026 vừa qua, tại châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã tham dự hội đàm nghiệp vụ với Chi đội Quản lý biên giới Văn Sơn, Trạm Kiểm tra Biên phòng xuất nhập cảnh Thiên Bảo và Trạm Kiểm tra Biên phòng xuất nhập cảnh Mã Quan. Các cuộc gặp giúp hai bên đánh giá sát tình hình, nhận diện những vấn đề mới nảy sinh và thống nhất biện pháp phối hợp phù hợp với từng tuyến, từng địa bàn.
Trên thực địa, hai bên đã tổ chức 3 đợt tuần tra, kiểm soát liên hợp, với 72 đội và 780 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Mỗi cuộc tuần tra vừa góp phần kiểm tra đường biên, cột mốc, vừa là dịp trao đổi trực tiếp về tình hình địa bàn, kịp thời xử lý những dấu hiệu vi phạm quy chế biên giới.
Qua quá trình phối hợp, các vụ việc liên quan đến biên giới, chủ quyền lãnh thổ được phát hiện, xử lý kịp thời, đúng quy định pháp luật và các thỏa thuận giữa hai nước. Chính sự phối hợp đều đặn ấy đã tạo nên nền tảng ổn định để cư dân hai bên yên tâm sinh sống, lao động, giao lưu và phát triển kinh tế.
Giữ bình yên từ những việc cụ thể
Tháng 11/2025, Thào Thị Mỷ, sinh năm 2002, dân tộc Mông, trú tại xã Mậu Duệ, tỉnh Tuyên Quang, bị lừa bán sang Trung Quốc. Phía sau thông tin ngắn ngủi ấy là những tháng ngày bất an của một cô gái trẻ nơi đất khách và sự mong ngóng của gia đình ở quê nhà.
Trong tháng 4 và tháng 5/2026, Đồn Biên phòng Bạch Đích, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Đồn Công an Biên cảnh Dương Vạn của Trung Quốc điều tra, xác minh thông tin liên quan đến nạn nhân. Ngày 22/5, Thào Thị Mỷ được giải cứu, hoàn tất thủ tục trao trả về Việt Nam qua cặp Cửa khẩu Thanh Thủy - Thiên Bảo. Với gia đình Mỷ, đó là ngày người thân trở về. Với lực lượng thực hiện nhiệm vụ, kết quả ấy cho thấy ý nghĩa rất cụ thể của việc duy trì đường dây liên lạc, chia sẻ thông tin và phối hợp xử lý vụ việc giữa hai bên biên giới.
Từ các thông tin do Đồn Công an Biên cảnh Điền Bồng của Trung Quốc trao đổi trong tháng 6 và tháng 7/2026, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun đã tổ chức điều tra, xác minh, khởi tố 2 vụ án, bắt giữ 4 đối tượng về hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài và tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép. Hai bên cũng phối hợp trao trả, tiếp nhận 104 vụ với 178 người; trong đó, phía Việt Nam trao trả 6 người, phía Trung Quốc trao trả 172 công dân Việt Nam.
Những kết quả trên được thực hiện trong bối cảnh hoạt động mua bán người, tổ chức xuất nhập cảnh trái phép còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Các đối tượng ở hai bên biên giới có thể móc nối với nhau, sử dụng Zalo, WeChat và các nền tảng mạng xã hội để liên lạc; thường xuyên thay đổi cung đường, thời gian và đoạn biên giới vượt qua nhằm né tránh sự tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng. Điều đó đòi hỏi công tác phối hợp phải nhanh hơn, chặt chẽ hơn; đồng thời, hoạt động tuyên truyền cần đi sâu tới từng thôn, bản, từng nhóm có nguy cơ cao.
Bình yên nơi biên giới cũng gắn liền với sinh kế của người dân và sự lưu thông thuận lợi qua cửa khẩu. Thời gian qua, lực lượng chức năng hai bên đã phối hợp kiểm soát người, phương tiện, hàng hóa; thường xuyên trao đổi, tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện cho hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu. Qua các cửa khẩu và đường qua lại biên giới, hai bên đã làm thủ tục cho 20.468 lượt người, hơn 208.500 lượt cư dân biên giới cùng khoảng 15.000 lượt phương tiện.
Hoạt động thông quan hiện vẫn tập trung chủ yếu tại Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy - Thiên Bảo, trong khi một số lối mở, cặp chợ biên giới chưa được khôi phục. Đây là một trong những khó khăn ảnh hưởng trực tiếp đến giao thương, trao đổi hàng hóa và phát triển kinh tế của cư dân hai bên.
Trong những tháng cuối năm 2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang và lực lượng chức năng phía Trung Quốc xác định tiếp tục thực hiện nghiêm ba văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc cùng các thỏa thuận hợp tác đã ký kết; duy trì hội đàm định kỳ, tuần tra liên hợp và tuyên truyền pháp luật tại những địa bàn trọng điểm.
Giữa những nhiệm vụ ấy, các hoạt động giao lưu chính trị, văn hóa, văn nghệ, thể thao vẫn cần được duy trì như những nhịp cầu nuôi dưỡng sự thấu hiểu. Bởi một đường biên giới hòa bình, hữu nghị không được tạo nên chỉ trong phòng hội đàm. Đó là kết quả của sự tin cậy được bồi đắp qua từng cuộc gặp, sự phối hợp trong mỗi vụ việc và trách nhiệm chung trước cuộc sống bình yên của nhân dân hai bên. Từ những bước chân tuần tra bên cột mốc đến ngày một công dân được trở về với gia đình, từng việc làm cụ thể đang nối dài những nhịp cầu hữu nghị, góp phần xây dựng biên giới Tuyên Quang - Vân Nam ổn định, hợp tác và cùng phát triển./.
