Nội dung giám sát đã tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực và việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Một trong những chuyển biến rõ nét trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ là từng bước chuyển phương thức tuyên truyền, vận động từ truyền đạt một chiều sang đối thoại, lắng nghe và tương tác với nhân dân. Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc tỉnh cũng tăng cường hoạt động giám sát góp phần phòng ngừa sai phạm từ sớm.
*Phòng ngừa sai phạm từ sớm
Hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên cũng đã góp phần phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ cơ sở trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Ông Đinh Công Thực, Phó Chủ tịch Thường trực Mặt trận Tổ quốc tỉnh cho biết, trong giai đoạn 2023-2026, hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh thực hiện trên 9.000 cuộc giám sát; riêng Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng thực hiện trên 4.000 cuộc.
Nội dung giám sát đã tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực và việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, quản lý đầu tư công, xây dựng cơ bản, các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách an sinh xã hội và trách nhiệm người đứng đầu.
Riêng năm 2026, Mặt trận Tổ quốc tỉnh tổ chức 4 cuộc giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW của Ban Bí thư; đồng thời thực hiện 5 cuộc giám sát việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với Chủ tịch UBND cấp xã. Qua đó, một số tồn tại được phát hiện, kiến nghị khắc phục và được cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, giải quyết.
Phương thức giám sát cũng được đổi mới theo hướng theo dõi xuyên suốt quá trình xử lý. Bên cạnh giám sát trực tiếp, Mặt trận Tổ quốc tăng cường nghiên cứu hồ sơ, tiếp nhận phản ánh của nhân dân, theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát và phối hợp với cơ quan thanh tra, kiểm tra, cơ quan dân cử.
Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò giám sát trực tiếp tại cơ sở đối với công trình, dự án, ngân sách, tài sản công và các chính sách liên quan đến cộng đồng dân cư.
Một trong những dấu ấn rõ nét là nữa là Mặt trận Tổ quốc tỉnh cũng đã tham gia từ sớm vào quá trình xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật. Từ ngày 1/10/2023 đến 30/6/2026, hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã tổ chức trên 600 hội nghị phản biện xã hội, tham gia góp ý hơn 800 dự thảo văn bản của cấp ủy, chính quyền các cấp.
Thông qua phản biện xã hội, Mặt trận Tổ quốc không chỉ chuyển tải tiếng nói, nguyện vọng của người dân mà còn góp phần nhận diện những điểm chưa phù hợp, những sơ hở có thể bị lợi dụng để trục lợi hoặc hình thành lợi ích nhóm ngay từ khâu xây dựng chính sách.
*Chuyển đổi số trong giám sát
Theo Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc tỉnh Đinh Công Thực, giai đoạn 2026-2030, yêu cầu đặt ra là nâng chất lượng giám sát, lựa chọn đúng những lĩnh vực nhân dân quan tâm và có nguy cơ phát sinh tham nhũng, tiêu cực. Trọng tâm là đất đai, đầu tư công, tài sản công, cải cách hành chính, giải quyết thủ tục hành chính, dân chủ ở cơ sở, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và trách nhiệm người đứng đầu.
Chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận. Mô hình “Mặt trận số” tiếp tục được hoàn thiện; tỉnh nghiên cứu xây dựng “Nhật ký số Lắng nghe dân nói” để quản lý, phân loại ý kiến, kiến nghị theo lĩnh vực, địa bàn, theo dõi tiến độ giải quyết và đánh giá mức độ hài lòng của người dân.
Tại xã Lương Sơn, mô hình “Lắng nghe dân nói” thông qua mã QR và các nhóm Zalo, người dân có thể gửi ý kiến, phản ánh về giao thông, vệ sinh môi trường, đất đai, xây dựng, thủ tục hành chính... Mặt trận tiếp nhận, tổng hợp, chuyển cơ quan có thẩm quyền và theo dõi kết quả để phản hồi đến người dân. Nhiều vấn đề tại khu dân cư như hệ thống chiếu sáng, thoát nước, chỉnh trang cảnh quan được phản ánh, xử lý kịp thời.
Mặt trận Tổ quốc cũng nghiên cứu từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tổng hợp, phân loại và phân tích các nhóm vấn đề nổi cộm từ ý kiến nhân dân. Việc ứng dụng công nghệ phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xác định AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế đánh giá, kết luận của con người.
Các đơn vị tiếp tục tập huấn, nâng cao nhận thức, năng lực chuyển đổi số; khai thác hiệu quả 5 nội dung trên nền tảng Mặt trận số, bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ, đồng bộ, minh bạch từ tỉnh đến cơ sở. Mặt trận Tổ quốc các cấp tiếp tục ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận, xử lý kiến nghị của người dân, phục vụ tiếp xúc cử tri và đối thoại với nhân dân; mở rộng phần mềm báo cáo online, hạn chế báo cáo giấy và việc sử dụng nhóm Zalo để xử lý công việc chính thức.
Với việc nâng chất lượng giám sát, mở rộng các kênh để nhân dân tham gia và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ tiếp tục phát huy vai trò giám sát xã hội, góp phần kiểm soát quyền lực, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực từ sớm, từ cơ sở; xây dựng chính quyền công khai, minh bạch, trách nhiệm và củng cố niềm tin của nhân dân trong giai đoạn 2026-2030./.
