Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 với 498 thành viên, gồm các vận động viên ở nhiều môn trọng điểm.
Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20) diễn ra tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) từ ngày 10/9 đến ngày 5/10/2026. Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự với 498 thành viên, gồm các vận động viên ở nhiều môn trọng điểm như: điền kinh, bắn súng, bơi, Wushu, Karate, Taekwondo, Jujitsu, cầu mây, Rowing, Canoeing, bóng đá, bóng chuyền, golf, đấu kiếm, cử tạ..., cùng đội ngũ cán bộ, bác sĩ và chuyên gia quốc tế. Mục tiêu của Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 là giành tối thiểu 4 huy chương vàng.
Trước thềm Đại hội, Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh, Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 đã dành thời gian trả lời phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về công tác chuẩn bị, mục tiêu thành tích, những thách thức chuyên môn và định hướng huy động nguồn lực cho thể thao thành tích cao.
* Phóng viên: Thưa ông, điểm mới trong mô hình Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 là gì?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: Công tác chuẩn bị và tham dự ASIAD 20 có một số điều chỉnh về mô hình, số lượng và cơ cấu lực lượng, trong đó đáng chú ý là việc kết hợp nguồn lực nhà nước với nguồn lực xã hội hóa.
Theo Quyết định số 1269/QĐ-TDTTVN ngày 24/8/2026, Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 gồm 498 thành viên, trong đó có 348 vận động viên. Cục Thể dục thể thao Việt Nam bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước cho 343 thành viên thuộc lực lượng nòng cốt; 155 thành viên còn lại do các địa phương, liên đoàn và hiệp hội thể thao quốc gia chủ động bảo đảm kinh phí.
Đây là cách làm phù hợp với yêu cầu huy động tổng hợp nguồn lực cho thể thao thành tích cao. Ngân sách nhà nước được tập trung cho lực lượng nòng cốt, trong khi nguồn lực từ địa phương, liên đoàn, hiệp hội và xã hội được huy động để bổ sung lực lượng, mở rộng cơ hội thi đấu cho vận động viên. Về chuyên môn, lực lượng tham dự được xây dựng theo hướng kết hợp giữa các vận động viên giàu kinh nghiệm, những nhân tố đang tiệm cận nhóm đầu châu lục và lớp vận động viên trẻ có triển vọng. Cách tổ chức này vừa hướng tới mục tiêu thành tích tại ASIAD 20, vừa tạo sự kế thừa cho những chu kỳ tiếp theo.
Tiêu chí tuyển chọn được thực hiện chặt chẽ, tập trung vào những nội dung có khả năng tranh chấp huy chương. Bên cạnh các môn thế mạnh truyền thống, ngành thể thao cũng chủ động tiếp cận những môn hiện đại, thu hút giới trẻ như thể thao điện tử và một số nội dung võ thuật mới.
* Phóng viên: Vậy cơ sở, cũng như yếu tố chuyên môn nào được đặt ra để đạt mục tiêu tối thiểu 4 huy chương vàng, thưa ông?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: Mục tiêu huy chương được xây dựng trên cơ sở đánh giá lực lượng và kết quả chuyên môn thực tế, không phải là chỉ tiêu mang tính áp đặt. Tại ASIAD 19 ở Hàng Châu (Trung Quốc), Thể thao Việt Nam giành 3 huy chương vàng ở các môn bắn súng, karate và cầu mây. Sau một chu kỳ chuẩn bị, các môn thế mạnh tiếp tục duy trì lực lượng và có thêm thời gian tích lũy, cọ xát quốc tế. Bên cạnh đó, một số nội dung của điền kinh, đua thuyền và thể thao điện tử có thành tích đang tiếp cận nhóm đầu châu lục. Đây là những cơ sở để chúng ta đặt mục tiêu cao hơn tại Đại hội lần này.
Một yếu tố quan trọng khác là việc đầu tư được tập trung hơn. Thay vì dàn trải nguồn lực, ngành thể thao ưu tiên kinh phí, dinh dưỡng, chuyên gia và các chương trình tập huấn cho nhóm vận động viên trọng điểm.
Mục tiêu tối thiểu 4 huy chương vàng vừa là yêu cầu về thành tích, vừa là thước đo hiệu quả của quá trình chuẩn bị. Chúng tôi muốn vận động viên bước vào thi đấu với tâm thế tôn trọng đối thủ, đồng thời tự tin vào khả năng của mình.
Về yếu tố chuyên môn, trước hết là nền tảng của những nội dung đã có thành tích tại các kỳ ASIAD trước. Một số vận động viên từng giành huy chương vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong đội hình.
Thứ hai là sự xuất hiện của những nội dung có khả năng tạo đột phá. Ở một số nội dung của điền kinh, đua thuyền và bắn súng, thành tích của vận động viên đã tiến gần mức tranh chấp huy chương tại châu lục. Kết quả tại các giải đấu quốc tế và các đợt kiểm tra chuyên môn trước ASIAD là căn cứ quan trọng để đánh giá khả năng cạnh tranh.
Thứ ba là sự thay đổi trong cách đầu tư. Chúng ta đang tập trung nguồn lực cho những vận động viên và nội dung có khả năng mang lại thành tích cao nhất. Nhiều đội tuyển được tập huấn dài ngày tại các quốc gia có nền thể thao phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Pháp.
Tuy nhiên, ASIAD là đấu trường có tính cạnh tranh rất cao. Khoảng cách giữa một vị trí có huy chương và vị trí ngoài bục trao giải đôi khi chỉ là một sai số rất nhỏ. Vì vậy, mục tiêu được đặt ra nhưng không đồng nghĩa với việc chúng ta có thể chủ quan về khả năng hoàn thành.
* Phóng viên: Theo ông, vì sao Thể thao Việt Nam thường có Huy chương Bạc nhưng chưa chuyển hóa tốt thành huy chương Vàng?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: Đây là vấn đề chúng tôi nhìn nhận khá rõ trong công tác thể thao thành tích cao. Việc giành nhiều huy chương Bạc, huy chương Đồng cho thấy vận động viên Việt Nam đã và đang tiếp cận nhóm đầu châu lục. Nhưng để bước từ nhóm tranh chấp lên vị trí cao nhất, khoảng cách chuyên môn tuy nhỏ nhưng đòi hỏi sự đồng bộ của nhiều yếu tố.
Khi trình độ kỹ thuật giữa các vận động viên ngày càng thu hẹp, khả năng kiểm soát thể trạng, phục hồi, phòng ngừa chấn thương và phân tích dữ liệu thi đấu có thể quyết định kết quả. Các nền thể thao mạnh đang đầu tư sâu vào lĩnh vực này và chúng ta cần tiếp tục nâng cao năng lực.
Bên cạnh đó là tâm lý thi đấu. Có những vận động viên đạt thành tích rất tốt trong tập luyện hoặc vòng loại nhưng chưa duy trì được trạng thái tốt nhất ở chung kết. Áp lực phải giành huy chương đôi khi khiến vận động viên không thể hiện đúng năng lực. Vì vậy, huấn luyện tâm lý cần được thực hiện thường xuyên, lâu dài và gắn với từng vận động viên, thay vì chỉ tập trung trước một giải đấu.
Việc tham dự thường xuyên các giải đấu quốc tế lớn cũng giúp vận động viên quen với áp lực, đối thủ và môi trường thi đấu đỉnh cao. Đây là một trong những điều kiện để thu hẹp khoảng cách từ huy chương Bạc đến huy chương Vàng.
* Phóng viên: Các môn mũi nhọn đang có những thuận lợi và thách thức gì và những nội dung nào có thể tạo bất ngờ tại ASIAD 20, thưa ông?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: Thuận lợi là một số vận động viên chủ lực đang ở giai đoạn đạt độ chín về chuyên môn. Qua các giải đấu gần đây, họ duy trì phong độ tương đối ổn định và có thêm kinh nghiệm thi đấu quốc tế.
Công tác chuẩn bị cũng được triển khai chủ động hơn. Các vận động viên trọng điểm được quan tâm về dinh dưỡng, trang thiết bị, điều kiện tập luyện và tập huấn. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng khi trình độ giữa các đối thủ không còn cách biệt lớn.
Nhưng thách thức vẫn rất rõ. Một số chấn thương của vận động viên chủ lực có thể ảnh hưởng đến phương án chuyên môn. Bên cạnh đó, các nền thể thao mạnh của châu Á có ưu thế lớn về khoa học thể thao, công nghệ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư.
Đặc biệt, ở những môn chấm điểm như karate hay thể dục dụng cụ, yếu tố tâm lý và bản lĩnh thi đấu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Vận động viên phải duy trì sự ổn định trong điều kiện áp lực rất cao.
Bên cạnh nhóm vận động viên nòng cốt, chúng ta có thể kỳ vọng vào các nội dung tiếp sức 4x100m và 4x400m nữ của điền kinh, cùng các môn đua thuyền, thể thao điện tử, thể dục dụng cụ và một số môn võ thuật.
Trong thể thao thành tích cao, yếu tố bất ngờ luôn tồn tại. Một vận động viên trẻ có thể tạo ra bước tiến lớn nếu đạt trạng thái tốt nhất đúng thời điểm. Điều chúng tôi kỳ vọng không chỉ là bảo vệ thành tích của các nội dung từng giành huy chương, mà còn tạo điều kiện để lớp vận động viên trẻ tích lũy kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội đột phá. Đây chính là lực lượng kế cận cho các chu kỳ ASIAD và Olympic tiếp theo.
* Phóng viên: Ông có thể cho biết việc 155 thành viên tham dự bằng nguồn kinh phí của địa phương, liên đoàn và xã hội hóa cho thấy điều gì về huy động nguồn lực cho thể thao?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: Đây là một bước chuyển đáng chú ý trong cách huy động nguồn lực cho thể thao thành tích cao. Cơ cấu này cho thấy nguồn lực dành cho thể thao không chỉ đến từ ngân sách nhà nước mà đang có thêm sự tham gia của các chủ thể khác.
Trước hết, mô hình này giúp nâng cao hiệu quả phân bổ ngân sách. Nguồn lực nhà nước có thể tập trung cho lực lượng nòng cốt và những nội dung trọng điểm, trong khi nguồn lực xã hội bổ trợ cho các vận động viên tiềm năng hoặc những môn, nội dung có khả năng phát triển.
Thứ hai, đây là cơ hội để các liên đoàn và tổ chức xã hội - nghề nghiệp nâng cao tính chủ động. Khi có khả năng kết nối với doanh nghiệp, xây dựng hình ảnh và huy động nguồn lực, các liên đoàn sẽ có thêm điều kiện đầu tư cho vận động viên, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nguồn ngân sách nhà nước.
Thứ ba, xã hội hóa tạo điều kiện cho những môn thể thao có khả năng thu hút nguồn lực xã hội phát triển nhanh hơn. Quần vợt, golf, thể thao điện tử và một số môn võ thuật mới đang có sự tham gia ngày càng rõ của câu lạc bộ và doanh nghiệp. Nếu được quản lý tốt, nguồn lực này có thể trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ thống phát triển thể thao thành tích cao.
Tuy nhiên, xã hội hóa không đồng nghĩa với việc Nhà nước giảm vai trò quản lý. Ngược lại, khi nguồn lực đến từ nhiều chủ thể, yêu cầu về điều phối, tiêu chuẩn chuyên môn và giám sát càng phải rõ ràng.
Các vận động viên tham dự bằng nguồn kinh phí nào cũng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn, quy định của Đoàn Thể thao Việt Nam và yêu cầu về tư cách của một thành viên đại diện cho quốc gia tại đấu trường châu lục.
Về lâu dài, chúng tôi cho rằng mô hình kết hợp nguồn lực công và tư cần được tiếp tục hoàn thiện theo hướng minh bạch, hiệu quả và gắn với trách nhiệm của từng chủ thể. Đây là một trong những giải pháp để mở rộng nguồn lực đầu tư cho thể thao thành tích cao, đồng thời giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.
* Phóng viên: Ông muốn gửi thông điệp gì tới các vận động viên trước ngày lên đường?
* Ông Nguyễn Hồng Minh: ASIAD là đấu trường lớn, nơi mỗi vận động viên phải đối diện với những đối thủ hàng đầu châu lục. Vì vậy, điều quan trọng nhất là mỗi thành viên phải phát huy tốt nhất năng lực của mình, thi đấu trung thực, bản lĩnh và đúng tinh thần thể thao.
Sự chuẩn bị chu đáo từ huấn luyện, dinh dưỡng, y tế đến hậu cần thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và ngành thể thao đối với sự nghiệp phát triển thể dục, thể thao.
Đoàn Thể thao Việt Nam đến ASIAD 20 không chỉ với mục tiêu giành huy chương mà còn mang theo hình ảnh của thể thao Việt Nam. Toàn đoàn sẽ nỗ lực với tinh thần cao nhất, tôn trọng đối thủ và quyết tâm thi đấu vì màu cờ sắc áo.
* Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!
