Nhờ triển khai đồng bộ các nguồn lực và chính sách hỗ trợ, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được cải thiện, công tác giảm nghèo đạt kết quả tích cực.
Với địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, Lâm Đồng xác định phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là nhiệm vụ quan trọng, gắn với giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống nhân dân, bảo tồn bản sắc văn hóa và củng cố quốc phòng - an ninh, nhất là tại các địa bàn biên giới.
* Từ hỗ trợ sang trao cơ hội làm chủ sinh kế
Lâm Đồng hiện có 49 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 683.000 người, chiếm 17,6% dân số toàn tỉnh. Những năm qua, các Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn đặc biệt khó khăn; tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân.
Nhờ triển khai đồng bộ các nguồn lực và chính sách hỗ trợ, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được cải thiện, công tác giảm nghèo đạt kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều toàn tỉnh giảm từ 9,33% (cuối năm 2021) xuống còn 3,33% (cuối năm 2025), giảm gần 50.000 hộ nghèo. Riêng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,96% xuống còn 9,18%, bình quân giai đoạn 2021-2025 giảm 3,56%/năm.
Từ kết quả đó, địa phương đang từng bước chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo điều kiện để người dân chủ động phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và làm chủ sinh kế. Xã biên giới Quảng Trực là một trong những địa bàn thể hiện rõ sự chuyển biến này. Với diện tích tự nhiên hơn 55.800ha, đường biên giới giáp Campuchia dài 41,6km, những năm gần đây, nhờ nguồn lực đầu tư của Nhà nước, hệ thống giao thông, công trình dân sinh và hạ tầng phục vụ sản xuất, đời sống tại địa phương từng bước được hoàn thiện. Đây là điều kiện quan trọng để người dân ổn định cuộc sống, đồng thời chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng phù hợp với lợi thế đất đai, khí hậu và nhu cầu thị trường.
Trong sản xuất nông nghiệp, Quảng Trực chú trọng hình thành các vùng sản xuất tập trung, phát triển những cây trồng có lợi thế cạnh tranh, cho giá trị kinh tế cao. Toàn xã hiện có hơn 2.700ha cà phê và hơn 1.350ha mắc ca. Tại bon Bu Nung, đồng bào M'nông đang từng bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang phát triển các loại cây trồng này. Ông Điểu Sranh (bon Bu Nung) cho biết, trước đây người dân chủ yếu trồng lúa và các loại cây truyền thống hiệu quả kinh tế không cao.
Được địa phương vận động, tuyên truyền, có cán bộ khuyến nông hướng dẫn, bà con vừa học, vừa làm, vừa rút kinh nghiệm. Một số gia đình làm trước để bà con trong bon noi theo. Hiện năng suất cà phê của gia đình ông Điểu Sranh và nhiều hộ trong bon đạt khoảng 2 - 3 tấn/ha, hồ tiêu khoảng 2 tấn/ha. Những năm gần đây, giá cà phê, hồ tiêu duy trì ở mức cao, tạo động lực để người dân đầu tư mở rộng sản xuất, nhiều hộ có điều kiện xây dựng nhà ở khang trang.
Ông Đoàn Minh Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Trực cho biết, thời gian tới, địa phương tiếp tục huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng; đồng thời tập trung hướng dẫn người dân phát triển các cây trồng chủ lực như mắc ca, cà phê, lúa nước. Xã đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, mở rộng liên kết sản xuất và tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.
Từ thực tế ở Quảng Trực có thể thấy, hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở việc hỗ trợ cây giống, vật tư hay vốn sản xuất, mà quan trọng hơn là giúp người dân thay đổi tư duy, phương thức canh tác và từng bước hình thành sinh kế ổn định. Khi người dân trở thành chủ thể của quá trình phát triển, nguồn lực đầu tư của Nhà nước sẽ có điều kiện phát huy hiệu quả lâu dài.
* Tập trung nguồn lực, hướng về cơ sở
Tiếp đà những kết quả đạt được, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lâm Đồng sẽ đẩy mạnh lồng ghép các nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các địa bàn biên giới.
Đối với khu vực biên giới, tỉnh đã phê duyệt Đề án ổn định dân cư các xã khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia giai đoạn 2026 - 2030 tại 5 xã. Đề án phấn đấu đến năm 2030 đưa tỷ lệ hộ nghèo tại 5 xã xuống dưới 3%; bố trí đất ở cho 860 hộ, đất sản xuất cho 1.027 hộ, hỗ trợ xây dựng 402 căn nhà và hoàn thiện hạ tầng thiết yếu tại 36 thôn, bon, buôn, bản.
Trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng xác định hướng tới phát triển toàn diện, hiện đại, bền vững, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chất lượng và tính thực chất. Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh; khoảng 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại trên số xã đạt chuẩn nông thôn mới; đồng thời có thêm 10 phường, đặc khu Phú Quý hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân khoảng 0,68%/năm trong giai đoạn 2027 - 2030; giảm nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số từ 2 - 3%/năm và đưa khoảng 50% số xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi ra khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn.
Để thực hiện các mục tiêu trên, Lâm Đồng có quyết định bố trí trên 5.778 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho các Chương trình mục tiêu quốc gia; trong đó ngân sách Trung ương khoảng 2.438 tỷ đồng, ngân sách địa phương khoảng 3.340 tỷ đồng, khoảng 75% nguồn lực được ưu tiên phân cấp cho cấp xã. Nguồn lực này tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, nước sạch, trường học, hạ tầng số và các công trình thiết yếu tại khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ đó, giúp các địa phương từng bước hoàn thiện điều kiện sản xuất, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội, tạo nền tảng để người dân phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên, tỉnh sẽ huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ Trung ương, địa phương và xã hội để triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghèo đa chiều, bền vững; thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và đô thị, giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi với các vùng phát triển. Cùng với phát triển kinh tế, Lâm Đồng chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng - an ninh và giữ vững trật tự, an toàn xã hội.
Từ phát triển sản xuất đến các chương trình đầu tư hạ tầng, ổn định dân cư và giảm nghèo trên quy mô toàn tỉnh, Lâm Đồng đang từng bước chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang tạo điều kiện để người dân chủ động phát triển kinh tế. Khi sinh kế được bảo đảm, hạ tầng được hoàn thiện và người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển, các nguồn lực đầu tư sẽ phát huy hiệu quả bền vững hơn trong giai đoạn mới./.
