Thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, ngành Y tế đẩy nhanh tiến độ kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, đồng thời rà soát, hoàn thiện quy trình điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính.
Từ số hóa hồ sơ bệnh án, triển khai dịch vụ khám, chữa bệnh trực tuyến đến kết nối, chia sẻ dữ liệu, ngành Y tế đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động. Để những chuyển biến này đi vào thực chất, việc triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đòi hỏi phải tháo gỡ những điểm nghẽn về dữ liệu, quy trình nghiệp vụ và tiến độ thực hiện, gắn trách nhiệm cụ thể với từng đơn vị.
Thúc đẩy đổi mới hoạt động khám, chữa bệnh
Tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được cụ thể hóa trong hoạt động của ngành Y tế. Tại các cơ sở khám, chữa bệnh, ứng dụng công nghệ số không chỉ góp phần đổi mới phương thức quản lý mà còn hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ, giảm thủ tục và tạo thuận lợi cho người dân.
Là bệnh viện đa khoa tuyến cuối, Bệnh viện Bạch Mai mỗi ngày tiếp nhận lượng lớn người bệnh từ nhiều tỉnh, thành phố. Khối lượng hồ sơ, thủ tục hành chính và dữ liệu chuyên môn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ngày 1/11/2024, Bệnh viện Bạch Mai triển khai bệnh án điện tử, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình số hóa hoạt động khám, chữa bệnh. Việc giảm sử dụng hồ sơ giấy, hạn chế in phim chẩn đoán hình ảnh góp phần tiết kiệm chi phí, giảm áp lực lưu trữ và giúp nhân viên y tế thuận tiện hơn trong tra cứu thông tin. Quan trọng hơn, chuyển đổi số tạo điều kiện để các quy trình được tổ chức khoa học, dành thêm nguồn lực cho công tác chuyên môn và chăm sóc người bệnh.
Với ứng dụng Bạch Mai Care, người dân có thể chủ động đăng ký khám trên điện thoại, lựa chọn chuyên khoa và khung giờ phù hợp theo các tiện ích được triển khai. Việc chuẩn bị lịch khám từ trước giúp giảm bớt những thao tác trực tiếp, đặc biệt thuận tiện với người bệnh ở xa. Ứng dụng được kết nối với nền tảng định danh điện tử VNeID, góp phần thúc đẩy số hóa thủ tục y tế. Cùng với đó, bệnh viện triển khai các giải pháp như kiosk y tế thông minh, quét mã QR và thanh toán viện phí không dùng tiền mặt tại các cơ sở.
Những thay đổi này hướng tới một quy trình khám bệnh thuận tiện hơn, giảm thời gian thực hiện thủ tục và hạn chế việc sử dụng giấy tờ không cần thiết. Dữ liệu y tế chỉ phát huy hiệu quả khi được quản lý an toàn và chia sẻ phù hợp giữa các cơ sở khám, chữa bệnh. Hiện Bệnh viện Bạch Mai đang thúc đẩy kết nối dữ liệu khám, chữa bệnh, hướng tới hỗ trợ bác sĩ tiếp cận thông tin cần thiết, hạn chế các xét nghiệm trùng lặp khi đủ điều kiện chuyên môn và tạo thuận lợi cho người bệnh trong quá trình chuyển tuyến.
Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, bệnh án điện tử được triển khai từ tháng 9/2025, từng bước thay đổi phương thức quản lý, lưu trữ và khai thác thông tin người bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động khám, chữa bệnh. Thay cho hồ sơ giấy phải lưu trữ và luân chuyển qua nhiều khâu, thông tin về bệnh sử, kết quả xét nghiệm, hình ảnh chẩn đoán, thuốc và quá trình điều trị được số hóa, kết nối trên hệ thống. Nhờ đó, bác sĩ tại các khoa có thể chủ động tra cứu dữ liệu cần thiết trong quá trình thăm khám, giảm thời gian tìm kiếm hồ sơ, hạn chế việc chờ đợi chuyển giấy tờ giữa các bộ phận.
Trước đây, khi cần tra cứu lịch sử điều trị của người bệnh, bác sĩ phải liên hệ Phòng Kế hoạch Tổng hợp để lấy mã lưu trữ, sau đó tìm hồ sơ tại kho. Dù hồ sơ được sắp xếp theo quy định, khối lượng lưu trữ lớn vẫn khiến quá trình tìm kiếm mất nhiều thời gian. Việc chuyển sang bệnh án điện tử đã khắc phục đáng kể hạn chế này. Chỉ với mã người bệnh, bác sĩ có thể nhanh chóng tiếp cận lịch sử khám, chữa bệnh qua nhiều năm trên hệ thống.
Việc số hóa và kết nối dữ liệu không chỉ rút ngắn thời gian tra cứu mà còn tạo điều kiện để bác sĩ tiếp cận đầy đủ hơn thông tin bệnh sử, có thêm cơ sở đánh giá tình trạng hiện tại, theo dõi diễn biến điều trị và lựa chọn chỉ định phù hợp. Đối với những người bệnh nhiều lần đến khám, bệnh án điện tử giúp thông tin điều trị được lưu trữ tập trung, giảm sự phụ thuộc vào các giấy tờ mà người bệnh tự lưu giữ, đồng thời hỗ trợ quá trình khám, chữa bệnh liên tục và hiệu quả hơn.
Những kết quả bước đầu tại các bệnh viện cho thấy vai trò thiết thực của chuyển đổi số trong đổi mới hoạt động y tế. Tuy nhiên, để các giải pháp số được triển khai đồng bộ, phát huy hiệu quả trên phạm vi toàn ngành, cần tiếp tục giải quyết những hạn chế trong kết nối, chia sẻ dữ liệu và tổ chức thực hiện các dịch vụ công.
Xác định rõ trách nhiệm, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn
Thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, ngành Y tế đẩy nhanh tiến độ kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, đồng thời rà soát, hoàn thiện quy trình điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính.
Theo số liệu tổng hợp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, Bộ Y tế có 139 thủ tục hành chính có trường thư điện tử (email), trong đó 2 thủ tục quy định bắt buộc kê khai; 13 thủ tục có trường ngày cấp căn cước/căn cước công dân, trong đó 2 thủ tục quy định bắt buộc kê khai; 137 thủ tục có trường số điện thoại, trong đó 133 thủ tục quy định bắt buộc kê khai.
Về tiến độ thực hiện 82 nhóm dịch vụ công theo Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, Bộ Y tế có 4 nhóm thủ tục hành chính đang được triển khai, gồm: thực hiện, điều chỉnh, thôi hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, hỗ trợ kinh phí chăm sóc, nuôi dưỡng hằng tháng; xác định, xác định lại mức độ khuyết tật và cấp Giấy xác nhận khuyết tật; cấp Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh/Giấy phép hành nghề dược; cấp Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy, cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp, đăng ký bản công bố sản phẩm, xác nhận nội dung quảng cáo hoặc đăng ký nội dung quảng cáo đối với sản phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Hiện nay, các đơn vị của Bộ Y tế và Bộ Công an đã thống nhất quy trình nghiệp vụ, xây dựng biểu mẫu, hoàn thành kiểm thử trên môi trường điện tử nhưng chưa kiểm thử trên môi trường chính thức.
Đáng chú ý, đối với 13 cơ sở dữ liệu Bộ Y tế được giao theo Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, Nghị quyết số 11/NQ-CP và Quyết định số 11/QĐ-TTg, hiện chưa ban hành Từ điển dữ liệu dùng chung, quy trình thu thập, tạo lập, cập nhật và văn bản quy định nội hàm danh mục trường thông tin đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.
Những hạn chế trên cho thấy yêu cầu cấp thiết phải cụ thể hóa các nhiệm vụ chuyển đổi số thành kết quả thực chất, khắc phục tình trạng chậm tiến độ và thiếu đồng bộ giữa các hệ thống. Đây cũng là yêu cầu quan trọng để thực hiện hiệu quả tinh thần đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đặt ra.
Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đối với ngành Y tế, việc cụ thể hóa yêu cầu này không chỉ thể hiện ở số hóa hồ sơ hay triển khai thêm các ứng dụng, mà quan trọng hơn là phải tháo gỡ những điểm nghẽn về dữ liệu, quy trình và tổ chức thực hiện. Khi trách nhiệm được xác định rõ, tiến độ được kiểm soát và các hệ thống được kết nối, vận hành thực chất, chuyển đổi số mới phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, khám, chữa bệnh và phục vụ người dân thuận tiện, chính xác, an toàn hơn./.
