Công đoàn xây dựng đội ngũ cán bộ có khả năng giao tiếp ngoại ngữ, đồng thời lựa chọn một số đoàn viên nước ngoài tiêu biểu làm cầu nối thông tin.
Bắc Ninh hiện có hàng nghìn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động, thu hút số lượng lớn chuyên gia, kỹ sư và người lao động nước ngoài đến làm việc.
Tại các doanh nghiệp FDI, ngày càng nhiều lao động nước ngoài lựa chọn gia nhập tổ chức công đoàn. Từ những hoạt động chăm lo thiết thực cùng phương thức tuyên truyền phù hợp với đặc thù lao động đa quốc gia, các cấp công đoàn đang từng bước mở rộng phạm vi tập hợp đoàn viên, góp phần xây dựng môi trường lao động đoàn kết, hài hòa, ổn định trong doanh nghiệp.
*Tạo sức hút từ những hoạt động thiết thực
Theo Luật Công đoàn năm 2024, từ ngày 1/7/2025, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng trở lên được quyền gia nhập Công đoàn Việt Nam.
Là một trong những công đoàn cơ sở đầu tiên trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh triển khai kết nạp người lao động nước ngoài, đến nay Công đoàn Công ty trách nhiệm hữu hạn New Wing Interconnect Technology Khu (Công nghiệp Vân Trung) đã phát triển gần 400 đoàn viên là chuyên gia, kỹ sư và nhà quản lý nước ngoài. Ngay sau khi có hướng dẫn của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, công đoàn cơ sở đã triển khai tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài tham gia tổ chức công đoàn.
Theo bà Trần Thị Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty, khó khăn lớn nhất là rào cản ngôn ngữ, sự khác biệt về văn hóa và nhận thức. Nhiều lao động nước ngoài chưa hiểu rõ vai trò, chức năng của Công đoàn Việt Nam; một số người quen với mô hình công đoàn ở quốc gia mình nên còn băn khoăn về quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia. Bên cạnh đó, lực lượng lao động nước ngoài thường xuyên luân chuyển theo các dự án chuyên môn cũng khiến công tác tuyên truyền, vận động gặp nhiều trở ngại.
Để tháo gỡ những rào cản này, Công đoàn Công ty tổ chức tập huấn về pháp luật lao động Việt Nam, biên soạn tài liệu tuyên truyền bằng tiếng Trung Quốc và tiếng Anh, đồng thời duy trì các buổi gặp gỡ, đối thoại chuyên đề dành cho lao động nước ngoài. Nội dung tập trung vào các quyền lợi thiết thực như hỗ trợ khi ốm đau, tai nạn, tham gia hoạt động văn hóa - thể thao và tư vấn các thủ tục liên quan đến lao động, cư trú.
Cùng với đó, công đoàn xây dựng đội ngũ cán bộ có khả năng giao tiếp ngoại ngữ, đồng thời lựa chọn một số đoàn viên nước ngoài tiêu biểu làm cầu nối thông tin. Nhờ cách làm linh hoạt, gần gũi, nhiều lao động nước ngoài đã chủ động đăng ký gia nhập công đoàn.
Theo bà Trần Thị Chi, việc kết nạp lao động nước ngoài không chỉ thực hiện đúng tinh thần của Luật Công đoàn năm 2024 mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc đa văn hóa, tăng cường sự gắn kết giữa người lao động các quốc gia.
Những kết quả bước đầu tại New Wing đang tạo sức lan tỏa tới nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh. Cuối tháng 5/2026 vừa qua, Công đoàn Công ty trách nhiệm hữu hạn Fukang Technology (Khu công nghiệp Quang Châu) đã kết nạp 492 lao động nước ngoài vào tổ chức công đoàn.
Nhiều chuyên gia, kỹ sư và cán bộ quản lý nước ngoài cho biết tham gia công đoàn giúp họ hiểu rõ hơn môi trường làm việc tại Việt Nam và có thêm kênh kết nối với đồng nghiệp. Hiện Fukang Technology có hơn 22,4 nghìn đoàn viên công đoàn; doanh nghiệp sử dụng 710 lao động nước ngoài, trong đó 492 người tự nguyện đăng ký gia nhập công đoàn.
Thực tế tại New Wing và Fukang Technology cho thấy, khi được tiếp cận đầy đủ thông tin và thấy rõ những quyền lợi thiết thực, nhiều lao động nước ngoài sẵn sàng gia nhập công đoàn.
* Mở rộng phạm vi tập hợp đoàn viên trong bối cảnh hội nhập
Là một trong những địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, Bắc Ninh hiện có 38 khu công nghiệp đã được chấp thuận đầu tư, trong đó 20 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước. Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh hiện trực tiếp quản lý hơn 2.063 công đoàn cơ sở với trên 642 nghìn đoàn viên.
Toàn tỉnh hiện có khoảng 20 nghìn lao động nước ngoài đang làm việc tại các doanh nghiệp, chủ yếu là chuyên gia, kỹ sư và nhà quản lý. Đây là lực lượng quan trọng trong hoạt động sản xuất, chuyển giao công nghệ tại các doanh nghiệp FDI.
Thực hiện Luật Công đoàn năm 2024, thời gian qua Liên đoàn Lao động tỉnh đã chỉ đạo các công đoàn cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam tham gia tổ chức công đoàn. Đến nay, toàn tỉnh đã kết nạp được khoảng 900 đoàn viên là người lao động nước ngoài. Dù con số này còn khiêm tốn so với quy mô lao động nước ngoài trên địa bàn, song đây là bước đi quan trọng, thể hiện tính mở rộng, hội nhập và khẳng định vai trò đại diện của tổ chức Công đoàn Việt Nam đối với mọi người lao động làm việc hợp pháp tại Việt Nam.
Theo ông Thạch Văn Chung, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn. Ngoài rào cản về ngôn ngữ, văn hóa và nhận thức, nhiều lao động nước ngoài chưa hiểu đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn Việt Nam. Bên cạnh đó, lực lượng lao động này thường xuyên luân chuyển theo yêu cầu công việc, thời gian làm việc tại Việt Nam không dài, trong khi đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, còn hạn chế về ngoại ngữ và kỹ năng tiếp cận người lao động nước ngoài.
Để nâng cao hiệu quả công tác phát triển đoàn viên, Liên đoàn Lao động tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng phù hợp với môi trường lao động đa quốc gia; khuyến khích sử dụng tài liệu đa ngôn ngữ, ứng dụng công nghệ số và các nền tảng trực tuyến để người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin về quyền, lợi ích khi tham gia công đoàn. Đồng thời, đơn vị chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở, nhất là kỹ năng ngoại ngữ, tuyên truyền và đối thoại trong môi trường lao động đa quốc gia.
Ngoài ra, các cấp công đoàn sẽ tăng cường phối hợp với doanh nghiệp, ban quản lý các khu công nghiệp và các cơ quan chức năng để nắm chắc tình hình lao động nước ngoài, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình phát triển đoàn viên. Công đoàn các cấp tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, lấy nhu cầu của đoàn viên làm trung tâm; chú trọng hỗ trợ pháp lý, tư vấn chính sách lao động, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao phù hợp với cả lao động Việt Nam và lao động nước ngoài.
“Điều quan trọng nhất là để người lao động nước ngoài thấy rõ những giá trị thiết thực mà tổ chức công đoàn mang lại. Khi quyền và lợi ích chính đáng được quan tâm, khi tiếng nói của người lao động được lắng nghe và bảo vệ, tổ chức công đoàn sẽ trở thành điểm tựa chung cho mọi người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, không phân biệt quốc tịch”, ông Thạch Văn Chung nhấn mạnh.
Việc ngày càng có thêm lao động nước ngoài gia nhập công đoàn không chỉ mở ra dư địa phát triển đoàn viên tại các doanh nghiệp FDI mà còn góp phần xây dựng môi trường lao động đoàn kết, hài hòa, ổn định. Đây cũng là cơ sở để tổ chức Công đoàn Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng./.
