Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước mà còn hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai các chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo.
Ngày 17/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội có buổi làm việc với UBND Thành phố Hồ Chí Minh về tình hình triển khai các nghị quyết của Đảng, Quốc hội trên địa bàn trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đánh giá cao sự chủ động của Thành phố Hồ Chí Minh trong cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội thành những kế hoạch, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhất là trong bối cảnh sau hợp nhất.
Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước mà còn hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai các chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo. Thành phố có hệ thống cơ sở giáo dục phát triển ở tất cả các cấp học; tập trung nhiều cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức đổi mới sáng tạo; cùng đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học, chuyên gia đông đảo, tâm huyết và có trình độ cao.
Đoàn khảo sát cũng đánh giá cao cách tiếp cận của Thành phố trong việc gắn phát triển giáo dục và đào tạo với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, coi nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực quan trọng để xây dựng và phát triển Thành phố. Đối với chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế về đội ngũ, cơ sở vật chất, khả năng thu hút đầu tư, hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ số và huy động nguồn lực xã hội.
Tuy nhiên, Đoàn khảo sát cũng ghi nhận những khó khăn của Thành phố trong quá trình triển khai các nhiệm vụ giáo dục và đào tạo, nhất là về cơ chế tài chính, phát triển đội ngũ, phân cấp quản lý, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế; đồng thời đề nghị Thành phố tiếp tục nỗ lực tháo gỡ.
Theo báo cáo của UBND Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Thành phố đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về đổi mới quản lý, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển mạng lưới trường lớp, nâng cao chất lượng đội ngũ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Qua đó, giáo dục và đào tạo Thành phố đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước, với hơn 3.400 cơ sở giáo dục từ mầm non đến trung học phổ thông và hơn 2,5 triệu học sinh. Với chủ trương ưu tiên cho giáo dục và đào tạo, tỷ lệ chi ngân sách của Thành phố cho lĩnh vực này đạt 25,2%, cao hơn mức tối thiểu 20% theo quy định.
Trước áp lực lớn về chỗ học, Thành phố đang nỗ lực thực hiện mục tiêu đạt 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học. Đến nay, chỉ tiêu này đạt 277 phòng học/10.000 dân. Thành phố đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường lớp thông qua Chiến dịch “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026 - 2027”.
Hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện, Thành phố nỗ lực triển khai hoạt động dạy 2 buổi/ngày ở các nhà trường. Hiện tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày ở bậc tiểu học của Thành phố đạt 82,51%; trung học cơ sở đạt 71,82% và trung học phổ thông đạt 92%. Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động đưa tiếng Anh vào giảng dạy từ rất sớm thông qua nhiều chương trình, đề án, trong đó nổi bật là chương trình tiếng Anh tăng cường và tiếng Anh tích hợp.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, khó khăn lớn nhất trong việc triển khai chủ trường từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, môi trường sử dụng tiếng Anh và khả năng huy động nguồn lực còn chênh lệch giữa các khu vực.
Từ thực tiễn triển khai, UBND Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật và ưu tiên bố trí nguồn lực cho giáo dục; có cơ chế hỗ trợ địa phương đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ và xây dựng môi trường giáo dục hội nhập quốc tế. Thành phố cũng kiến nghị Trung ương bố trí nguồn lực hỗ trợ phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi; ban hành cơ chế tuyển dụng linh hoạt đối với giáo viên các môn khó tuyển (Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật và Giáo dục thể chất), đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018; có chính sách đãi ngộ đặc thù cho giáo viên mầm non. Đồng thời, UBND Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm ban hành thông tư thay thế Thông tư số 07/2021/TT-BGDĐT; hoàn thiện khung pháp lý, bộ tiêu chí về đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và mô hình trung học nghề./.
