Hội thi bánh chưng, bánh giầy là một hoạt động hướng về Quốc lễ giỗ Tổ Hùng Vương, tri ân các Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Tam tổ Trúc Lâm nhằm thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", biết ơn sâu sắc các Vua Hùng
Ngày 4/3, tại di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng đã diễn ra Hội thi bánh chưng, bánh giầy Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.
Với sự tham gia của hơn 150 nghệ nhân đến từ 16 xã, phường trên địa bàn thành phố, hội thi không chỉ là phần trình diễn, so tài của nghệ nhân đến từ các địa phương mà còn là dịp để nhân dân, du khách trẩy hội mùa Xuân được thưởng thức, hòa cùng không khí sôi động và đậm nét văn hóa truyền thống riêng có tại lễ hội này.
Ở nội dung gói bánh chưng, các đội thi chuẩn bị 6,8kg gạo nếp, 1,5kg đỗ xanh đã bóc vỏ, đồ chín và 0,8 kg thịt lợn và các gia vị hạt tiêu, hành, muối. Trong thời gian 15 phút, mỗi đội gói 10 chiếc bánh, gồm 5 bánh mặn (nhân đỗ xanh, thịt lợn) và 5 chiếc bánh chay (nhân đỗ xanh), yêu cầu gói bằng tay, không dùng khuôn. Bánh gói xong được luộc trong 6 tiếng đồng hồ.
Với nội dung giã bánh giầy, mỗi đội gồm 6 nghệ nhân. Trong 50 phút, các đội đồ xôi, giã bánh và hoàn thiện 5 bánh. Trên mỗi chiếc bánh dán chữ "Phúc", "Lộc", "Thọ".
Với gia đình anh Đỗ Ngọc Mai, đội thi xã Kẻ Sặt, việc tham gia hội thi gói bánh đã trở thành một hoạt động quen thuộc mỗi dịp tháng Giêng về. Anh Mai cho hay: Anh được bố mẹ truyền dạy gói bánh chưng từ nhỏ. Lần đầu anh tham gia thi gói bánh chưng là năm 2013, hồi đó là thành viên trẻ nhất. Đến nay, anh đã rất thành thạo các công đoạn gói bánh và năm nào cũng phải sắp xếp gác mọi công việc để được dự hội thi.
Khác với gia đình anh Mai, cả 5 thành viên đội thi xã Thanh Miện đều lần đầu tiên góp mặt tại hội thi. Bà Vũ Thị Thúy Ỏn chia sẻ: Bà năm nay 68 tuổi. Người ít nhất trong đội cũng 50 tuổi. Đội thi xã Thanh Miện có độ tuổi lớn nhất trong các đội tham gia nhưng ai cũng hào hứng và phấn khởi. Bà rất vui vì được tham gia hoạt động thi gói bánh chưng. Hội thi rất đặc sắc và ý nghĩa vì giúp các bạn trẻ hiểu thêm về nét đẹp truyền thống của dân tộc và giới thiệu với du khách nước ngoài về nghệ thuật và truyền thống gói bánh chưng của người dân Việt Nam.
Mỗi chiếc bánh ngon không chỉ ở tay nghề gói bánh mà còn ở kỹ năng chọn nguyên liệu kết hợp với quá trình luộc bánh. Đại diện đội thi Kẻ Sặt, đội có nhiều lần đoạt giải bánh chưng ngon và được chọn đi thi tại Hội thi bánh chưng, bánh giầy tại Lễ hội Đền Hùng, chia sẻ kinh nghiệm: Để chiếc bánh thơm, ngon, đòi hỏi khâu chọn gạo phải rất kỹ. Nếp phải là nếp cái hoa vàng, hạt tròn, đều, không bị đen, ngâm khoảng 1-1,5 tiếng. Thịt ba chỉ tươi ngon. Khi luộc, lửa phải đều, nước phải luôn ngập bánh.
Chăm chú theo phần thi của các nghệ nhân, du khách Nguyễn Thị Lại, ở phường Trần Liễu, thành phố Hải Phòng thích thú trước những bàn tay thoăn thoắt của nghệ nhân đến từ nhiều địa phương. Chị Lại cho biết mình đã nhiều lần đi lễ ở Côn Sơn nhưng hôm nay lần đầu tiên được xem thi bánh chưng, bánh giầy sôi động như thế này. Công tác tổ chức cũng rất chu đáo. Chị nghĩ hoạt động này nên được duy trì và kêu gọi thêm nhiều địa phương tham gia thì càng ý nghĩa.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng Nguyễn Đình Tiến, Hội thi bánh chưng, bánh giầy là một hoạt động hướng về Quốc lễ giỗ Tổ Hùng Vương, tri ân các Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Tam tổ Trúc Lâm nhằm thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", biết ơn sâu sắc các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân, góp phần gìn giữ, bảo tồn, duy trì nét đẹp văn hóa truyền thống trong việc gói bánh chưng, bánh giầy./.
