Trong bối cảnh cả nước sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được triển khai khẩn trương, đồng bộ, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn.
Các khâu chuẩn bị được triển khai chặt chẽ
Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn khẳng định, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã và đang được triển khai với tinh thần chủ động, khẩn trương, toàn diện, đồng bộ và bám sát quy định của pháp luật, đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để Ngày hội lớn diễn ra thành công, an toàn, dân chủ, đúng pháp luật.
Theo đánh giá của Hội đồng Bầu cử quốc gia, các khâu chuẩn bị được triển khai đồng bộ, chặt chẽ và đúng tiến độ. Nhiều nội dung quan trọng của quy trình bầu cử đã hoàn thành sớm hơn so với thời hạn luật định.
Ở Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã tổ chức 2 hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử; 2 hội nghị tập huấn trực tuyến về phần mềm bầu cử và 4 phiên họp để chỉ đạo, điều hành trong quá trình tổ chức triển khai công tác bầu cử. Các cơ quan đã ban hành đầy đủ 27/27 văn bản hướng dẫn công tác bầu cử theo phân công của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Hội đồng Bầu cử quốc gia và các tiểu ban đã ban hành 31 nghị quyết, 8 kế hoạch và 46 văn bản triển khai hướng dẫn, giải đáp liên quan đến công tác bầu cử, bầu cử sớm; qua đó kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.
Qua 3 đợt kiểm tra, giám sát tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy, các địa phương đã chủ động ban hành 6.636 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo phục vụ công tác bầu cử. Các tổ chức phụ trách bầu cử cũng được thành lập đầy đủ, đúng thành phần, số lượng và thời hạn theo quy định của pháp luật.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Hội đồng Bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên cho biết, đến nay cả nước đã thành lập 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.320 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 724 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.401 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã và 72.191 Tổ bầu cử. Việc kiện toàn đầy đủ các tổ chức phụ trách bầu cử là cơ sở quan trọng để bảo đảm cuộc bầu cử được tổ chức thống nhất, đúng pháp luật trên phạm vi toàn quốc.
Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 thước đo sinh động đối với năng lực tổ chức, điều hành của bộ máy chính quyền các cấp, đặc biệt là ở cơ sở. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính, công tác bầu cử đặt ra yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và chặt chẽ hơn trong tất cả các khâu, từ lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu đến bảo đảm an ninh, an toàn, xử lý tình huống phát sinh.
Là cơ quan thường trực giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo công tác bầu cử, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai theo thẩm quyền; hướng dẫn, đôn đốc UBND các cấp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bầu cử và các văn bản của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Đồng thời, Bộ trực tiếp hướng dẫn nghiệp vụ để các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan thực hiện tốt quyền hạn, trách nhiệm trong công tác bầu cử; theo dõi, tổng hợp tình hình triển khai trên phạm vi cả nước, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Hội đồng Bầu cử quốc gia để chỉ đạo, điều hành thống nhất, hiệu quả.
Sẵn sàng cho Ngày hội non sông
Kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lạng Sơn, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của địa phương trong quá trình chuẩn bị cho Ngày bầu cử và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tỉnh đã thành lập 1.419 Tổ bầu cử tại các khu vực bỏ phiếu, bảo đảm thành phần, số lượng theo quy định; đồng thời xây dựng và triển khai đồng bộ các phương án bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ cuộc bầu cử.
Các điểm bỏ phiếu tại 65 xã, phường đã thực hiện niêm yết danh sách cử tri và tiểu sử người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp theo đúng quy định; khu vực bỏ phiếu, hòm phiếu và các điều kiện tổ chức bầu cử đã sẵn sàng.
Trong chuyến công tác tại Điện Biên, trực tiếp kiểm tra tại các điểm bỏ phiếu ở các xã, phường Thanh An, Thanh Yên, Điện Biên Phủ và Mường Thanh, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá việc lập và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện đúng quy định; công tác tuyên truyền bầu cử được triển khai đồng bộ, liên tục bằng nhiều hình thức trên các phương tiện thông tin đại chúng; các điểm bỏ phiếu được bố trí hợp lý, trang trí khánh tiết trang trọng, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri thực hiện quyền bầu cử.
Thực tế cho thấy, chất lượng cuộc bầu cử không chỉ phụ thuộc vào hệ thống văn bản pháp luật mà còn phụ thuộc rất lớn vào trình độ, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ trực tiếp làm công tác bầu cử. Vì vậy, nhiều địa phương đã chú trọng tập huấn nghiệp vụ cho các lực lượng tham gia công tác bầu cử, nhất là Ban bầu cử, Tổ bầu cử và các thành viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại khu vực bỏ phiếu. Việc tập huấn được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, gắn lý thuyết với tình huống thực tiễn, bảo đảm mỗi cán bộ làm công tác bầu cử đều nắm chắc quy định, hiểu rõ quy trình và biết cách xử lý các tình huống phát sinh.
Theo Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng, công tác tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tham gia công tác bầu cử được triển khai từ sớm. Thành phố đã tổ chức 15 hội nghị triển khai, giao ban, tập huấn nghiệp vụ cho 100% cán bộ, công chức và thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử ở cấp thành phố và cấp xã; trong đó có buổi tập huấn với hơn 25.000 đại biểu tham dự.
Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch Ủy ban bầu cử thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng cho biết, cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh thành phố vừa thực hiện sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô hơn 2,18 triệu cử tri tại 93 xã, phường và một đặc khu, khối lượng công việc đặt ra là rất lớn.
Chia sẻ về cách làm của phường Ea Kao (Đắk Lắk), Bí thư Đảng ủy phường Đặng Gia Duẩn thông tin, Ủy ban bầu cử phường thường xuyên trao đổi với các thành viên qua nhóm Zalo để cập nhật các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn mới; đồng thời tổ chức các hội nghị tập huấn trực tiếp để hướng dẫn cụ thể cho thành viên các tổ bầu cử. Nhờ đó, đến nay 25 buôn, tổ dân phố trên địa bàn phường đã cơ bản nắm vững các quy định và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Ông Nguyễn Bá Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cán bộ ở xã, thôn lần đầu được giao nhiệm vụ tham gia công tác bầu cử. Vì vậy, địa phương đặc biệt chú trọng tập huấn, trang bị kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ này, nhất là tại các thôn, bản có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Chưa đầy 20 giờ nữa, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 sẽ chính thức diễn ra. Thời điểm này đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tham gia công tác bầu cử, đặc biệt là các thành viên Tổ bầu cử, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ vững bản lĩnh chính trị và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Không chỉ là nhiệm vụ hành chính thông thường, đây còn là trách nhiệm chính trị trước Đảng, Nhà nước và nhân dân; qua đó góp phần bảo đảm thành công của cuộc bầu cử, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị.
“Mọi hoạt động bầu cử phải được thực hiện đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục; tuyệt đối không chủ quan, không làm tắt, không vận dụng tùy tiện các quy định. Mọi tình huống phát sinh phải được xử lý thận trọng trên cơ sở quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo để xin ý kiến chỉ đạo, không để xảy ra sai sót ảnh hưởng đến tính hợp pháp, hợp lệ của cuộc bầu cử”, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long nhấn mạnh./.
